นิทานดาว-01022015.PDF

ายลงได้ แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้นจนได้ เมื่อแมงป่องที่แอบซ่อน อยู่ในสิงโตได้ต่อยเข้าที่แขนของนายพรานหนุ่ม อาร์ทีมีส ที่เฝ้าให้ก�าลังใจโอไรอันอยู่บนอัฒจันทร์ริมสนามเห็นดังนั้น ก็ตื่นตกใจยิ่งนัก ข้างฝ่ายอพอลโลที่เฝ้าดูอยู่ด้วยกลับกระหยิ่มด้วยความดีใจเป็นที่สุด แม้จะเก่งกล้าสักแค่ไหนแต่โอไรอันก็ไม่อาจต้านทานพิษร้ายจากแมงป่องของมหาเทพซุสได้ ในที่สุดเขาก็สิ้นใจไปต่อหน้าต่อตาหญิงสาวคนรักหลังจากเอ่ยชื่อของเธอเป็นครั้งสุดท้ายท�าให้อาร์ทีมีสโศกเศร้าเสียใจอย่างมาก ด้วยเพราะลูกสาวเอาแต่ร�่าไห้ที่ชายคนรักจากไปมหาเทพซุสก็เกิดความเสียใจ จึงได้ส่งดวงวิญญาณของโอไรอันขึ้นไปบนท้องฟ้ากลายเป็น“กลุ่มดาวนายพราน”พร้อมกับซีรีอุส สุนัขคู่ใจที่ได้เป็น “กลุ่มดาวสุนัขใหญ่”ติดตามไปด้วยกันตลอดเวลา และให้ทั้ง ๒ กลุ่มดาวนี้อยู่ห่างไกลจากกลุ่มดาวแมงป่องมากที่สุด จึงไม่เคยปรากฏบนท้องฟ้าพร้อมกันเลยบ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) 156 ชื่อ-สกุล ชั้น เลขที่วันที่ เดือน พ.ศ.นิทาน เรื่องกลุ่มดาวคนคู่ (Gemini) พอลลักซ์กับคาสเตอร์เป็นพี่น้องฝาแฝดกัน ทั้งสองเป็นลูกของเทพซุส กับนางเลดา (Leda) วันหนึ่งนางเลดาแปลงกายเป็นหงส์ลงเล่นน�้าอยู่กลางทะเลสาบ เทพซุสผ่านมาเห็นเข้า จึงเกิดหลงรักนางขึ้นมา เลยแปลงกายไปเป็นหงส์ตัวผู้ แล้วได้นางเลดาเป็นเมียอีกคนหนึ่ง และลูกที่เกิดออกมาก็เป็นคู่แฝดทั้งสองนี่เอง นอกจากทั้งพอลลักซ์และคาสเตอร์จะมีหน้าตาเหมือนกันแล้ว ยังรักใคร่สามัคคีกันและเก่งเหมือนกันอีกด้วย พอลลักซ์เป็นนักต่อสู้ผู้เก่งกาจ ส่วนคาสเตอร์นั้นขี่ม้าเก่ง ทั้งสองร่วมกันต่อสู้ด้วยกันหลายต่อหลายครั้ง เมื่อคราวต้องเลือกคู่ครอง แฝดสองพี่น้องถูกลูกพี่ลูกน้องของตัวเองนามว่า อิดาสและลินเซียส แย่งเจ้าสาวไปและหลังจากนั้นไม่นานก็ถูกสองคนนี้โกงสมบัติไป พอลลักซ์และคาสเตอร์ไม่พอใจมากที่โดนเอาเปรียบอยู่ฝ่ายเดียว จึงบุกไปแก้แค้น หมายจะก�าจัดลูกพี่ลูกน้องสองคนนั้น แต่ว่าคาสเตอร์กลับพลาดท่าถูกฆ่าตาย ส่วนพอลลักซ์นั้นเทพซุส มาช่วยไว้ได้ทัน และช่วยก�าจัดลูกพี่ลูกน้องสองคนนั้นด้วย ด้วยพอลลักซ์และคาสเตอร์นั้นรักกันมาก พอลลักซ์จึงอยากตายไปอยู่กับพี่ชายมากกว่า จะมีชีวิตอยู่อย่างโดดเดี่ยว เทพซุสเห็นใจจึงน�าทั้งสองพี่น้องฝาแฝดคู่นี้ขึ้นไปเป็นดวงดาวบนท้องฟ้า กลายเป็นกลุ่มดาวคนคู่มาจนถึงทุกวันนี้บ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑กลุ่มดาวฤกษ์กลุ่มที่ ๒157ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) ชื่อ-สกุล ชั้น เลขที่วันที่ เดือน พ.ศ.