บทที่ 2 ฟ้าปลื้ม.docx

11 - 17 ) การสุ่มตัวอย่างขยะมูลฝอยจากการกำหนดเขตพื้นที่สำรวจ และจำนวนตัวอย่างของแต่ละ พื้นที่แล้ว จะดำเนินการเก็บตัวอย่างขยะมูลฝอย ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญ ดังนั้น ในการสุ่มตัวอย่าง ขยะมูลฝอยโดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือส่วนที่ 1 สุ่มตัวอย่างในสถานที่กำจัดขยะมูลฝอย 1 . จะสุ่มตัวอย่างในสถานที่กำจัดขยะมูลฝอย โดยจะต้องตรวจสอบข้อมูล รถเก็บขน ขยะ มูลฝอย ที่จะนำขยะมูลฝอยมากำจัดว่าเป็นรถที่จัดเก็บในเขตเมือง ไม่ใช่เป็นรถที่จัดเก็บเฉพาะแหล่ง เช่น เก็บเฉพาะตลาดสดแห่งเดียว หรือศูนย์การค้า เป็นต้น 2 . ในการสุ่มตัวอย่างจากรถแต่ละคัน จะต้องดำเนินให้ถูกต้องเพื่อจะได้เป็นตัวแทนที่เหมาะสม 3 . การสุ่มตัวอย่างแต่ละชุด จะต้องทำซ้ำอย่างน้อย 3 ครั้งส่วนที่ 2 สุ่มตัวอย่างในชุมชนโดยจัดเจ้าหน้าที่ร่วมไปกับรถยนต์เก็บขนขยะมูลฝอยตามเส้นทางการเก็บขน และทำการตรวจสอบข้อมูลจากกิจกรรมภายในเขตชุมชน โดยแบ่งออกเป็น 3.1 บ้านพักอาศัย 3.2 ร้านค้า 3.3 ตลาด 3.4 สถานที่ราชการ 3.5 ร้านอาหาร 3.6 สถานศึกษา 3.7 โรงแรม การวิเคราะห์องค์ประกอบขยะมูลฝอย ทำการวิเคราะห์คุณลักษณะขยะมูลฝอยทั้งทางกายภาพ ( Physical Characteristic ) และทางเคมี ( Chemical Characteristic ) โดยในส่วนของการวิเคราะห์ทางกายภาพจะทำการวิเคราะห์ทุกตัวอย่าง โดยแต่ละตัวอย่างจะทำซ้ำ 3 ครั้ง ส่วนลักษณะทางด้านเคมีจะทำการวิเคราะห์เขตพื้นที่สำรวจละ 1 ตัวอย่าง วิธีการสุ่มและวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพขยะมูลฝอย 1. การสุ่มตัวอย่าง เนื่องจากขยะมูลฝอยประกอบด้วยสิ่งของต่าง ๆ หลายชนิด ซึ่งมิได้มีการปะปนผสมกันอยู่เป็นเนื้อเดียวกัน ดังนั้น การสุ่มตัวอย่างขยะมูลฝอยจำเป็นต้องทำอย่างมีระบบเพื่อให้มีลักษณะองค์ประกอบเหมือนกับขยะมูลฝอยทั้งหมด และสามารถใช้เป็นตัวแทนของขยะมูลฝอยที่ต้องการวิเคราะห์ การสุ่มตัวอย่างขยะมูลฝอยจากรถยนต์เก็บขนขยะมูลฝอย เมื่อถ่ายเทขยะมูลฝอย ภายในสถานที่กำจัดขยะมูลฝอย ใช้ถังตวงขนาด 50 ลิตร ตวงขยะมูลฝอยมาจากจุดต่าง ๆ หลายๆ จุด แล้วมารวมกันให้ได้ประมาณ 1 ลูกบาศก์เมตร ชั่งน้ำหนักแล้วนำไปทดสอบหาความหนาแน่น นำตัวอย่างที่ทดสอบ ( Quartering ) เลือกตัวอย่าง 2 ส่วน ที่กองอยู่ตรงข้ามกันมารวมกัน แล้วคลุก ให้เข้ากันอีกหนเพื่อให้องค์ประกอบต่าง ๆ กระจายกันอยู่อย่างทั่วถึง จากนั้นทำ Quartering เรื่อยไป จนกระทั่งเหลือตัวอย่างขยะมูลฝอยประมาณ 20 ลิตร แล้ว ทำการ ชั่งน้ำหนักจัดเก็บโดยบรรจุในถุงพลาสติกแล้ว นำส่ง ห้องปฏิบัติการ เพื่อทำการวิเคราะห์ลักษณะทางด้านเคมีส่วนขยะมูลฝอยที่เหลือทำการวิเคราะห์เพื่อหาลักษณะทางกายภาพ 2 . การวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพของตัวอย่างขยะมูลฝอย 2 . 1 ความหนาแน่นปกติ ( Bulk Density ) 2 . 2 องค์ประกอบทางกายภาพของขยะมูลฝอย ( Composition )องค์ประกอบทางกายภาพของขยะมูลฝอยที่จะทำการวิเคราะห์ จะแบ่งประเภทออกอย่างละเอียด เพื่อให้มีผลต่อการวางแผนจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดโดยมีรายละเอียดดังนี้ 2.2.1 เศษอาหาร 2.2.1 กระดาษ 2.2.2 กระดาษขาว A4 2.2.3 กระดาษหนังสือพิมพ์ 2.2.4 หนังสือ/นิตยสาร/กระดาษแข็ง เช่น แผงขนม 2.2.5 กระดาษคราฟ (ลูกฟูกน้ำ ตาล) 2.2.6 กระดาษกล่องนม/น ้ำ ผลไม้ 2 . 3 พลาสติก 2 . 2 . 1 HDPE (ขวดน้าขาวขุ่น ขวดนม ถุงช๊อปปิ้งขวดน้ำมันเครื่อง ลัง ขวดแชมพู) 2 . 2 . 2 LDPE (ถุงซิป หลอดเครื่องสำอ า งค์ ถุงเย็น จุกในขวดน้าเกลือ) 2 . 2 . 3 PVC พล าสติกที่ก้นเชื่อมเป็นขีด (ขวดน้ำ ดื่มใส ขวดน้ ำ มันพืช ขวดน้ ำ ผลไม้ กล่องใสใส่ของหวาน) 2 . 2 . 4 PS (กล่องใส ของเล่น ถาดใส่อาหาร ถ้วยไอศกรีม ไม้บรรทัด) 2 . 2 . 5 EPS (กล่องโฟมใส่อาหาร โฟมกันกระเทือน) 2 . 2 . 6 PET พลาสติกที่ก้นเชื่อมรวมเป็นจุดตรงกลาง (ขวดน้ำอัดลม ขวดน้ำมันพืช น้ำปลา น้ำดื่ม ด้ามแปรงสีฟัน ตลับยา) 2 . 2 . 7 PP (ฝาภาชนะ ถุงร้อน กระบอกเข็มฉีดยา หลอดกาแฟ ถ้วยพลาสติกร้อน) 2 . 4 แก้ว 2 . 4 . 1 แก้วสีขาว 2 . 4 . 2 แก้วสีชา 2 . 4 . 3 แก้วสีเขียว 2 . 4 . 4 โลหะ (1) อลูมิเนียม (กระป๋องโค๊ก เป๊ปซี่ เบียร์)/ถุงขนมฟอล์ย ( 2 ) เหล็ก (กระป๋องนม ผลไม้กระป๋อง อาหารกระป๋อง) ( 3 ) สังกะสีเคลือบ ( 4 ) ทองแดง (สายไฟ) ทองเหลือง ( 5 ) ตะกั่ว ( 6 ) อื่น ๆ 2 . 5 ยาง 2 .6 หนัง 2 .7 ผ้า 2 . 8 ไม้ 2 . 9 ของเสียอันตรายจากชุมชน เช่น ถ่านไฟฉาย/ถ่าน โทรศัพท์ แบตเตอรี่ กระป๋อง บรรจุสารเคมี (สเปรย์) หลอดไฟฟ้า 2 . 1 0 อื่น ๆ เช่น ผ้าอนามัย ผ้าอ้อมสำเร็จรูป กระดาษทิชชู แนวคิดเกี่ยวกับขยะและสถานการณ์ขยะของไทย ขยะเป็นปัญหาสำคัญอีกประการหนึ่ง หากมีการจัดการไม่ดีแล้วจะทำให้เกิดผลกระทบ ต่าง ๆ ตามมามากมาย ขยะมูลฝอยนั้นนับวันจะเพิ่มมากขึ้นตามจำนวนประชาการ ถ้าหากไม่มีการจัดการขยะมูลฝอยให้ถูกต้องเหมาะสม ปัญหาที่เกิดขึ้นจากขยะมูลฝอยก็จะตามมาอีกมากมาย ซึ่งปัญหาขยะที่เกิดขึ้นมีผลกระทบโดยตรงต่อมนุษย์อย่างแน่นอน ซึ่งความหมายของขยะ ที่มีผู้สนใจศึกษากล่าวไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้ 1. ความหมายของขยะ มีผู้ให้ความหมายของขยะแตกต่างกัน ดังนี้ 1 . 1 ขยะมูลฝอย ( Solid Waste ) มีความหมายเช่นเดียวกับคำว่า มูลฝอย ที่บัญญัติไว้ในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 หมายความถึง “เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร เศษสินค้า เศษวัสดุ ถุงพลาสติก ภาชนะที่ใส่อาหาร เถ้ามูลสัตว์ ซากสัตว์ หรือสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด ที่เลี้ยงสัตว์หรือที่อื่น และหมายความรวมถึง มูลฝอยติดเชื้อ มูลฝอย ที่เป็นพิษ หรืออันตรายจากชุมชน” รวมถึงพระราชบัญญัติรักษาความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535, ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครเรื่อง การเก็บ ขน และกำจัด สิ่งปฏิกูล หรือ ขยะ พ.