โครงการพัฒนาข้อเสนอโครงการสร้างเสริมสุขภาพขนาด.doc.docx

นั้น หลายกลุ่มก็มีความสำเร็จด้วยดี บางกลุ่มก็ไม่สามารถปิดโครงการได้ อาจเป็นเพราะปัจจัยหลากหลาย ด้วยลักษณะของกลุ่มจิตอาสาที่มีขนาดเล็ก ไม่ได้ยึดโยงกันด้วยโครงสร้างการดำเนินงานเหมือนองค์กรขนาดใหญ่ เป็นการรวมตัวกันหลวมๆ ของจิตอาสาแต่ละคน ซึ่งเป็นการง่าย และมีหลากหลายปัจจัยที่ทำให้กลุ่มจิตอาสาไม่สามารถดำเนินโครงการจนแล้วเสร็จได้ อาทิเช่น การไม่เข้ากันของแนวความคิดในการดำเนินงานของสมาชิกกลุ่ม, ขาดที่ปรึกษาที่สามารถพูดคุยเปิดใจในการแก้ปัญหาของสมาชิกกลุ่ม, ขาดความเข้าใจกระบวนการดำเนินงานโครงการฯ, ไม่เห็นความสำคัญและเป้าหมายในการดำเนินงานโครงการฯ, มีปัญหาส่วนตัวไม่สามารถดำเนินงาน เป็นต้น เพื่อให้เกิดการลดลงของปัจจัยที่ทำให้จิตอาสาไม่สามารถดำเนินงานตามโครงการได้ ทาง สสส.สำนัก ๖ จึงปรึกษาหารือร่วมกับ เครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษแห่งประเทศไทย (คกร.) ซึ่งสังกัดสถาบันบุญนิยม ที่ได้เคยทำโครงการอบรมพักชำระหนี้กับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) โดยการปรับเปลี่ยนวิธีคิดของคน เมื่อปลายเดือนตุลาคม ๒๕๕๗ จึงเกิดโครงการนำร่องเพื่อหาความเป็นไปได้ที่เสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้ จะลดปัจจัยที่ทำให้การดำเนินโครงการของจิตอาสาไม่บรรลุวัตถุประสงค์ โดยใช้กระบวนการปรับเปลี่ยนฯ ที่ทาง คกร. เคยทำได้รับผลสำเร็จจำนวนหนึ่ง นำมาปรับเปลี่ยนเพื่อให้เข้ากับบริบทของเหตุการณ์และสังคมในปัจจุบัน วิธีการ : ใช้วิธีการนำแกนนำตัวแทนหลักของแต่ละกลุ่มจิตอาสาประมาณ ๒-๓ คน/กลุ่ม มาใช้ชีวิตร่วมกัน (รับประทานอาหารร่วมกัน ทำงานร่วมกัน นอนร่วมกัน) ในพื้นที่ที่มีลักษณะสะท้อนถึงลักษณะของชุมชนเข้มแข็งตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เป็นเวลา ๔ คืน ๕ วัน รุ่นละ ๕๐ - ๑๐๐ คน โดยมีโครงสร้างรวมดังนี้ มีการจัดกลุ่มเพื่อฝึกฝนวิธีการดำเนินงาน สร้างความรับผิดชอบ และแก้ปัญหาร่วมกันในรูปขบวนการกลุ่ม โดยการมอบภารกิจประจำวันเพื่อให้เกิดกระบวนการจัดสรรและแบ่งงานกันทำ เรียนรู้ฐานงานด้านต่างๆที่จำเป็นต่อการสร้างชุมชนเข้มแข็งตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เรียนรู้จากวิทยากร และปฏิบัติกร ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมวิธีคิด วิธีการแก้ปัญหาทั้งที่เกิดในชีวิตประจำวันส่วนตัว ในครอบครัว ในการทำงาน และในพื้นที่สังคมที่ดำเนินชีวิตอยู่ สร้างจิตสาธารณะ เรียนรู้รูปแบบ และแนวคิดของชุมชนเข้มแข็งตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เรียนรู้จากวิทยากรตัวแทนของ สสส. ในการจัดทำเอกสาร และดำเนินโครงการเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน ฝึกฝนวิธีการรับมือกับปัญหา ความไม่สะดวกตามธรรมชาติของชุมชน