13 บทที่ 6 ใจเพชร น 353-500.pdf

้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ จากจดหมายเหตุเอกสาร และสือต่าง ๆ ระหว่าง พ.ศ. 2538-2558 ทีเกียวข้องกับการแพทย์วิถีพุทธ สถาบันบุญนิยม ได้รวบรวมและจัดแยกตามประเภทของฐานข้อมูลประเภทต่าง ๆ ดังแสดงในตารางที 8 “ฐานข้อมูลบันทึกสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ (เชิงปริมาณและคุณภาพ)” จากนั นนําข้อมูลผลการใช้การแพทย์วิถีพุทธทีได้บันทึกไว้ในลักษณะรูปแบบบันทึกของ “กรณีศึกษาประสบการณ์การใช้การแพทย์วิถีพุทธ ของทั งผู้ป่วยและผู้ไม่ป่วยทีใช้การแพทย์วิถีพุทธ” มาวิเคราะห์สังเคราะห์เนื อหา ด้วยแนวคิดทฤษฎีเกียวกับการสร้างสุขภาวะตามหลักพุทธศาสนา การสร้างสุขภาวะตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง หลักการพัฒนาสุขภาวะตามหลักวิทยาศาสตร์สุขภาพแผนปัจจุบัน การแพทย์ 354 แผนไทย การแพทย์ทางเลือก และการแพทย์พื นบ้าน แนวคิดสุขภาพบุญนิยม แนวคิดทฤษฎีเกียวกับสสารกับพลังงาน ทฤษฎีสุขภาวะแบบขั วตรงกันข้าม รวมทั งแนวคิดความสัมพันธ์กันเป็นองค์รวม โดยใช้การพรรณนาอย่างลุ่มลึก (Thick Description) และสถิติร้อยละในบางช่วงดังนี ตารางที 8 ฐานข้อมูลบันทึกสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ (เชิงปริมาณและคุณภาพ) ประเภทฐานข้อมูลบันทึกประวัติศาสตร์ สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ จํานวนข้อมูล (ราย) เดือน/ปี ทีบันทึก ประชากรทีลงทะเบียน ประชากรทีได้ บันทึกข้อมูลสุขภาวะ ปริมาณ คุณภาพ 1. หนังสือ “ถอดรหัส สุขภาพ เล่ม 1 ร้อน-เย็น ไม่สมดุล” (ภาคผนวก จ) 29 29 29 2550 2. หนังสือ “ถอดรหัส สุขภาพ เล่ม 2 ความลับฟ้า” (ภาคผนวก ฉ) 87 87 87 2551 3. หนังสือ “งานวิจัยวิทยานิพนธ์ ความเจ็บป่วยกับการดูแลสุขภาพแนวเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักการแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธ ของศูนย์เรียนรู้สุขภาพพึงตนตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง สวนป่านาบุญ อําเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร” - ผลการศึกษาวิจัยข้อมูลทางสถิติของผู้เข้ารับการอบรม - ผลการศึกษาวิจัยข้อมูลทางสถิติชุดที 2 - การวิเคราะห์ทางสถิติของข้อมูลชุดที 3 - ผลการศึกษาวิจัยข้อมูลชุดที 4 สัมภาษณ์ 12,203 2,152 1,897 16,252 1,397 1,359 499 104 - - - 39 2538-2551 2552 1-6 / 2553 2538-2553 4. หนังสือผลการวิจัย “แพทย์วิถีธรรมกับการสร้างสุขภาวะในเรือนจํา” จังหวัดนครพนม 200 104 48 2557 5. หนังสือผลการวิจัย “แพทย์วิถีธรรมกับการสร้างสุขภาวะในเรือนจํา” จังหวัดภูเก็ต 341 250 91 2558 355 ตารางที 8 (ต่อ) ประเภทฐานข้อมูลบันทึกประวัติศาสตร์ จํานวนข้อมูล (ราย) เดือน/ปี ทีบันทึก สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ประชากรทีลงทะเบียน ประชากรทีได้ บันทึกข้อมูลสุขภาวะ ปริมาณ คุณภาพ 6. การวิจัยผลของโปรแกรมการกํากับตนเองทีประยุกต์การแพทย์วิถีพุทธต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับความดันโลหิตในผู้ทีเสียงต่อโรคความดันโลหิตสูง - 30 - 2557 7. การแลกเปลียนประสบการณ์การใช้แพทย์วิถีพุทธ ผ่านสือออนไลน์-ยูทูป 121 121 121 2553-2558 8. สือออนไลน์-ถามตอบปัญหาและแนะนําการดูแลสุขภาพผ่านเฟสบุ๊คแพทย์วิถีธรรม และหมอเขียวแฟนคลับ 146 146 146 2553-2558 รวมรายการบันทึกทีเผยแพร่สู่สาธารณชน 33,428 4,126 561 9. แบบบันทึกสัมภาษณ์แลกเปลียนประสบการณ์การใช้การแพทย์วิถีพุทธของผู้เข้าอบรมค่ายสุขภาพการแพทย์วิถีพุทธ 132 38 38 2552 - 2558 10. แบบบันทึกกรณีศึกษาทีได้แนะนําโดยจิตอาสาและนักศึกษาแพทย์วิถีพุทธ 417 417 417 2555 - 2558 11. แบบบันทึกกรณีศึกษาของผู้ใช้การแพทย์ วิถีพุทธ 382 382 382 2553 - 2558 12. แบบสอบถามประสบการณ์การใช้การแพทย์ วิถีพุทธเทคนิค 9 ข้อ (รวมผู้เป็นจิตอาสา) 197 130 130 2557 13. ใบสมัครผู้เข้ารับการอบรมและใบประเมินผลค่ายสุขภาพของสวนป่านาบุญ 1 27,800 78 - 2538 - 2557 14. แบบบันทึกประสบการณ์ของเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธ-ธนาคารเพือการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) 9 9 9 2551-2557 356 ตารางที 8 (ต่อ) ประเภทฐานข้อมูลบันทึกประวัติศาสตร์ จํานวนข้อมูล (ราย) เดือน/ปี ทีบันทึก สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ประชากรทีลงทะเบียน ประชากรทีได้ บันทึกข้อมูลสุขภาวะ ปริมาณ คุณภาพ 15. สรุปผลการเปลียนแปลงสุขภาพจากการจัด ค่ายแพทย์วิถีธรรมภาคเหนือ ณ โรงเรียน แจ้ซ้อนวิทยา อําเภอเมืองปาน จังหวัดลําปาง 584 138 - 2557 16. แบบบันทึกประสบการณ์ของเครือข่าย แพทย์วิถีพุทธ - หน่วยงานแพทย์วิถีธรรม โรงพยาบาลโพธาราม อ.โพธาราม จ.ราชบุรี 25 25 5 2555 - 2558 17. ผลการตรวจสารเคมีในเลือดในค่ายสุขภาพแพทย์วิถีธรรม ณ สวนป่านาบุญ 1 อําเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร 200 200 - 2555 18. นวัตกรรม “การลดสารเคมีโดยนํ าสมุนไพรฤทธิfเย็นสดจากธรรมชาติ” โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลท่าไคร้ ตําบลบึงวิชัย อําเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ 225 225 - 2557 รวมรายการบันทึกทีไม่ได้เผยแพร่สู่สาธารณชน 29,971 1,642 981 2553-2558 รวมรายการทั<งหมด 63,399 5,768 1,542 จากตารางที 8 พบว่าข้อมูล “สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ” ทีได้บันทึกไว้และได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่สู่สังคมสาธารณชน ในปีระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 มีประชากรจํานวน 33,428 รายการ เป็นรายการในเชิงปริมาณมีจํานวน 4,126 รายการ และเชิงคุณภาพมีจํานวน 561 รายการ และบันทึกในส่วนทียังไม่ได้มีการตีพิมพ์เผยแพร่สู่สังคมสาธารณชนในวงกว้าง ในระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 แต่เป็นทีรับรู้กันอยู่ในกลุ่มผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธหลัก ๆ คือ ผู้วิจัย จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธ ผู้ใช้หลักการแพทย์วิถีพุทธ ในการดูแลสุขภาพทั งทีเป็นเครือข่ายแพทย์ วิถีพุทธในประเทศและต่าง ประเทศและประชาชนทัวไปทีใช้การแพทย์วิถีพุทธ มีประชากรจํานวน 29,971 รายการ เป็นรายการในเชิงปริมาณมีจํานวน 1,642 รายการ และเชิงคุณภาพมีจํานวน 981 รายการ 357 รวมข้อมูล “สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ สถาบันบุญนิยม” ทั งสิ น 63,399 รายการ ใน เชิงปริมาณมีจํานวน 5,768 รายการ และเชิงคุณภาพมีจํานวน 1,542 รายการ โดยกรณีศึกษาของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ทีได้รวบรวมและบันทึกเป็นบางส่วนในงานดุษฎีนิพนธ์ “จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธเพือมวลมนุษยชาติ”นี ในภาคผนวก ก มีทั งสิ น 1,481 กรณีศึกษา ผลการศึกษาข้อมูลเชิงสถิติของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ผลการศึกษาสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ จากการรวบรวมวิเคราะห์ข้อมูลความเจ็บป่วยและผลการรักษา ตามบันทึกผลงานวิจัยและเอกสารสําคัญและสือต่าง ๆ ทีทางศูนย์เรียนรู้สุขภาพพึงตนตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง สวนป่านาบุญทั ง 5 ศูนย์เรียนรู้ฯ สวนป่านาบุญ และเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธทัวประเทศและต่างประเทศ ทีผู้วิจัยได้นําปฏิบัติโดยนําองค์ความรู้การแพทย์วิถีพุทธทีได้ค้นพบและบูรณาการตามทีได้นําเสนอในบทที 5 นั นมาดําเนินกิจกรรมการเผยแพร่ช่วยเหลือเกื อกูลมนุษยชาติ พร้อมกับทําการสือสารในกลุ่มเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธทั งในและต่างประเทศและต่อสาธารณะทุกรูปแบบเช่น การจัดค่ายอบรมสุขภาพ การแนะนําแบบปากต่อปาก หนังสือ วารสาร แผ่นพับ ดีวีดี วีซีดี เอ็มพี 3 โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต ยูทูฟ เฟสบุ๊ค ไลน์ เป็นต้น แบบไม่มีการคิดค่าใช้จ่ายใด ๆ (“ศูนย์บาทรักษาทุกโรค”) ต่อประชาชนทัวไป ตลอดระยะเวลา 20 ปี ตั งแต่ปี พ.ศ. 2538-2558 ซึงในบางกิจกรรมนั น ผู้วิจัยและหรือจิตอาสาแพทย์วิถีพุทธและหรือเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธทั งในประเทศและต่างประเทศ ได้มีการจัดทําการวิจัยและเก็บบันทึก ผลสุขภาวะจากการใช้แพทย์วิถีพุทธในเชิงปริมาณและคุณภาพด้วยเป็นระยะ ๆ ทีเห็นผลการเปลียนแปลงของสุขภาวะไปในทางทีดีขึ นทีเกิดขึ นได้จริง ทีสามารถนํามาสรุปผลเสนอได้ ดังทีได้เก็บรวบรวมไว้ ตั งแต่ ปี พ.ศ. 2538-2558 ซึงรวมข้อมูล “สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ สถาบันบุญนิยม” ทั งสิ น 63,399 รายการโดยเลือกสุ่มอย่างง่าย กรณีศึกษาของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ทีได้รวบรวมในงานดุษฎีนิพนธ์ “จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธเพือมวลมนุษยชาติ” นี มีทั งสิ น 1,542 กรณีศึกษา ซึงจากการรวบรวมวิเคราะห์ข้อมูลเชิงระบบและเชิงปริมาณ พบว่ากรณีศึกษาส่วนใหญ่มีมากกว่า 1 โรคอาการ และอาการแสดง รวมทั งหมดเป็น 2,316 โรคอาการและอาการแสดงซึงสามารถจําแนกตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) เป็นจํานวนและร้อยละของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ระหว่างปี พ.