ศ. 2544, สำนักจัดการกากของเสียและสารอันตราย. 2555 และพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานฉบับ พ.ศ. 2542 ให้ความหมายของ ขยะ หรือมูลฝอย หมายถึง สิ่งต่าง ๆ ที่เราไม่ต้องการที่เป็นของแข็งหรือ รวมหมายถึง เศษวัตถุ ภาชนะกล่องใส่อาหาร ขี้เถ้า มูลสัตว์ หรือ ซากสัตว์ มูลฝอยติดเชื้อ มูลฝอยที่เป็นพิษ หรืออันตรายจากชุมชนหรือครัวเรือน รวมตลอดถึงวัตถุอื่น ยกเว้นวัสดุที่ไม่ใช้แล้วของโรงงานซึ่งมีลักษณะและคุณสมบัติที่กำหนดไว้ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน (สำนักของเสียอันตราย . 2555 : 1 ) พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 ได้ให้ความหมาย ของเสีย หมายถึง ขยะ สิ่งปฏิกูล น้ำเสีย อากาศเสีย มลสารหรือวัตถุอันตรายอื่นใด ซึ่งถูกปล่อยทิ้งหรือมีที่มาจากแล่งกำเนิดมลพิษ รวมทั้งกากตะกอนหรือสิ่งตกค้างจากสิ่งเหล่านั้น ที่อยู่ในสภาพ ของแข็งของเหลวหรือก๊าซ (พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535ก) กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ( 2554 : 93 ) ให้คำจำกัดความของคำว่า ขยะมูลฝอย หมายถึง ของเหลือทิ้งจากการใช้สอยซึ่งอาจจะมีลักษณะที่แตกต่างกันตามแหล่งกำเนิด เช่น มูลฝอยจากบ้านเรือนส่วนใหญ่จะเป็นเศษอาหารที่เหลือจากการเตรียมการปรุงอาหาร การบริโภค รวมทั้งกระดาษเศษสิ่งปฏิกูลพลาสติกและของที่ไม่ได้ใช้แล้ว บุศลักษณ์ ทับขวา และมาลินี นาชัย ( 2555 : 5 ) ได้สรุปความหมายของขยะมูลฝอย หมายถึง สิ่งของที่เหลือทิ้งจากกระบวนการผลิต และอุปโภคซึ่งเสื่อมสภาพจนใช้การไม่ได้ หรือไม่ต้องการ ใช้แล้ว เช่น เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร ถุงพลาสติก ภาชนะใส่อาหาร ขี้เถ้า มูลสัตว์ รวมถึง สิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด และโรงงานอุตสาหกรรม กรมควบคุมมลพิษ (2559 : 7 ) ได้ให้ความหมายของ ขยะมูลฝอย ( Solid Waste ) หมายถึง เ ศษผ้า เศษกระดาษ เศษสินค้า ภาชนะที่ใส่อาหาร ถุงพลาสติก เถ้ามูลสัตว์ ซากสัตว์หรือสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากตลาด ถนน สถานที่เลี้ยงสัตว์หรือที่อื่น รวมถึงมูลฝอยติดเชื้อ มูลฝอยที่เป็นพิษ หรืออันตรายจากครัวเรือน หรือชุมชน รวมทั้งพระราชบัญญั ติสาธารณสุข พ.ศ. 2535 อ้างถึงใน กาญจนา คงศักดิ์ตระกูล ( 2559 : 3 ) และ (บทความทางวิชาการ. 2560 : 1 ) ได้ให้ความหมายของขยะ หมายความว่า เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร เศษสินค้าถุงพลาสติก ภาชนะที่ใส่อาหาร เถ้า มูลสัตว์หรือซากสัตว์ ขี้เถ้า รวมตลอดถึงสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด ที่เลี้ยงสัตว์หรือที่อื่น” ขยะชุมชนหรือ ขยะตามบ้านเรือน มีคำที่ใช้เรียกแตกต่างกันบ้าง เช่น ขยะ มูลฝอย มูลฝอยเทศบาล มูลฝอยบ้านเรือน และขยะมูลฝอย ชุมชน เป็นต้น ตรงกับคำว่า Solid Waste, Municipal Waste, Household Waste และ Municipal Solid Waste แต่คนทั่วไปมักเรียกว่า “ขยะ” และในเอกสารฉบับนี้จะใช้คำว่า “ขยะ”ยกเว้นข้อความที่ยกมาจากเอกสารอ้างอิงหรือจากข้อความในกฎหมาย สำนักพัฒนาการประชาสัมพันธ์ ( 2560 : 1 ) กรมควบคุมมลพิษ ( 2559 : 2 - 11 ) และจีรวัฒน์ พูลทรัพย์ (2550 : 2 ) ได้ให้ความหมาย ขยะ ( Wastes ) หรืออาจเรียกว่า “ขยะ” หรือ “หยากเยื่อ” เกิดขึ้นจากบรรดาสิ่งของที่เสื่อมสภาพหรือชำรุด หรือหมดสภาพการใช้งาน หรือ ได้แก่บรรดาพวกเศษสิ่งของ หรือเศษวัสดุต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากอาคารที่พักอาศัย สถานที่ทำการ โรงงานอุตสาหกรรม ตลาด ถนน ฯลฯ ซึ่งจัดเป็นพวกสิ่งปฏิกูล ( Wastes ) โดยอาจจะมีขนาดเล็ก ๆ เช่น ฝุ่นละออง และผงธุลี จนถึงขนาดใหญ่เช่น เศษกระดาษ เศษอาหาร เศษของพืชผักและผลไม้ เศษไม้ เฟอร์นิเจอร์เก่าหรือชำรุด แ ล้ว เศษชิ้นส่วนของเครื่องยนต์และซากรถยนต์ สรุปได้ว่า ขยะมูลฝอย หมายถึง ขยะที่เป็นวัตถุ ได้แก่ เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร ถุงพลาสติก เศษสินค้า เศษวัตถุ ภาชนะกล่องใส่อาหาร เถ้ามูลสัตว์หรือซากสัตว์ และหมายความรวมถึงมูลฝอยติดเชื้อ มูลฝอยที่เป็นพิษ หรืออันตรายจากชุมชน จากครัวเรือน หรือมูลฝอยเทศบาล รวมตลอดถึงวัตถุอื่น สิ่งใดที่เก็บกวาดได้จากถนน ตลาด ที่เลี้ยงสัตว์หรือที่อื่น ยกเว้นวัสดุที่ไม่ใช้แล้วของโรงงานซึ่งมีลักษณะและคุณสมบัติที่กำหนดไว้ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน นอกจากความหมายของขยะที่ได้กล่าวมาข้างต้นแล้ว ยังมีผู้ให้ความหมายของขยะในใจ ไว้หลายท่าน ซึ่งความสำคัญของขยะภายในนั้นทำให้เกิดเจตคติที่ถูกต้องขึ้นอันจะส่งผลให้สามารถเกิดจิตสำนึกต่อการจัดการขยะภายนอกได้อีก ทั้งยังทำให้เกิดความยั่งยืนต่อการจัดการขยะภายนอก หรือขยะวัตถุ ดังต่อไปนี้ ความหมายของขยะตามแนวคิดของชาวบุญนิยม และตามแนวคิดชาวพุทธที่สำคัญ สมณะโพธิรักษ์ โพธิรักษ์ขิโต (สัมภาษณ์ 4 ธันวาคม 2559) ได้ให้ความหมายของขยะ หมายความรวมถึง ขยะภายนอกและขยะภายใน โดย ขยะภายนอก หมายถึง ขยะทั่วไปที่เป็นวัตถุ เช่น เศษผ้า เศษกระดาษ เศษสินค้า ที่สามารถกำจัดได้ด้วยเทคนิคต่าง ๆ ตั้งแต่ 3 R, ( Reduce, Reuse และ Recycle ) หรือตามหลักการจัดการขยะแบบ 5R ( Reduce, Reuse, Repair, Reject และ Recycle ) ที่มีวิธีการหลายหลายตามเทคนิคของหน่วยงานนั้น ๆ ค้นพบและสามารถจัดการให้เกิดประโยชน์สูง ประหยัดสุดได้ ส่วน “ ขยะภายในใจ” ซึ่งหมายถึง กิเลสในใจคน เช่น ความโลภ ความโกรธ ความหลง ที่ติดมากับจิตใจของมนุษย์ทั้งมาจากอดีตถึงปัจจุบัน สามารถจัดการขยะภายในใจตนได้โดยธรรมะของพระพุทธเจ้าทุกหัวข้อธรรม ซึ่งขึ้นอยู่กั บกิเลสตัวไหน ว่ามีความหนาความเหนียวแน่นแต่ละคน วฤทธิ ไพศาลจิระศักดิ์ ( 2551 : 4 - 5 ) ได้ให้ความหมายของขยะภายในหรือกิเลส หมายถึง ธรรมชาติที่เป็นเครื่องทำให้เศร้าหมองหรือเร่าร้อน กิเลสประกอบไปด้วย โลภะ โทสะ โมหะ และแยกละเอียดได้ว่า กิเลสมี 10 ประการ MoneyHub (2016 : 1 ) ได้ให้ความหมายของขยะภายใน หมายความว่าขยะในใจ เป็น คำเรียกสิ่งที่รกสมอง รกจิต รกใจ คือ ความคิดที่ฟุ้งซ่าน ฝันกลางวันต่าง ๆ นา ๆ ใจเพชร กล้าจน (สัมภาษณ์. 26 พฤศจิกายน 2559) และฟ้าปลื้ม ศรีจันทร์ (2559 : C - 1 ) ได้กล่าวว่า ขยะ มีความหมายถึง สองนัยยะ คือ ขยะนอก และ ขยะใน ขยะนอก คือ ขยะทั่วไป ที่เป็นมลพิษต่าง ๆ ซึ่งเกิดขึ้นจากขยะภายในใจของคนเรา ขยะภายในใจ หมายถึง กิเลส ที่อยู่ในใจคนเรา ซึ่งเป็นตัวสร้างโรคสร้างภัย สร้างความกลัว ความทุกข์ ให้กับชีวิต เพราะความกลัว ความทุกข์นั้น ส่งผลให้ร่างกายสั่งกล้ามเนื้อให้เกร็งตัวบีบเอาความกลัว ความทุกข์นั้น ออกจากเซลล์ ทำให้เซลล์พังจนเกิดการป่วยขึ้นตามมา นอกจากนั้นความกลัวยังทำให้ภูมิต้านทานลดลงส่วนความไม่กลัวช่วยสร้างภูมิต้านทาน ร่างกายจึงไม่ต้องไปเสียพลังไปกับกิเลสอีก ดังนั้นจึงเกิดความผาสุกที่แท้จริงขึ้น ส่งผลให้เซลล์ทุกเซลล์แข็งแรง เม็ดเลือดขาวแข็งแรง ร่างกายจึงแข็งแรงปราศจากโรค และสามารถป้องกันโรคและป้องกันการบาดเจ็บจากการทำงานได้เป็นอย่างดี จำลอง ศรีเมือง (สัมภาษณ์ 6 พฤศจิกายน 2559) ได้ให้ความหมายของขยะ หมายความว่า ขยะมีนัย 2 อย่าง อย่างแรก คือ ขยะทั่วไปซึ่งเป็นขยะวัตถุข้าวของภายนอก ที่กำจัดได้ด้วยการร่วมแรงร่วมใจกัน ด้วยวิธีการที่ยอมรับกันในปัจจุบัน และขยะภายใจ ตามที่พระพุทธเจ้า พ่อครูสมณะโพธิรักษ์สอน คือ ขยะจากกิเลสในใจของเรา ตั้งแต่ ความโลภ ความโกรธ ความหลง ต้องจัดการด้วยการศึกษาธรรมะและปฏิบัติธรรม เข้าหาสัตบุรุษ หมั่นเอาธรรมะมาล้างกิเลสในใจออก เมื่อกิเลสเบาบางแล้ว เราจะได้ความเบาสบาย ความไม่เห็นแก่ตัว และเป็นคนที่โลกต้องการ แก่นฟ้า แสนเมือง (สัมภาษณ์ 6 พฤศจิกายน 2559) ได้ให้ความหมายของขยะหมายความว่า ขยะวัตถุข้าวของที่เป็นขยะภายนอก เช่น ขยะเศษอาหาร เศษผ้า ของเหลือใช้จากบ้านเรือน และขยะภายใน เช่น กิเลสความโลภ ความโกรธ ความหลง สามารถเอาออกได้ด้วยการหมั่นศึกษาปฏิบัติธรรม แล้วฝึกอ่านใจให้เห็น แล้วนำหัวข้อธรรมะมาพิจารณาให้กิเลสลดลงได้ตามลำดับ ขวัญดิน สิงห์คำ (สัมภาษณ์ 6 พฤศจิกายน 2559) ได้ให้ความหมายของขยะ หมายความว่า ขยะภายนอกคือขยะวัตถุ ขยะภายใน คือ ขยะกิเลสในใจเรา ขยะที่สำคัญที่สุดคือ ขยะภายในที่คอย บงการเราอยู่ตลอดเวลา เราต้องหมั่นอ่านใจให้เห็นขยะภายใน ว่าเกิดกิเลสอะไรขึ้นหลังจากกระทบ ผัสสะแล้ว เมื่อเห็นว่าเป็นความเห็นแก่ตัว ให้รีบจัดการด้วยธรรมะ เช่น การเสียสละให้มาก การให้อภัย เป็นต้น จากความหมายของขยะที่กล่าวมาแล้วข้างต้น สรุปได้ว่า ความหมายของขยะตามแนวทางของชาวบุญนิยม ขยะมีความหมาย 2 นัยยะ คือ ขยะนอกและขยะภายในใจ ขยะนอก คือ ขยะทั่วไป ที่เป็นมลพิษต่าง ๆ เช่น เศษผ้า เศษกระดาษ เศษสินค้า