แก้ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างมีทิศทางเพื่อให้เกิดสังคมที่มีสุขภาวะครอบคลุมทั้ง ๔ ด้าน ฝึกฝนวิธีการมองปัญหา สรุปปัญหา และหาทางแก้ไขปัญหาประจำวันโดยผ่านการสรุปงานกลุ่มตอนเย็นทุกวัน ฝึกฝนการแสดงออก แสดงวิธีคิด และการสื่อสารกับผู้อื่นโดยผ่านการนำเสนอในคืนสุดท้ายของงาน ซึ่งเขียนเป็น ตารางงานหลัก ได้ดังนี้ (อาจมีการปรับเปลี่ยนในส่วนย่อยเพื่อให้เข้ากับบริบทของแต่ละพื้นที่) วันที่ ๑ : วันที่ ๒๗ เมษายน ๒๕๕๘ ๑๒.๐๐ – ๑๓.๓๐ น. ลงทะเบียนจิตอาสา (รับประทานอาหาร) ๑๓.๓๐ – ๑๔.๓๐ น. ปฐมนิเทศ ให้ความรู้ สภาพโดยรวมของชุมชน และข้อตกลงในระหว่างการพักอาศัย (จะไม่มีการดื่มเหล้า สูบบุหรี่ เสพสิ่งเสพติด และเล่นการพนันระหว่างอยู่ในชุมชน) และปฐมนิเทศโดย สสส. ๑๔.๓๐ – ๑๖.๐๐ น. กิจกรรมละลายพฤติกรรม เพื่อให้เกิดความรู้จักกัน ระหว่างจิตอาสาด้วยกันเอง ตัวแทน สสส. และพี่เลี้ยง (รวมถึงนักบวชที่ประจำอยู่ในแต่ละชุมชน) แล้วแบ่งกลุ่มจิตอาสา พี่เลี้ยง/นักบวช ประจำกลุ่ม ๑๖.๐๐ – ๑๗.๐๐ น. เข้าที่พัก จัดเก็บสัมภาระ เรียนรู้และมอบหน้าที่ในการดูแลที่พักกิจกรรม ๕ ส. ในทุกวัน ๑๗.๐๐ – ๑๘.๐๐ น. รับประทานอาหารเย็นร่วมกัน (ตลอดงานเป็นอาหารมังสวิรัติ อาหารนานาชาติที่รับประทานได้ทุกศาสนา) ๑๘.๐๐ – ๒๐.๐๐ น. ภาคบรรยาย (ตามแต่ละชุมชนจะจัด เพื่อการเรียนรู้ในด้านต่างๆตามโครงสร้างรวม) ๒๐.๐๐ – ๒๑.๐๐ น. แยกกลุ่มกันเพื่อพูดคุยทำความรู้จักกันภายในกลุ่มแต่ละกลุ่ม พร้อมทั้งพี่เลี้ยง/นักบวช ๒๑.๐๐ น. เข้านอน วันที่ ๒ – ๔ : วันที่ ๒๘ -๓๐ เมษายน ๒๕๕๘ ๐๔.๐๐ – ๐๕.๓๐ น. ธรรมะรับอรุณ ธรรมะบรรยาย (เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมวิธีคิด วิธีการแก้ปัญหาทั้งที่เกิดในชีวิตประจำวันส่วนตัว ในครอบครัว ในการทำงาน และในพื้นที่สังคมที่ดำเนินชีวิตอยู่ สร้างจิตสาธารณะ) ๐๕.๓๐ – ๐๖.๐๐ น. ให้ความรู้เรื่องสุขภาพพึ่งตน และทำกายบริหาร ๐๖.๐๐ – ๐๖.๓๐ น. รับประทานอาหารเช้า ๐๖.๓๐ – ๐๘.๓๐ น. แยกย้ายกันปฏิบัติภารกิจตามฐานงานต่างๆ ที่ได้รับมอบหมาย ๐๘.๓๐ – ๐๙.๐๐ น. พักทำกิจส่วนตัว ๐๙.๐๐ – ๑๐.๓๐ น. ภาคบรรยาย (ตามแต่ละชุมชนจะจัด เพื่อการเรียนรู้ในด้านต่างๆตามโครงสร้างรวม) ๑๐.๓๐ – ๑๒.๐๐ น. รับประทานอาหารกลางวัน/กิจกรรม ๕ ส. ๑๒.๐๐ – ๑๒.๓๐ น. พัก ๑๒.๓๐ – ๑๔.๓๐ น. ภาคปฏิบัติการ พัฒนาและปรับปรุงข้อเสนอโครงการ โดย ตัวแทนของ สสส. (วันที่ ๓๐ เมษายน ๕๘ ได้ข้อเสนอโครงการฉบับสมบูรณ์ พร้อมเอกสารแนบทำสัญญา ได้แก่ สำเนาบัตรประชาชนของผู้รับทุนและผู้รับผิดชอบโครงการ) ๑๔.๓๐ – ๑๖.๐๐ น. เรียนรู้สัมมาชีพ ๓ อาชีพเพื่อมนุษยชาติ (ขยะวิทยา ปุ๋ยสะอาด กสิกรรมไร้สารพิษ)/ หรือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลิตภัณฑ์ใช้เอง (สบู่ แชมพู น้ำยาซักผ้า น้ำยาเอนกประสงค์) (วันที่ ๔ ภาคปฏิบัติการ จัดทำเอกสารโครงการ จากตัวแทนของ สสส.) ๑๖.