ศ 2538-2558 ดังตารางที 9 จํานวนและร้อยละของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 จําแนกตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตามโรคอาการและอาการแสดงตาม ICD 10 ตารางที 10 ผลการใช้การแพทย์วิถีพุทธ มีการเปลียนแปลงในทิศทางทีดีขึ นได้ และตารางที 11 และผลการศึกษาสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์ 358 วิถีพุทธตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) เป็นจํานวนและร้อยละระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 ดังนี ตารางที 9 จํานวนและร้อยละของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 จําแนกตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตามโรคอาการและอาการแสดงตาม ICD 10 กลุ่มโรคหรือ อาการเจ็บป่วย ชาย หญิง ไม่ระบุ รวมทั<งหมด จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ 1.โรคติดเชื อและโรคปรสิตบางโรค 24 3.80 41 2.55 3 3.95 68 2.94 2. มะเร็งและ เนื องอก 37 5.86 117 7.27 4 5.26 158 6.82 3. โรคของเลือดและอวัยวะสร้างเลือดและความผิดปกติบางอย่างของกลไกภูมิคุ้มกัน 2 0.32 14 0.87 - 0.00 16 0.69 4. โรคของต่อม- ไร้ท่อ โภชนาการ และเมตะบอลิซึม 64 10.14 137 8.51 4 5.26 205 8.85 5. ความผิดปกติทางจิตและพฤติกรรม 1 0.16 5 0.31 - 0.00 6 0.26 6. โรคของระบบประสาท 22 3.49 107 6.65 5 6.58 134 5.79 7. โรคของตาและอวัยวะเคียงลูกตา 6 0.95 42 2.61 2 2.63 50 2.16 8.โรคของหูและ ปุ่มกระดูกกกหู 2 0.32 6 0.37 - 0.00 8 0.35 359 ตารางที 9 (ต่อ) กลุ่มโรคหรือ อาการเจ็บป่วย ชาย หญิง ไม่ระบุ รวมทั<งหมด จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ 9.โรคของระบบไหลเวียนโลหิต 57 9.03 115 7.15 9 11.84 181 7.82 10.โรคของระบบหายใจ 33 5.23 79 4.91 2 2.63 114 4.92 11. โรคของระบบย่อยอาหาร 49 7.77 114 7.09 3 3.95 166 7.17 12.โรคของผิวหนังและเนื อเยือใต้ผิวหนัง 42 6.66 88 5.47 3 3.95 133 5.74 13.โรคของระบบกล้ามเนื อโครงร่าง และเนื อเยือเกียวพัน 65 10.30 187 11.62 11 14.47 263 11.36 14.โรคของระบบสืบพันธุ์และระบบปัสสาวะ 26 4.12 89 5.53 1 1.32 116 5.00 15. อาการแสดงและความผิดปกติทีพบจากการตรวจทางคลินิกและทางห้องปฏิบัติการมิไ ด้ จําแนกไว้ทีใด 153 24.25 359 22.31 20 26.32 532 22.96 16. การบาดเจ็บ การเป็นพิษ และผลสืบเนืองบางอย่างจาก สาเหตุภายนอก 31 4.91 60 3.73 - 0.00 91 3.93 360 ตารางที 9 (ต่อ) กลุ่มโรคหรือ อาการเจ็บป่วย ชาย หญิง ไม่ระบุ รวมทั<งหมด จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ จํานวน ร้อยละ รวมผู้มีโรคหรือ อาการไม่สบาย 614 97.31 1,560 96.95 67 88.16 2,241 96.76 17. ผู้ทีมาดูแลรักษาสุขภาพ (แข็งแรง) 17 2.69 49 3.05 9 11.84 75 3.24 รวมทั<งหมด 631 100.00 1,609 100.00 76 100.00 2,316 100.00 ตารางที 10 ผลการใช้การแพทย์วิถีพุทธ มีการเปลียนแปลงในทิศทางทีดีขึ นได้ ดังนี ผลการใช้แพทย์วิถีพุทธ จํานวนโรคหรืออาการแสดง ร้อยละ หาย 712 30.74 ดีขึ น 1,382 59.67 เท่าเดิม 3 0.13 แย่ลง 2 0.09 ไม่มีผล 217 9.37 รวม 2,316 100.00 จากกรณีศึกษาผลสุขภาวะของการใช้การแพทย์วิถีพุทธทีผู้วิจัยและจิตอาสาแพทย์วิถีพุทธ หรือผู้ช่วยวิจัย ได้รวบรวมจากบันทึกประวัติศาสตร์จํานวน 1,542 กรณีศึกษาหรือราย มีจํานวนโรคหรืออาการแสดงรวมจํานวน 2,316 โรคหรืออาการแสดง พบว่า ผลสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์ วิถีพุทธทีได้มาปรับภาวะร้อนเย็นทีไม่สมดุลตามหลักการแพทย์วิถีพุทธ ด้วยเทคนิคการปรับสมดุล 9 ข้อ (ยา 9 เม็ด) พบว่ามีสุขภาวะทีเปลียนแปลงไปในทางทีดีขึ นในแต่ละบุคคล ได้เห็นผลสุขภาวะทีเปลียนแปลงได้ในแต่ละด้าน และหรือทั ง 4 ด้าน คือ 1) ร่างกาย 2) จิตใจ 3) มิตรสหายและสังคมสิงแวดล้อม (สังคม) 4) มีจิตใจทีผาสุก (ปัญญา (จิตวิญญาณ) ทีเจริญขึ น) และมีการเปลียนแปลง 361 ทางด้านร่างกายในทางทีดีขึ น คือ หายจากโรคหรืออาการแสดงจํานวนร้อยละ 30.74 หรือมีจํานวนเท่ากับ 712 โรคหรืออาการแสดง จากจํานวนทั งสิ น 2,316 โรคหรืออาการแสดง มีการเปลียนแปลงในทางทีดีขึ นร้อยละ 59.67 หรือมีจํานวนเท่ากับ 1,382 โรคหรืออาการแสดง จากจํานวนทั งสิ น 2,316 โรคหรืออาการแสดง ไม่มีการเปลียนแปลง (หรือเท่าเดิม) ร้อยละ 0.13 เปลียนแปลงแบบ แย่ลงร้อยละ 0.09 และไม่มีผลร้อยละ 9.37 หรือมีจํานวนเท่ากับ 217 โรคหรืออาการแสดง ซึงส่วนใหญ่เป็นผู้ทีไม่มีอาการป่วยไม่สบายแต่มาดูแลสุขภาพ ดังแสดงในตารางที 10 ข้างต้น และสามารถแยกเป็นตามกลุ่มโรคหลัก 24 กลุ่มอาการ ได้ดังตารางที 11 ต่อไปนี ตารางที 11 ผลการศึกษาสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกาย แยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) เป็นจํานวนและร้อยละ ระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 โรคหรืออาการแสดง หาย ดีขึ<น เท่าเดิม แย่ลง ไม่มีผล รวม ร้อยละ 1. มะเร็งชนิดต่าง ๆ (C00-D09) และเนื องอกทีพฤติกรรมไม่ชัดเจน ณ จุดต่าง ๆ (D10-D48) 36 22.78 114 71.15 - - 8 5.06 158 6.82 2. ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) (I10) 30 23.44 83 64.84 1 0.78 - 14 10.94 128 5.53 3. ปวดไมเกรน เวียนศีรษะและกลุ่มอาการปวดศีรษะแบบอืน (G43, G44, R42, R51) 52 43.70 60 50.42 - - 7 5.88 119 5.14 4.โรคเกียวกับระบบทางเดินอาหาร (K20-K31, K21, K25, K29.6, K29.7, K40-K46, K50, K50-K52, K59) 53 46.09 56 48.70 - - 6 5.22 115 4.97 5.โรคเกียวกับระบบทางเดินหายใจ (J00, J10, J11, J30.1, J30.4, J30-J39, J32, J35, J39, J39.3, J40) 37 32.46 73 64.04 - - 4 3.51 114 4.92 362 ตารางที 11 (ต่อ) โรคหรืออาการแสดง หาย ดีขึ<น เท่าเดิม แย่ลง ไม่มีผล รวม ร้อยละ 6. ปวด มิได้จําแนกไว้ทีใด (R52) 33 29.46 73 65.18 - - 6 5.36 112 4.84 7. โรคเกียวกับผิวหนัง (เช่น L00-L08, L20-L30, L80-L99 เป็นต้น) 36 35.29 61 59.80 - - 5 4.90 102 4.40 8.