ที่สามารถจำจัดได้ด้วยเทคนิคต่าง ๆ ตั้งแต่ หลัก 3 R หรือ 5 R ซึ่งแท้จริงแล้วขยะภายนอกเกิดขึ้นมาจากขยะภายในของเรานี้เอง การจัดการขยะ ภายใน คือการจัดการกับกิเลส ที่อยู่ในใจคนเรา เช่น ความโลภ ความโกรธ ความหลง ที่ติดมากับจิตใจของมนุษย์ทั้งมาจากอดีต และปัจจุบัน จนสามารถจัดการขยะภายในใจตนได้ด้วย ธรรมะของพระพุทธเจ้า ซึ่งกิเลสภายในใจนี้เองที่ปัญหาขยะและโรคภัยให้กับชีวิตในสังคมโลกปัจจุบันนี้ เนื่องจากความหวาดกลัว ความกังวล ความทุกข์ ที่มีในชีวิตของมนุษย์ทุกคน โดยเฉพาะผู้ประกอบอาชีพเก็บขยะ คัดแยกและขายขยะ อาจมีความกลัว ความกังวล ความทุกข์ ซึ่งความรู้สึกเหล่านี้ สามารถทำให้ร่างกายเกิดภาวะเครียดจนมีปฏิกิริยาสั่งให้กล้ามเนื้อเกร็งตัวบีบเอาความกลัว ความกังวล ความทุกข์นั้น ออกจากเซลล์ ส่งผลให้เกิดการเจ็บป่วยตามมาได้ จนทำให้ภูมิต้านทานลดลง แต่ในทางกลับกัน ความไม่กลัว ความไม่กังวลนั้น จะสร้างภูมิต้านทานในจิตใจและร่างกายจนเกิดพลังผาสุกที่แท้จริง เซลล์ทุกเซลล์ก็จะแข็งแรง เม็ดเลือดขาวแข็งแรง โรคต่าง ๆ ที่จะเข้ามาสู่ร่างกายก็สามารถกำจัดออกได้ จนทำให้สุขภาพแข็งแรงและปลอดภัยจากการทำงาน และหากเราสามารถจัดการขยะในจิตวิญญาณได้ จะส่งผลให้เกิดการมีสติ เตรียมตัวก่อนทำงาน ขณะปฏิบัติงาน และหลังปฏิบัติงาน รวมทั้งส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคและป้องกันการบาดเจ็บจาการทำงานได้ดียิ่งขึ้น ประเภทขยะและปริมาณขยะ ประเภทขยะและปริมาณขยะ มีผู้สนใจศึกษาไว้จำนวนมาก ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น ขยะทั่วไป ขยะอินทรีย์ ขยะรีขยะไซเคิล และขยะมีพิษอันตราย และอื่น ๆ ดังต่อไปนี้ วินัย มีแสง ( 2559 : 218 ) ได้แบ่งประเภทของขยะออกเป็น 3 ประเภท คือ ขยะทั่วไป ขยะอินทรีย์ และรีขยะไซเคิล สำนักพัฒนาการประชาสัมพันธ์ ( 2560 : 1 ) ได้แยกขยะออกเป็น 4 ประเภทด้วยกัน คือ 1. ขยะเปียก เศษอาหารต่าง ๆ ใบไม้ ที่ย่อยสลายได้ ถ้าที่บ้านมีสวนอาจนำไปทำปุ๋ยแบบธรรมชาติได้ 2. ขยะย่อยสลายไม่ได้ ไม่มีพิษ แต่เปื้อนอาหาร เช่น โฟม ฟอล์ย ถุงพลาสติก ซองบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป 3. ขยะรีไซเคิล ขยะยังใช้ได้ เช่น กระดาษ แก้ว พลาสติก โลหะ 4. ขยะมีพิษอันตราย เช่น ขวดยา หลอดฟลูออเรสเซนต์ ถ่านไฟฉาย กระป๋องสเปรย์ ยาฆ่าแมลง ฯลฯ สารพิษในขยะประเภทนี้ทำให้ป่วยเป็นโรคต่าง ๆ ได้ นอกจากนั้น ธนกฤต บวกขุนทด ( 2553 : 2 ) ได้แบ่งประเภทของขยะมูลฝอยตามพิษภัย ที่เกิดขึ้นกับมนุษย์และสิ่งแวดล้อมมี 2 ประเภท คือ ขยะทั่วไป ( General Waste ) หมายถึง ขยะมูลฝอยที่ไม่อันตราย ได้แก่ พวกเศษอาหาร เศษกระดาษ เศษผ้า พลาสติก เศษหญ้า และใบไม้ ฯลฯ 2 . ขยะอันตราย ( Hazardous Waste ) เป็นขยะที่มีภัยต่อคนและสิ่งแวดล้อมอาจมีสารพิษ ติดไฟหรือระเบิดง่าย ปนเปื้อนเชื้อโรค เช่น ไฟแช็คแก๊ส กระป๋องเปรย์ ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่หรืออาจเป็นพวกส