๐๐ – ๑๗.๐๐ น. พัก ทำกิจธุระส่วนตัว รวมทั้งการทำ ๕ ส.ในที่พัก ๑๗.๐๐ – ๑๘.๐๐ น. รับประทานอาหารเย็น ๑๘.๐๐ – ๒๐.๐๐ น. (วันที่ ๒-๓) ภาคบรรยาย (ตามแต่ละชุมชนจะจัด เพื่อการเรียนรู้ในด้านต่างๆตามโครงสร้างรวม) (วันที่ ๔) การแสดงนำเสนอ ของแต่ละกลุ่มเพื่อสรุปรวมถึงสิ่งที่ตนได้เรียนรู้ระหว่างงาน ๒๐.๐๐ – ๒๑.๐๐ น. แยกกลุ่มกันพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์และปัญหา พร้อมทั้งพี่เลี้ยง/นักบวช ๒๑.๐๐ น. เข้านอน วันที่ ๕ : วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๕๘ ๐๔.๐๐ – ๐๕.๓๐ น. ธรรมะรับอรุณ ธรรมะบรรยาย (เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมวิธีคิด วิธีการแก้ปัญหาทั้งที่เกิดในชีวิตประจำวันส่วนตัว ในครอบครัว ในการทำงาน และในพื้นที่สังคมที่ดำเนินชีวิตอยู่ สร้างจิตสาธารณะ) ๐๕.๓๐ – ๐๖.๐๐ น. ให้ความรู้เรื่องสุขภาพพึ่งตน และทำกายบริหาร ๐๖.๐๐ – ๐๖.๓๐ น. รับประทานอาหารเช้า ๐๖.๓๐ – ๐๘.๐๐ น. พักทำกิจส่วนตัว ๐๘.๓๐ – ๑๑.๓๐ น. ทำข้อตกลงสัญญา ๑๑.๓๐ – ๑๒.๓๐ น. รับประทานอาหารกลางวัน/พัก จัดเก็บสัมภาระของแต่ละคน ทำกิจกรรม ๕ ส. ในที่พัก ๑๒.๓๐ – ๑๔.๐๐ น. กิจกรรมอำลา เปิดใจทั้งของตัวแทนจิตอาสา ตัวแทน สสส. และพี่เลี้ยง/นักบวช ของชุมชน ๑๔.๐๐ น.เดินทางกลับ ฐานงานของชุมชน องค์ประกอบ ๓ อาชีพเพื่อมนุษยชาติ โดยมีรายละเอียดแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ฐานงานกสิกรรมไร้สารพิษ ผลิตผลผลิตอินทรีย์ ฐานงานการทำปุ๋ย และจุลินทรีเพื่อใช้ในการเกษตร ฐานงานสุขภาพองค์รวม เพื่อสามารถนำสมุนไพรรอบตัว หรือวิธีการมาดูแลสุขภาพของตนเองและคนรอบข้าง ได้ในระดับหนึ่ง ฐานอาหาร เรียนรู้อาหารผักพื้นบ้านอาหารพื้นเมืองรอบตัว เพื่อสามารถนำมาทำเป็นอาหารได้ง่ายๆ ประหยัด ปลอดภัยกับสุขภาพ ฐานงานขยะเรียนรู้วิธีการคัดแยก จัดสรร จัดการ ของใช้รอบตัวเพื่อให้เหลือเป็นขยะจริงๆ น้อยที่สุด จนถึงไม่มีขยะเลย (Zero waste) ฐานงานแปรรูปผลิตภัณฑ์ที่จำเป็น เช่น สบู่ ยาสีฟัน ยาสระผม น้ำยาซักผ้า น้ำยาเอนกประสงค์ เป็นต้น ชุมชนเครือข่ายสถาบันบุญนิยมที่เข้าร่วมโครงการ : ชุมชนที่เข้าร่วมโครงการในระยะแรกจะมีองค์ประกอบโดยรวมแบบ บวร. (บ้าน วัด โรงเรียน) เพื่อให้สามารถรับรู้ได้ถึงองค์ประกอบของชุมชนที่สามารถพึ่งกันได้ทั้งทางด้านกายภาพ จิตภาพ และมีบุคลากรที่ทำงานจิตอาสา แผนภาพโครงการฯ 4457700 88900 ภาพรวม กลุ่มจิตอาสาที่ดำเนินโครงการฯ ต่างทำงานตามอัตลักษณ์ของแต่ละกลุ่มอาจมีการประสานงานติดต่อกันบ้าง จึงไม่เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้บทเรียน ประสานต่อยอดกันระหว่างกลุ่ม มีทิศทางการขับเคลื่อนโครงการเป็นเอกเทศ สีเขียว : กลุ่มที่ประสบผลในการดำเนินงานสีแดง : กลุ่มที่ประสบปัญหาในการดำเนินงาน 