โรคเกียวกับหลังและกระดูกสันหลัง (M40-M54, M41, M46.9, M50, M51, M51.9, M54) 25 25.25 68 68.69 - - 6 6.06 99 4.27 9.โรคเกียวกับข้อ (M00-M25, M05.3, M06, M10, M15, M17, M19, M24, M25, M25.2) 22 22.22 69 69.70 - - 8 8.08 99 4.27 10.เบาหวานทีไม่ระบุรายละเอียด(E14) 25 28.41 49 55.68 - - 14 15.91 88 3.80 11. ไข้จากสาเหตุอืนและ ไม่ทราบสาเหตุ (R50) 27 43.55 33 53.85 - - 2 3.23 62 2.68 12.ความผิดปกติของเมตะบอลิซึมของไลโปโปรตีนและภาวะไขมันในเลือดอืน (E78) 15 26.32 35 61.40 - - 7 12.28 57 2.46 13. อาการและอาการแสดงทีเกียวกับระบบไหลเวียนโลหิตและระบบหายใจ (R00-R09, R04, R05, R06, R07, R09) 16 30.77 36 69.23 - - - 52 2.24 14. ไตอักเสบ กลุ่มอาการของไตพิการและไตพิการ (N00-N29) 12 24.49 34 69.39 - - 3 6.12 49 2.12 363 ตารางที 11 (ต่อ) โรคหรืออาการแสดง หาย ดีขึ<น เท่าเดิม แย่ลง ไม่มีผล รวม ร้อยละ 15. อาการและอาการแสดงทีเกียวกับระบบย่อยอาหารและท้อง (R10-R19, R14, R19) 21 47.73 22 50.00 - - 1 2.27 44 1.90 16. ภูมิแพ้ ไม่ระบุรายละเอียด(T78.4) 14 35.00 23 57.50 - - 3 7.50 40 1.73 17. ปวดท้องและปวดอุ้งเชิงกราน (R10) 12 37.50 18 56.25 - - 2 6.25 32 1.38 18. โรคอ้วนและภาวะโภชนา การเกิน (E65-E68, E66, E66.9) 4 12.90 26 83.87 - - 1 3.23 31 1.34 19. โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องเนืองจากไวรัส (B20-B24) - 21 91.30 - 2 8.70 - 23 0.99 20. โรคเกียวกับตับ และตับอ่อน (K70-K87) 6 27.27 15 68.18 - - 1 4.55 22 0.95 21. ริดสีดวงทวาร (I84) 8 36.36 14 63.64 - - - 22 0.95 22. อาการและโรคเกียวกับหัวใจ (I20, I25, I32, I42, I49.9, I51, I51.7, I47) 3 15.79 13 68.42 - - 3 15.79 19 0.82 23. กลุ่มอาการอัมพาตแบบอืน (G83) 2 18.18 7 63.64 1 9.09 - 1 9.09 11 0.47 24. วัณโรคทุกชนิด (A15 - A19) - 2 100 - - - 2 0.09 25. อาการและโรคอืน ๆ 223 34.68 377 58.81 1 0.16 - 40 6.22 641 27.68 26. ดูแลสุขภาพ - - - - 75 100 75 3.24 รวมจํานวน 712 1,382 3 2 217 2,316 100 รวมร้อยละ (%) 30.74 59.67 0.13 0.09 9.37 100 364 จากตารางที 11 พบว่า จากการศึกษาผลสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธเชิงปริมาณดังตารางข้างต้น จํานวน 2,316 โรคหรืออาการแสดง พบว่ามีสุขภาวะทีเปลียนแปลงไปด้านร่างกายในทางทีเป็นประโยชน์ คือ หายจากโรคหรืออาการแสดง เป็นจํานวนร้อยละ 30.74 หรือจํานวน 712 โรคหรืออาการแสดง และมีการเปลียนแปลงในทางทีดีขึ นร้อยละ 59.67 หรือจํานวน 1,382 โรคหรืออาการแสดง จากจํานวนทั งสิ น 2,316 โรคหรืออาการแสดง ตามลําดับ โดยมีโรคหรืออาการแสดงทีไม่แสดงผลการเปลียนแปลง (เท่าเดิม) และแย่ลง ร้อยละ 0.13 และ 0.09 ตามลําดับ และเมือวิเคราะห์โดยแยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) พบว่า จากกรณีศึกษาทั งสิ นจํานวน 2,316 โรคหรืออาการแสดง พบเป็นมะเร็งชนิดต่าง ๆ (C00-D09) และเนื องอกทีพฤติกรรมไม่ชัดเจน ณ จุดต่าง ๆ (D10-D48) เป็นจํานวนมากทีสุดอันดับแรก