ำ ลีและผ้าพันแผลจากสถานพยาบาลที่มีเชื้อโรค สมัชญา หนูทอง ( 2556 : 11 ) กล่าวถึงประเภทของขยะมูลฝอยตามที่สำนักรักษาความสะอาดของกรุงเทพมหานคร กล่าวไว้มี 3 ประเภทใหญ่ คือ 1 . มูลฝอยเปียก ได้แก่ พวกเศษอาหาร เศษพืชผัก เปลือกผลไม้ อินทรียวัตถุที่สามารถย่อยสลายเน่าเปื่อยง่าย มีความชื้นสูงและส่งกลิ่นเหม็นได้รวดเร็ว 2 . มูลฝอยแห้ง ได้แก่ พวกเศษกระดาษ เศษผ้า แก้ว โลหะ ไม้ พลาสติก ยาง ฯลฯ ขยะมูลฝอย ชนิดนี้จะมีทั้งที่เผาไหม้ได้และเผาไหม้ไม่ได้ ขยะแห้ง เป็นขยะมูลฝอยที่สามารถลดปริมาณ มูลฝอยที่จะต้องนำไปทำลายลงได้ และถ้านำส่วนที่ใช้ประโยชน์ได้นี้ไปขายก็จะทำรายได้กลับคืนมา 3 . ขยะมูลฝอยอันตราย มูลฝอยนี้ ได้แก่ ของเสียที ่ เป็นพิษ มีฤทธิ์กัดกร่อน และระเบิด ได้ง่าย ต้องใช้กรรมวิธีในการทำล ายเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นวัสดุที่มีอันตราย เช่น สารฆ่าแมลง ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่ รถยนต์ หลอดไฟ สเปรย์ฉีดผม กาญจนา คงศักดิ์ตระกูล ( 2559 : 3 ) ได้แบ่งประเภทของขยะที่เกิดขึ้นในเขตชุมชนสามารถ แบ่งได้ดังต่อไปนี้ 1 . ลักษณะที่มองเห็น เช่น ขยะแห้ง ขยะเปียก ซากสัตว์ ขยะขนาดใหญ่ ซากยานพาหนะ ขยะอิเลคทรอนิก และขยะพวกเศษสิ่งก่อสร้าง เป็นต้น 2 . แหล่งกำเนิด ได้แก่ ขยะจากชุมชน บ้านพักอาศัย หน่วยงานหรือสถาบันการศึกษา ร้านค้า พื้นที่ก่อสร้างและรื้อถอน กิจกรรมการให้บริการของเทศบาล (การจัดสวนและตกแต่งกิ่งต้นไม้ ) โรงงานอุตสาหกรรม สถานที่บำบัดหรือกำจัดของเสีย และ พื้นที่ทำการเกษตรกรรม เป็นต้น 3 . ความเป็นอันตราย แบ่งเป็น 3 ประเภทใหญ่ ๆ คือ ขยะมูลฝอยชุมชน ของเสีย อันตรายจากชุมชน และขยะมูลฝอยติดเชื้อ 4 . วิธีการจัดการขยะ เช่น ที่ระบุไว้ในข้อบังคับกรุงเทพมหานครว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดการมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลของอาคารสถานที่และสถานบริการสาธารณสุข พ.ศ. 2545 ได้แบ่งขยะออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ มูลฝอยทั่วไป มูลฝอยที่ย่อยสลายได้ มูลฝอยที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้และ มูลฝอยอันตราย รวมทั้ง สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข (2548 : 19-20) ได้มีการแบ่งประเภทของขยะ ดังต่อไปนี้ 1. ขยะเปียกหรือขยะสด ( Garbage ) หมายถึง วัตถุมีความชื้นสูงจึงติดไฟได้ยาก ได้แก่ เศษอาหาร เศษเนื้อและผักผลไม้ จากพืชและสัตว์ที่ยังไม่เน่าเปื่อย ขยะประเภทนี้จะทำให้เกิดกลิ่นเน่าเหม็นเนื่องจากแบคทีเรียย่อยสลายอินทรีย์สาร นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค โดยติดไปกับแมลง หนูและสัตว์อื่นที่มาตอมหรือกินเป็นอาหาร ขยะอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้ง่ายตามธรรมชาติ เช่น เศษอาหาร เศษพืช ผักผลไม้ ฯลฯ โดยสามารถแบ่งแยกย่อยได้เป็น 2 ลักษณะ คือ 2. ขยะแห้ง ( Rabbits ) คือขยะที่มีความชื้นอยู่น้อยจำแนกได้ 2 ชนิด คือ ให้เป็นเชื้อเพลิงเป็นพวกที่ติดไฟได้ เช่น เศษผ้า เศษกระดาษ หญ้า ใบไม้ กิ่งไม้ ขยะที่ไม่เป็นเชื้อเพลิง ได้แก่ โลหะ แก้ว และเศษก้อนอิฐ จึงไม่ก่อให้เกิดกลิ่นเหม็น ขยะรีไซเคิลซึ่งเป็นขยะที่สามารถนำไปแปรรูปเพื่อใช้ ประโยชนใหม่ได้ เช่น แก้วกระดาษ พลาสติก โลหะ ยาง ฯลฯ โดยสามารถแบ่งแยกย่อยได้เป็น 2 ลักษณะ คือ ( 1 ) ขยะทั่วไป ( General W aste ) หมายถึง ขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล ขยะที่มีอันตรายน้อย เช่น เศษอาหารเศษหญ้า ใบไม้ เศษกระดาษ เศษกระป๋อง เศษพลาสติก รวมถึง ขยะที่ย่อยสลายตามธรรมชาติได้ยาก หรือนำไปรีไซเคิลไม่ได้หรือนำไปรีไซเคิลแล้วไม่คุ้มทุน เช่น ซอง/ถุงขนมขบเคี้ยว ซองบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป กระดาษห่ออาหาร ถุงพลาสติก/กล่องโฟม หลอดกาแฟ ซองกาแฟ ซองครีมเทียม ซองน้ำตาล ฯลฯ ( 2 ) ขยะอันตราย( Hazardous W aste ) หมายถึง ขยะที่มีภัยต่อคนและสิ่งแวดล้อม รวมถึงขยะที่มีส่วนประกอบเป็นสารที่มีอันตราย เช่น ถ่านไฟฉาย หลอดไฟ กระป๋องสเปรย์ แบตเตอรี่ ผ้าอ้อมเด็ก กระดาษชำระ ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ บรรจุสารเคมี ตลับหมึก หลอดไฟ ฯลฯ ขยะประเภทนี้ต้องมีการแยกทิ้งจากขยะประเภทอื่น ๆ อย่างชัดเจน เนื่องจากต้องนำไปกำจัด หรือบำบัดด้วยวิธีเฉพาะเพื่อป้องกันความเป็นพิษปนเปื้อนสูสิ่งแวดล้อม จำแนกตามลักษณะ ( 3 ) มูลฝอยติดเชื้อ หมายถึง มูลฝอยที่มีเชื้อโรคปะปนอยู่ในปริมาณ หรือมีความเข้มข้น ซึ่งถ้ามีการสัมผัสใกล้ชิดกับมูลฝอยนั้นแล้วสามารถทำให้เกิดโรคได้ รวมถึงมูลฝอยที่เกิดขึ้น หรือใช้ในการตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์ และการรักษาพยาบาลการให้ภูมิคุมกันโรค และการทดลองเกี่ยวกับโรคการชันสูตรศพ หรือซากสัตว์ตามพระราชบัญญัติสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ( 4 ) กากอุตสาหกรรมที่เป็นอันตราย หมายถึง ขยะอันตรายที่เกิดจากกิจกรรมต่าง ๆ ของสถานประกอบการในกำกับของกระทรวงอุตสาหกรรม ตามพระราชบัญญัติโรงงานพ.ศ. 2535 และพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 สำนักจัดการกากของเสียและสารอันตราย 2555 ได้ดำเนินการแบ่งประเภทของขยะออกเป็น 4 ประเภท ตามลักษณะทางกายภาพของขยะ ดังนี้ 1 . ขยะย่อยสลาย ( Compostable W aste ) หรือ มูลฝอยย่อยสลาย ได้ คือ ขยะที่เน่าเสียและย่อยสลายได้เร็ว สามารถนำมาหมักทำปุ๋ยได้ เช่น เศษผัก เปลือกผลไม้ เศษอาหาร ใบไม้ เศษเนื้อสัตว์ เป็นต้น แต่จะไม่รวมถึงซากหรือเศษของพืช ผัก ผลไม้ หรือสัตว์ที่เกิดจากการทดลอง ในห้องปฏิบัติการ 2 . ขยะรีไซเคิล ( Recyclable W aste ) หรือ มูลฝอยที่ยังใช้ได้ คือ ของเสียบรรจุภัณฑ์ หรือวัสดุเหลือใช้ ซึ่งสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ได้ เ