4457700 88900 4140200 88900 4140200 88900 2730500 76200 2730500 76200 2057400 203200 กลุ่ม จิตอาสา 2057400 203200 2184400 203200 2184400 203200 1168400 152400 1168400 152400 3136900 177800 กลุ่ม จิตอาสา 3136900 177800 3263900 152400 3263900 152400 2514600 330200 กลุ่ม จิตอาสา 2514600 330200 2641600 317500 2641600 317500 1447800 0 1447800 0 2857500 -12699 2857500 -12699 1308100 12700 กลุ่ม จิตอาสา 1308100 12700 368300 12700 368300 12700 622300 139700 กลุ่ม จิตอาสา 622300 139700 749300 139700 749300 139700 2095500 38100 2095500 38100 3581400 88900 3581400 88900 1854200 368300 1854200 368300 3581400 76200 3581400 76200 3467100 63500 กลุ่ม จิตอาสา 3467100 63500 2755900 215900 2755900 215900 1739900 0 กลุ่ม จิตอาสา 1739900 0 -330199 114300 -330199 114300 3657600 114300 3657600 114300 3670300 342900 เห็นภาพรวมของชุมชนเข้มแข็งตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ที่สามารถพึ่งกันได้ทั้ง ๔ ด้าน (กาย จิต สังคมสิ่งแวดล้อม จิตปัญญา) 3670300 342900 2374900 -152399 2374900 -152399 -330199 254000 สร้างพื้นที่ในการคบคุ้น ระหว่างกลุ่มจิตอาสา เจ้าหน้าที่ สสส. และชาวชุมชน เพื่อสร้างเครือข่ายในการเข้าร่วมจัดการปัญหาของกันและกัน -330199 254000 3276600 279400 3276600 279400 1828800 317500 1828800 317500 1625600 279400 1625600 279400 -380999 228600 -380999 228600 3759200 241300 เรียนรู้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม วิธีคิด วิธีการแก้ปัญหาทั้งที่เกิดขึ้นในชีวิต ประจำวันส่วนตัว ในครอบครัว การทำงานและในพื้นที่สังคมที่ดำเนินชีวิตอยู่ 3759200 241300 3784600 342900 3784600 342900 1841500 241300 เข้าศึกษาเรียนรู้ใน ชุมชนพึ่งตนเอง ๔ คืน ๕ วัน 1841500 241300 -380999 215900 ปฏิบัติการกระบวนการพึ่งตนเองได้ ทางกายภาพ (เรียนรู้ ๓ อาชีพเพื่อมนุษยชาติ, การดูแลสุขภาพตนเบื้องต้น, การผลิตอาหาร และสิ่งจำเป็นในการดำเนินชีวิต) ทางจิตภาพ (การทำงานระบบกลุ่ม, การแก้ปัญหา, การขับเคลื่อนงาน) -380999 215900 1638300 355600 1638300 355600 3505200 38100 3505200 38100 2400300 -12699 2400300 -12699 3746500 0 3746500 0 3759200 63500 ทำความเข้าใจกระบวนเอกสาร การขับเคลื่อนโครงการของ สสส. และการสรุปโครงการฯ 3759200 63500 3136900 0 3136900 0 2438400 101600 2438400 101600 1981200 139700 เจ้าหน้าที่ สสส. สำนัก ๖ 1981200 139700 3822700 25400 เข้าใจวิธีการปรับเปลี่ยนตนเองจากภายใน เกิดกลไก ลดปัจจัยปัญหาในการดำเนินการโครงการของกลุ่มจิตอาสา เพื่อขับเคลื่อนโครงการพื้นที่ให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามโครงการ 3822700 25400 2679700 