รองลงมาเป็นความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) (I10) เป็นอันดับสอง ปวดไมเกรน เวียนศีรษะและกลุ่มอาการปวดศีรษะแบบอืน (G43, G44, R42, R51) เป็นอันดับสาม และโรคเกียวกับระบบทางเดินอาหาร (K20-K31, K21, K25, K29.6, K29.7, K40-K46, K50, K50-K52, K59) เป็นจํานวนในลําดับถัดมา รวมร้อยละ 6.82, 5.53, 5.14 และ 4.97 ตามลําดับ ในส่วนของผลสุขภาวะจากการใช้แพทย์วิถีพุทธจากงานการวิจัยแพทย์วิถีพุทธต่าง ๆ ทีมีผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้การแพทย์วิถีพุทธ ดังแสดง รายละเอียดของผลของสุขภาวะในภาคผนวก ข โดยสามารถนําผลการเปลียนแปลงในทางทีดีขึ นตามบทคัดย่อมาสรุปในภาพรวมในแต่ละงานวิจัย ดังนี 1. ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรมเพือการพึงตน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงต่อพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพและภาวะสุขภาพของผู้ต้องขังหญิง เรือนจําจังหวัดภูเก็ต โดยใจเพชร กล้าจน (นักศึกษาปริญญาเอก ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์) นิตยาภรณ์ สุระสาย (นักศึกษาปริญญาโท สาธารณสุขศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชาการสร้างเสริมสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี) ผลการศึกษา พบว่าหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลียพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพในด้านกายบริหาร การปรับสมดุลร่างกายด้วยอาหารและสมุนไพร การเอาพิษออกจากร่างกาย ด้านจิตใจ สังคม และการพัฒนาจิตวิญญาณ ดีกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติทีระดับ < .001 ภาวะสุขภาพ ได้แก่ ค่าดัชนีมวลกาย ระดับความดันโลหิตตัวบน ระดับความดันโลหิตตัวล่าง ระดับนํ าตาลในเลือด ระดับโคเลสเตอรอลระดับไขมันชนิดไม่ดี (แอลดีแอล) และระดับไขมันชนิดดี (เอชดีแอล) มีค่าเฉลียลดลงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติทีระดับ < .05 ส่วนค่าระดับไตรกลีเซอไรด์ลดลงอย่างไม่มีนัยสําคัญทางสถิติ ความรู้เรือง 365 การสร้างเสริมสุขภาพ และการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (r = .256 และ r = .502, p < .001) ปัจจัยทีทํานายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพได้แก่ การรับรู้ความสามารถตนเองด้านสังคม และการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพ สามารถร่วมทํานายได้ร้อยละ 36 ประสบการณ์และการเรียนรู้จากโปรแกรมทําให้กลุ่มตัวอย่างเกิดการเปลียนแปลงในทางทีดีขึ นทั งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ 2. ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรมเพือการพึงตน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ต่อพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพและภาวะสุขภาพของผู้ต้องขังหญิง เรือนจํากลางนครพนม โดยนิตยาภรณ์ สุระสาย (Nittayaporn Surasai) พยาบาลวิชาชีพชํานาญการ โรงพยาบาลอํานาจเจริญ ผลการศึกษา พบว่าหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลียความรู้ การรับรู้ความสามารถตนเอง และพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพในด้านกายบริหาร การปรับสมดุลร่างกายด้วยอาหารและสมุนไพร การเอาพิษออกจากร่างกาย ด้านจิตใจ สังคม และการพัฒนาจิตวิญญาณ ดีกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติทีระดับ < .001 ภาวะสุขภาพ ได้แก่ ค่าดัชนี มวลกาย ระดับความดันโลหิตตัวบน ระดับความดันโลหิตตัวล่าง ระดับนํ าตาลในเลือด ระดับโคเลสเตอรอล ระดับไตรกลีเซอไรด์ มีค่าเฉลียลดลงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติทีระดับ < .05 ระดับไขมันชนิดไม่ดี (แอลดีแอล) มีค่าเฉลียเพิมขึ นอย่างไม่มีนัยสําคัญทางสถิติ ระดับไขมันชนิดดี (เอชดีแอล) มีค่าเฉลียลดลงอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติในระดับ .003 ความรู้เรืองการสร้างเสริมสุขภาพ และการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (r = .295 และ r = .635, p < .001) ปัจจัยทีทํานายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพได้แก่ การรับรู้ความสามารถตนเองด้านสังคม และการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพ สามารถร่วมทํานายได้ร้อยละ 48 ประสบการณ์และการเรียนรู้จากโปรแกรมทําให้กลุ่มตัวอย่างเกิดการเปลียนแปลงในทางทีดีขึ นทั งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ 3. ผลการศึกษาข้อมูลเชิงสถิติของผู้รับการอบรมค่ายสุขภาพแพทย์วิถีธรรม ทีมีผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการทีเปลียนแปลงเข้าหาปกติ จากงานวิจัยวิทยานิพนธ์ของผู้วิจัยในระดับปริญญาโท ทีศึกษาเรือง “ความเจ็บป่วยกับการดูแลสุขภาพแนวเศรษฐกิจพอเพียง ตามหลักแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธ ของศูนย์เรียนรู้สุขภาพพึงตน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงสวนป่า นาบุญอําเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร” ของผู้วิจัยในปี พ.ศ. 2553 366 ผลการวิจัยสามารถสังเคราะห์องค์ความรู้ด้านสุขภาพ 4 เรืองหลักได้แก่ 1) สาเหตุของความเจ็บป่วยตามหลักแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธ 4 สาเหตุหลัก 9 สาเหตุย่อย 2) กลไกการเกิดและ การหายของโรคหรืออาการเจ็บป่วย ตามหลักแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธ 3) กลุ่มอาการเจ็บป่วย ตามหลักแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธ 5 กลุ่มอาการ 4) การปรับสมดุลเพือแก้ไขปัญหาสุขภาพ ตามหลักแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธในแนวทาง “3 สูตรปรับสมดุล 4 กลวิธีหลัก 9 เทคนิค” การวิเคราะห์ ทางสถิติจากข้อมูลชุดที 1 ประชากร พ.ศ. 2538-2551 จํานวน 12,203 คน สุ่มตัวอย่างแบบง่าย จํานวน 1,397 คน พบว่าผู้ป่วยมีอาการของความเจ็บป่วยลดน้อยลง จํานวน 1,291 คน คิดเป็น ร้อยละ 92.41 และการวิเคราะห์ข้อมูลชุดที 2 จากประชากร พ.ศ. 2552 จํานวน 2,152 คน สุ่มตัวอย่างแบบง่าย จํานวน 1,359 คน พบอาการเจ็