นิทาน เรื่องกลุ่มดาวสิงโต (Leo) สิงโตเป็นราชาหรือเจ้าแห่งสัตว์ป่าของโลก ออกล่าเหยื่อและท�าความเดือนร้อนให้กับ ชาวบ้านอย่างมาก ต่อมาสิงโตตัวนี้จึงถูกเฮอร์คิวลิสฆ่าตาย แต่ด้วยสิงโตนี้เป็นราชาเจ้าป่า เทพธิดาแห่งดวงจันทร์ ชื่อว่า เซลีนี จึงได้น�าสิงโตขึ้นไปอยู่บนท้องฟ้า เป็นหนึ่งในกลุ่มดาวจักรราศี ดังนั้นบนท้องฟ้า กลุ่มดาวสิงโตจะหนีเฮอร์คิวลิสตลอดเวลา โดยเมื่อกลุ่มดาวสิงโตปรากฏอยู่สูงสุดบนท้องฟ้า ดาวเฮอร์คิวลิสจะก�าลังขึ้นจากขอบฟ้า และเมื่อกลุ่มดาวสิงโตตกจากขอบฟ้า ดาวเฮอร์คิวลิสจะปรากฏอยู่สูงสุดบนท้องฟ้าเสมอบ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑กลุ่มดาวฤกษ์กลุ่มที่ ๓ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) 158 ชื่อ-สกุล ชั้น เลขที่วันที่ เดือน พ.ศ.นิทาน เรื่องกลุ่มดาวหมีใหญ่ (กลุ่มดาวจระเข้) เทพบดีจูปีเตอร์ (พฤหัสบดี) เกิดหลงรักพระนางคาลลิสโต (Callisto) บุตรีของพระเจ้า ไลแคนอน (Lycanon) กษัตริย์แห่งอาร์เดีย จอมเทพจูปีเตอร์ได้แปลงให้ร่างพระนางคาลลิสโตเป็นหมี เพื่อป้องกันอันตรายอันอาจเกิดจากความริษยาของพระนางจูโน แต่พระนางคาลลิสโต ก็เกือบถูกอาร์แค (Arcas) บุตรชายของพระนางเองฆ่าตาย เพราะไม่รู้ว่าหมีนั้นคือแม่ของตน ดังนั้นเพื่อขจัดความยุ่งยากอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้น จอมเทพจูปีเตอร์จึงแปลงให้ร่างอาร์แคลผู้เป็นบุตร ให้เป็นหมีเล็ก เอาขึ้นไปไว้บนสวรรค์ใกล้ ๆ กลุ่มดาว หมีใหญ่แม่ของตนเองบ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑กลุ่มดาวฤกษ์กลุ่มที่ ๔159ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) ชื่อ-สกุล ชั้น เลขที่วันที่ เดือน พ.ศ. กลุ่มดาวหมีใหญ่นั้น คนไทยเรียกว่า กลุ่มดาวจระเข้ ซึ่งเป็นกลุ่มดาวที่คนไทยในอดีต ใช้บอกเวลา ดังปรากฏให้เห็นในสักวาสักวาบทนี้มีใจความส�าคัญอยู่ที่ว่า เมื่อใกล้สว่าง ดาวจระเข้ก็หมุนศีรษะลง หางขึ้นชี้บนท้องฟ้า กลุ่มดาวจระเข้อยู่ทางขอบฟ้าทิศเหนือ เมื่อเริ่มขึ้น จะเห็นทางด้านตัวกระบวย (ด้านหัวจระเข้) โผล่ขึ้นมาทางขอบฟ้า ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ แล้วค่อย ๆ เคลื่อนไปทาง ขอบฟ้าทิศตะวันตกเฉียงเหนือ โดยจะหันเหเอาด้านตัว กระบวยหรือหัวจระเข้เคลื่อนที่ไป เมื่อกลุ่มดาวกลุ่มนี้ เคลื่อนที่มาตรงขอบฟ้าทิศเหนือ จะเห็นเป็นรูปกระบวยคว�่าลง เมื่อใกล้จะตก จะเห็นด้านตัวกระบวยหรือหัวจระเข้ ปักลงไปทางขอบฟ้าก่อนด้วยเหตุนี้คนโบราณ (โดยเฉพาะคนไทย) จึงใช้ดาวกลุ่มนี้เป็นเครื่องบอกเวลาได้ โดยสังเกตจากการหันเหของดาวกลุ่มนี้ ถ้าเริ่มขึ้นจะเอา หัวจระเข้ชี้ไปทางกลางฟ้า พอใกล้จะตกจะเอาหัวปัก ขอบฟ้า เอาหางชี้ฟ้า เนื่องจากกลุ่มดาวจระเข้เป็นกลุ่มดาวบอกเวลาได้ คนไทยใช้ดาวกลุ่มนี้บอกเวลาได้หลายอย่าง เช่น ถ้าเห็นดาวจระเข้อยู่กลางท้องฟ้า เมื่อเริ่มมืด (ราวปลายเดือนมิถุนายน) แสดงว่าชาวนาก�าลังด�านา ชาวไร่ปลูกพืชไร่ในหน้าฤดูเข้าพรรษา ดาวจระเข้จะขึ้นตอนเช้ามืด การไปทอดกฐินของ ไทยสมัยก่อน เคลื่อนองค์กฐินกันตั้งแต่ก่อนสว่าง อาศัยดูเวลาจากดาวจระเข้ ฉะนั้นสมัยนี้เวลาไปทอดกฐิน แล้วมีการน�าธงจระเข้ไปปักไว้หน้าวัด คาดว่าน่าจะเพื่อเป็นการระลึกถึงประโยชน์ของกลุ่มดาวนี้ “สักวาดาวจระเข้ก็เหหก ศีรษะตกหันหางขึ้นกลางหาวเป็นวันแรมแจ่มแจ้งด้วยแสงดาว น�้าค้างพราวปรายโปรยโรยละอองลมเรื่อยเรื่อยเฉื่อยฉิวต้องผิวเนื้อ ความหนาวเหลือทานทนกมลหมองสกุณากาดุเหว่าก็เราร้อง ดูแสงทองจับขอบฟ้าขอลาเอย” (จากบทอาขยาน สักวาดาวจระเข้ โดย พระสุนทรโวหาร)บ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) 160 161ชื่อ-สกุล ชั้น เลขที่วันที่ เดือน พ.ศ.นิทาน เรื่องกลุ่มดาวค้างคาว (Cassiopeia)บ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑กลุ่มดาวฤกษ์กลุ่มที่ ๕161ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) กลุ่มดาวค้างคาวมีดาวที่สว่างสุกใสอยู่ห้าดวง มีรูปร่างคล้ายค้างคาวก�าลังบิน หรือคล้ายอักษรภาษาอังกฤษตัว W กลุ่มดาวนี้ใช้หาทิศเหนือได้ ตามนิยายดาวของกรีกกล่าวว่า ก่อนคริสตศักราช ๓,๕๐๐ ปี ราชินีแคสสิโอเปีย ผู้มีความงดงามของกษัตริย์เซเฟอุสแห่งเอธิโอเปีย และเป็นพระมารดาของอันโดรเมดา พระราชินีแคสสิโอเปีย เป็นคนหยิ่งถือตัว ไม่ค่อยฉลาดและขาดไหวพริบ พระนางชอบคุยโม้อย่างเปิดเผยว่าพระนางสวยกว่าเทพธิดาแห่งท้องทะเล ท�าให้เทพธิดาแห่งท้องทะเลโกรธมาก และต้องการให้พระนางแคสสิโอเปียรู้ส�านึก จึงไปฟ้องโพไซดอนเทพเจ้าแห่งท้องทะเล ผู้เป็นบิดาจึงได้ส่งปีศาจร้ายไปรบกวนชายฝั่งเอธิโอเปีย และลงโทษพระนางแคสสิโอเปียที่อวดดี โดยให้จับ อันโดรเมดา บุตรสาวสวยของพระนางไปล่ามโซ่ติดกับก้อนหินไว้ที่ชายทะเล เพื่อเป็นการบวงสรวงแก่ปีศาจแห่งท้องทะเล โชคดีที่เปอร์เซอุสผ่านมา จึงได้ฆ่าปีศาจตาย และทั้งสองได้รักกันและแต่งงานกันแต่พระนางแคสสิโอเปียขัดขวาง เปอร์เซอุสจึงน�าหัวเมดูซ่ามาให้พระนางดูและท�าให้พระนางกลายเป็นหิน ด้านเทพโพไซดอนจึงจับพระนางมัดไว้กับบัลลังก์ของนางเอง และโยนขึ้นบนท้องฟ้าในลักษณะกลับหัวเพื่อลงโทษนาง ดังนั้นกลุ่มดาวค้างคาวจึงมีอีกชื่อว่า กลุ่มดาวหญิงนั่งเก้าอี้ ชื่อ-สกุล ชั้น เลขที่วันที่ เดือน พ.ศ. จากนิทานกลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ นั้นเป็นเพียงเรื่องเล่าสืบต่อกันมาเพื่ออธิบายการจินตนาการของมนุษย์ที่พยายามลากเส้นเชื่อมโยงดาวฤกษ์ดวงที่สว่างและ มองเห็นอยู่ใกล้กันบางดวงเข้าด้วยกัน เราจึงเห็นเป็นกลุ่มดาวที่มีรูปร่าง คล้ายสิ่งต่าง ๆ เช่น กลุ่มดาวนายพราน กลุ่มดาวหมีใหญ่ กลุ่มดาวคนคู่ กลุ่มดาวสิงโต กลุ่มดาวค้างคาวบ. ๗.๑ / ผ. ๑.๒ - ๐๑กลุ่มดาวนายพราน (Orion)กลุ่มดาวหมีใหญ่ (กลุ่มดาวจระเข้)กลุ่มดาวคนคู่ (Gemini)กลุ่มดาวสิงโต (Leo)กลุ่มดาวค้างคาว (Cassiopeia)ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (ส�าหรับนักเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ ๒ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ (ฉบับปรับปรุง) 162