368300 2679700 368300 2971800 165100 2971800 165100 1905000 228600 1905000 228600 2298700 177800 กระบวนการ จิตอาสา 2298700 177800 2438400 139700 2438400 139700 2857500 165100 นักบวช พี่เลี้ยง 2857500 165100 2997200 127000 2997200 127000 2057400 127000 2057400 127000 3340100 127000 3340100 127000 1371600 127000 กลุ่ม จิตอาสา 1371600 127000 1511300 127000 1511300 127000 2476500 -50799 2476500 -50799 2070100 76200 2070100 76200 2247900 266700 2247900 266700 3543300 -25399 3543300 -25399 2324100 203200 2324100 203200 2184400 203200 กลุ่ม จิตอาสา 2184400 203200 3098800 317500 กลุ่ม จิตอาสา 3098800 317500 3225800 304800 3225800 304800 4965700 152400 กลุ่มจิตอาสามีการประสานเชื่อมร้อยกันเพื่อขับเคลื่อนชุมชนในทิศทางต่างๆ ตามที่ตนเองถนัด เชื่อมร้อยชุมชนเข้มแข็งให้เกิด สุขภาวะครอบคลุมทั้ง ๔ ด้าน 4965700 152400 1905000 355600 ชุมชนเข้มแข็ง สะท้อนสุขภาวะ ๔ ด้าน (กาย จิต สังคมสิ่งแวดล้อม จิตปัญญา) 1905000 355600 3759200 381000 3759200 381000 2895600 88900 2895600 88900 1981200 177800 1981200 177800 1104900 76200 1104900 76200 1498600 241300 1498600 241300 1358900 215900 กลุ่ม จิตอาสา 1358900 215900 4394200 76200 4394200 76200 3708400 215900 กลุ่ม จิตอาสา 3708400 215900 3848100 215900 3848100 215900 1739900 38100 1739900 38100 3746500 342900 3746500 342900 1498600 279400 1498600 279400 1346200 266700 กลุ่ม จิตอาสา 1346200 266700 2019300 330200 2019300 330200 1079500 177800 1079500 177800 3238500 38100 3238500 38100 3086100 38100 กลุ่ม จิตอาสา 3086100 38100 2387600 127000 2387600 127000 2273300 139700 กลุ่ม จิตอาสา 2273300 139700 2489200 406400 2489200 406400 2946400 12700 2946400 12700 3683000 76200 3683000 76200 ผลที่คาดว่าจะได้รับ : ก่อให้เกิดกลไกเพื่อลดปัจจัยปัญหาในการดำเนินงานโครงการของ กลุ่มจิตอาสา ๓ ระดับ กลุ่มจิตอาสาด้วยกันเอง มีช่องทางในการปรึกษาหารือ แลกเปลี่ยนเรียนรู้โครงการฯซึ่งกันและกัน พี่เลี้ยง ชาวชุมชน นักบวช เป็นช่องทางในการชี้แนะทางด้านจิตวิญญาณ และชีวทัศน์ เจ้าหน้าที่ สสส. สำนัก ๖ จิตอาสามีความคุ้นเคยในการปรึกษาหารือปัญหาระหว่างการดำเนินงานโครงการของจิตอาสา จิตอาสาเกิดความเข้าใจภาพรวมของชุมชนเข้มแข็งตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ที่ประกอบด้วยด้านทั้ง ๔ ด้าน จิตอาสารู้สึกถึงประโยชน์ และคุณค่าของการดำเนินงานโครงการเพื่อสร้างสรรค์ชุมชนเข้มแข็ง ที่สร้างผลกระทบให้กับตนเอง ครอบครัว ที่อยู่อาศัย สังคม ตลอดจนลูกหลาน เกิดการต่อยอดโครงการเพื่อสร้างสุขภาวะทั้ง ๔ ด้าน --------------------------------------------------