581204 ๑๐๐ ปี ชาตกาล คุณนิลวรรณ ปิ่นทอง (๖ ธันวาคม ๒๕๕๘) (1).docx

ล่าว่าอาจารย์นิลวรรณเคยบอกว่า “ดิฉันไม่เคยคิดว่าจะหาเงินจากการทำหนังสือ ดิฉันมาทำงานหนังสือ เพราะอยากให้คนอ่านได้อ่านหนังสือดี ๆ เพื่อจะได้เกิดอนุสติบางอย่าง เพื่อให้คนอ่านได้รับรู้แง่มุมความคิดต่าง ๆ ของคนในสังคม” ผู้คนกล่าวถึงนิตยสารสตรีสารกันมากก็เพราะเป็นหนังสือที่อาจารย์นิลวรรณเป็นบรรณาธิการอยู่ 48 ปี แทบจะตลอดอายุของนิตยสาร แต่ที่จริงแล้วอาจารย์นิลวรรณยังเคยเป็นบรรณาธิการนิตยสารอื่นสำหรับคนทุกคนในครอบครัวด้วย เพราะนอกจากสตรีสารแล้วท่านยังเคยเป็นบรรณาธิการนิตยสารดรุณสาร ซึ่งถือว่าเป็นนิตยสารสำหรับเด็กที่ดีมากเล่มหนึ่งของไทย โดยท่านเป็นผู้ริเริ่มสโมสรปรียา พื้นที่กิจกรรมสำหรับเด็กไทยเมื่อกว่า 50 ปีก่อน ควบคู่ไปกับการออกนิตยสาร 'ดรุณสาร' เปิดโอกาสให้เด็กกล้าแสดงความคิดเห็นและจินตนาการ เช่น ให้หัดเขียนกลอน เขียนเรื่องเล่า โดยมีครูมาสอนให้ มีคอลัมน์ต่อเติมเสริมภาพให้เด็กมีจินตนาการเขียนต่อเติมภาพจากตัวร่างบางส่วน ทั้งนี้มีค่าตอบแทนเป็นค่าขนมให้ นิตยสารอีกฉบับหนึ่งที่อาจารย์เป็นบรรณาธิการคือ สัปดาห์สาร ที่มีบางท่านบอกว่าเป็น “บุรุษสาร” แต่ทว่าที่จริงคือนิตยสารที่อ่านกันได้ทั้งครอบครัว เพราะเป็นนิตยสารข่าวสารรายสัปดาห์ มีเนื้อหาครอบคลุมทุกด้าน เน้นมากทางด้านการเมือง คล้าย ๆ กับนิตยสารไทม์ส แต่ก็ไม่ได้วิจารณ์อย่างรุนแรง นิตยสารดรุณสารและสัปดาห์สารนั้นมีอายุอยู่ไม่ยาวนาน แต่บทบาทของอาจารย์นิลวรรณที่เป็นบรรณาธิการนิตยสารทั้งสามฉบับมานั้น ได้ “สอน” คนทำหนังสือ คนเขียนหนังสือตลอดจนผู้คนให้ช่วยกันงานด้านภาษาและหนังสือเป็นอย่างดี จนมีคนเคารพนับถือ นิยมเรียกท่านว่า “อาจารย์” กัน แทบจะทั้งเมือง ทั้ง ๆ ที่ท่านเป็นครูสอนหนังสืออยู่เพียง 2 ปีโดยประมาณเท่านั้น ท่านจึงเป็นผู้เปิดพื้นที่สำหรับนักเขียนหน้าใหม่ให้ได้เกิดในบรรณพิภพ งานด้านภาษาและหนังสือนั้นท่านได้ทำมานาน เป็นผู้หนึ่งที่มีส่วนในการก่อตั้งสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย และมูลนิธิวิชาการหนังสือพิมพ์ ก่อนที่จะมีสมาคมนักข่าวฯและสมาคมนักหนังสือพิมพ์ฯ เคยเป็นทั้งเลขาธิการและนายกสมาคม แต่ที่มาเป็นนายกสมาคมช้า คือเพิ่งยอมเป็นเมื่อ พ.ศ. 2525 ก็เป็นเพราะท่านปฏิเสธตำแหน่งนายกสมาคมมาตลอดเวลา และผลักดันให้ผู้อาวุโสท่านอื่น จนมาถึงคนรุ่นน้องรุ่นศิษย์ได้เป็นก่อน เพราะต้องการให้คนรุ่นหลัง ๆ ได้เข้ามาร่วมงานสมาคม ท่านยังเป็นนักนิเทศศาสตร์เกียรติยศ ซึ่งเป็นการเชิดชูเกียรติจากสมาคมนิสิตเก่านิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอีกด้วย อาจารย์นิลวรรณนั้นมิใช่เป็นเพียงบรรณาธิการที่ยิ่งใหญ่เท่านั้น ท่านมิใช่เป็นเพียงดาวเด่นเฉพาะในโลกภาษาและหนังสือ ท่านยังเป็นสตรีไทยที่มีบทบาทสำคัญ ทำงานด้านสังคมสงเคราะห์ และงานอาสาเพื่อสาธารณชนอีกหลายด้าน และเป็นผู้บอกและสนับสนุนให้ผู้หญิงทำงาน เพื่อพัฒนาตนเอง แทนที่จะเอาแต่เรียกร้องสิทธิ จนเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติมาตั้งแต่ พ.ศ. 2504 ขณะที่ท่านเพิ่งมีอายุเพียง 44 ปี ท่านได้รับรางวัลแมกไซไซ ในสาขาบริการสาธารณะ จึงเป็นคนไทยคนแรกที่ได้รับรางวัลนี้ อาจมีบางท่านไม่ทราบว่าอาจารย์ทำงานอะไร เรื่องการชักชวนคนหนุ่มคนสาวเป็นอาสาสมัครออกไปทำงานในชนบทนั้นอาจารย์นิลวรรณทำมานานมากแล้ว ในสมัย จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี ท่านก็เคยดำรงตำแหน่งทางการเมืองประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นตำแหน่งที่ได้มาเพราะความรู้ความสามารถในการทำงานทางด้านสตรี ด้านสังคมสงเคราะห์ ตลอดจนงานด้านการศึกษาและเยาวชน งานที่ท่านไปทำนั้นได้ช่วยงานของภริยานายกรัฐมนตรี ดังนั้นชีวิตและงานของอาจารย์นิลวรรณ ปิ่นทอง ผู้ที่วันนี้ยังมีชีวิตอยู่ จึงเป็นผู้นำสตรีไทยที่น่าศึกษาเป็นอย่างยิ่ง. ขอคารวะย้ำ รำลึก ด้วยค่าสุดสำนึก แน่วน้อม พระคุณกว่าเกินตรึก ต่อดนุ มาแฮ อายุแม่ร้อยค้อม นอบไหว้ คุณานุคุณ สมณะโพธิรักษ์(รัก รักพงษ์) ขอบคุณบทความจาก หนังสือ ปัญญาแห่งยุคสมัย: คุณนิลวรรณ ปิ่นทอง โดย สุกัญญา หาญตระกูล , หนังสือปากไก่, คุณอรวี ชิ้ววงษ์, face book ชุมชนสตรีสาร