บทที่ 4.pdf

ะสิ่งแวดล้อม และภาวะสุขภาพด้านจิตวิญญาณของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกและเกษตรกรรมแผนใหม่ โดยวิเคราะห์จากค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard deviation) เสนอผลการวิเคราะห์ในรูปแบบของตาราง ตอนที่ 3 การเปรียบเทียบภาวะสุขภาพระหว่างกลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม คือกลุ่มเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกและเกษตรกรรมแผนใหม่ ด้วยสถิติทดสอบ Independent t test เสนอผลวิเคราะห์ในรูปแบบของตาราง ตอนที่ 4 ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะสุขภาพของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกและเกษตรกรรมแผนใหม่ โดยวิเคราะห์จากค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) เสนอผลการวิเคราะห์ในรูปแบบของตาราง ตอนที่ 5 รูปแบบความสัมพันธ์และปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะสุขภาพของเกษตรกรที่ท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกและเกษตรกรรมแผนใหม่ โดยใช้สถิติวิเคราะห์ความถดถอยเชิงพหุ (Multiple Regression Analysis) ด้วยวิธี Stepwise Method เสนอผลการวิเคราะห์ในรูปแบบของตาราง 121 ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของกลุ่มประชากรที่ศึกษา คุณลักษณะส่วนบุคคลของเกษตรกร จากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดจ านวน 734 คน กลุ่มเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก จ านวน 34 คน และกลุ่มเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ จ านวน 400 คน จากการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง จ านวน 239 คน คิดเป็นร้อยละ 71.56 นอกนั้นเป็นเพศชาย มีจ านวน 95 คนคิดเป็นร้อยละ 28.44 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงเช่นเดียวกัน มีจ านวน 286 คน คิดเป็นร้อยละ 71.50 นอกนั้นเป็นเพศชาย จ านวน 114 คนคิดเป็นร้อยละ 28.50 เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีอายุ 41-50 ปี มีจ านวนมากที่สุด จ านวน 123 คนคิดเป็นร้อยละ 36.83 รองลงมาคืออายุ 31- 40 ปี มีจ านวน 65 คน คิดเป็นร้อยละ 19.46 อายุ 51-60 ปี จ านวน 84 คนคิดเป็นร้อยละ 25.15 อายุมากกว่า 61 ปี จ านวน 43 คน คิดเป็นร้อยละ 12.87 อายุ 20-30 ปี จ านวน 13 คนคิดเป็นร้อยละ 3.89 และมีอายุน้อยกว่า 20 ปี จ านวน 6 คน คิดเป็นร้อยละ1.80 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีอายุ 51-60 ปี จ านวน 126 คน คิดเป็นร้อยละ 31.50 รองลงมาคืออายุ 41-50 ปี จ านวน 121 คนคิดเป็นร้อยละ 30.25 อายุมากกว่า 61 ปี จ านวน 92 คนคิดเป็นร้อยละ 23.00 อายุ 31-40 ปี จ านวน 42 คน ร้อยละ 10.50 อายุ 20-30 ปี จ านวน 18 คนคิดเป็นร้อยละ 4.50 และมีอายุน้อยกว่า 20 ปี จ านวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 0.25 ตามล าดับ นอกจากนั้นผลการศึกษายังพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก ในด้านสถานภาพ พบว่า มีสถานภาพสมรสมากที่สุด จ านวน 280 คนคิดเป็นร้อยละ 83.83 รองลงมาคือ สถานภาพหม้าย/หย่า/แยกกันอยู่ จ านวน 36 คน ร้อยละ 10.78 และมีสถานภาพโสด จ านวน 18 คน คิดเป็นร้อยละ 5.39 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ มีสถานภาพคู่สมรสมากเป็นอันดับหนึ่งเช่นเดียวกัน มีจ านวน 309 คนคิดเป็นร้อยละ 77.25 มีสถานภาพหม้าย/หย่า/แยกกันอยู่จ านวน 57 คน คิดเป็นร้อยละ 14.25 มีสถานภาพโสด จ านวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 8.50 ส าหรับระดับการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก มีระดับการศึกษาในระดับประถมศึกษา จ านวน 181 คนคิดเป็นร้อยละ 54.19 มีระดับการศึกษาระดับมัธยมศึกษา จ านวน 129 คนคิดเป็นร้อยละ 38.62 ระดับการศึกษาในระดับอนุปริญญาหรือปวส. มีจ านวน 10 คน คิดเป็นร้อยละ 2.99 และมีการศึกษาในระดับปริญญาตรีหรือสูงกว่า จ านวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 3.60 ไม่ได้เรียนหนังสือ มีจ านวน 2 คนคิดเป็นร้อยละ 0.60 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ มีระดับการศึกษาในระดับประถมศึกษาจ านวน 262 คนคิดเป็นร้อยละ 65.50 รองลงมาคือระดับการศึกษาในระดับมัธยมศึกษา จ านวน 95 คนคิดเป็นร้อยละ 23.75 ระดับการศึกษาในระดับปริญญาตรีหรือสูงกว่า มีจ านวน 27 คนคิดเป็นร้อยละ 6.75 และมีระดับการศึกษาในระดับอนุปริญญาหรือปวส. และไม่ได้เรียนหนังสือ มีจ านวนเท่า ๆ กันคือ 8 คน คิดเป็นร้อยละ 2.00 ในด้านรายได้ของครัวเรือนต่อเดือน เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีรายได้ครัวเรือนต่อเดือนน้อยกว่า 10,000 บาท จ านวน 105 คน คิดเป็นร้อยละ 31.44 รองลงมาคือ มีรายได้มากว่า 30,00 บาท จ านวน 92 คนคิดเป็นร้อยละ 27.54 มี มีรายได้ครัวเรือนต่อเดือน 25,001-30,000 บาท จ านวน 38 คนคิดเป็นร้อยละ 11.38 มีรายได้ 15,001-20,000 บาท จ านวน 122 31 คน คิดเป็นร้อยละ 9.28 และมีรายได้ครัวเรือนต่อเดือน 20,001-25,000 บาท จ านวน 10 คน คิดเป็นร้อยละ 2.99 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ มีรายได้ครัวเรือนต่อเดือนน้อยกว่า 10,000 บาท จ านวน 87 คน คิดเป็นร้อยละ 21.75 รองลงมาคือ มีรายได้ 15,001-20,000 บาท จ านวน 82 คนคิดเป็นร้อยละ 20.50 มีรายได้มากกว่า 30,001 บาท จ านวน 70 คนคิดเป็นร้อยละ 17.50 มีรายได้ครัวเรือนต่อเดือน 10,000-15,000 บาท จ านวน 69 คนคิดเป็นร้อยละ 17.25 มีรายได้ครัวเรือนต่อเดือน 25,001-30,000 บาท จ านวน 66 คนคิดเป็นร้อยละ 16.50 และมีรายได้ 20,001-25,000 บาท จ านวน 26 คนคิดเป็นร้อยละ 6.50 ด้านความเพียงพอของรายได้ จากการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีรายได้พอใช้แต่ไม่เหลือเก็บ จ านวน 150 คนคิดเป็นร้อยละ 44.91 รองลงมาคือ มีรายได้ไม่พอใช้และเป็นหนี้สิน จ านวน 92 คนคิดเป็นร้อยละ 27.54 มีรายได้พอใช้เหลือเก็บ จ านวน 69 คน คิดเป็นร้อยละ 20.66 และมีรายได้ไม่พอใช้เป็นหนี้สิน จ านวน 23 คนคิดเป็นร้อยละ 6.89 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ มีรายได้ไม่พอใช้และมีหนี้สินมากที่สุด จ านวน 157 คนคิดเป็นร้อยละ 39.25 รองลงมาคือมีรายได้พอใช้แต่ไม่เหลือเก็บ จ านวน 126 คนคิดเป็นร้อยละ 31.50 มีรายได้พอใช้และมีเหลือเก็บ จ านวน 86 คนร้อยละ 21.50 และมีรายได้ไม่พอใช้แต่ไม่เป็นหนี้สิน จ านวน 31 คน คิดเป็นร้อยละ 7.75 รายละเอียดดังตารางที่ 5 ตารางที่ 5 แสดงข้อมูลส่วนบุคคลของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก และเกษตรกรรมแผนใหม่ในจังหวัดยโสธร ข้อมูลส่วนบุคคล เกษตรกรท านาแผนทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านาแผนใหม่ (n=400) จ านวน (คน) ร้อยละ จ านวน (คน) ร้อยละ 1. เพศ ชาย 95 28.44 114 28.50 หญิง 239 71.56 286 71.50 2. อายุ < 20 ปี 6 1.80 1 0.25 20 -30 ปี 13 3.89 18 4.50 31 -40 ปี 65 19.46 42 10.50 41 -50 ปี 123 36.83 121 30.25 51 -60 ปี 84 25.15 126 31.50 >61 ปี 43 12.87 92 23.00 3. สถานภาพ โสด 18 5.39 34 8.50 คู่สมรส 280 83.83 309 77.25 หม้าย/หย่า/แยกกันอยู่ 36 10.78 57 14.25 123 ตารางที่ 5 (ต่อ) ข้อมูลส่วนบุคคล เกษตรกรท านาแผนทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านาแผนใหม่ (n=400) จ านวน (คน) ร้อยละ จ านวน (คน) ร้อยละ 4. ระดับการศึกษา ไม่ได้เรียนหนังสือ 2 0.60 8 2.00 ประถมศึกษา 181 54.19 262 65.50 มัธยมศึกษา 129 38.62 95 23.75 อนุปริญญาหรือปวส. 10 2.99 8 2.00 ปริญญาตรีและสูงกว่า 12 3.60 27 6.75 5. รายได้ครัวเรือนต่อเดือน < 10,000 บาท 105 31.44 87 21.75 10,000-15,000 บาท 58 17.37 69 17.25 15,001-20,000 บาท 31 9.28 82 20.50 20,001-25,000 บาท 10 2.99 26 6.50 25,001-30,000 บาท 38 11.38 66 16.50 >30,00 บาท 92 27.54 70 17.50 6. รายได้รวมทั้งหมด พอใช้ เหลือเก็บ 69 20.66 86 21.50 พอใช้ ไม่เหลือเก็บ 150 44.91 126 31.50 ไม่พอใช้ เป็นหนี้สิน 92 27.54 157 39.25 ไม่พอใช้ ไม่เป็นหนี้สิน 23 6.89 31 7.75 ข้อมูลด้านการประกอบอาชีพของเกษตรกร ส าหรับข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรการเกษตร ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก มีพื้นที่ท านาโดยเฉลี่ยน้อยกว่า 10 ไร่ มีจ านวนกลุ่มตัวอย่างมากที่สุด จ านวน 155 คน คิดเป็นร้อยละ 46.41 รองลงมาคือมีพื้นที่ท านา 11-20 ไร่ จ านวน 75 คนคิดเป็นร้อยละ 22.46 มีพื้นที่ท านา 21-30 ไร่ จ านวน 63 คนคิดเป็นร้อยละ 18.86 และพื้นที่ท านา 31-40 ไร่ จ านวน 22 คน คิดเป็นร้อยละ 6.57 มีพื้นที่ท านามากกว่า 40 ไร่ จ านวน 19 คน คิดเป็นร้อยละ 5.70 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ มีพื้นที่ท านาน้อยกว่า 10 ไร่ จ านวน 296 คน คิดเป็นร้อยละ 74.00 รองลงมาคือมีพื้นที่ท านา 11-20 ไร่ จ านวน 89 คน คิดเป็นร้อยละ 22.20 กลุ่มตัวอย่างมีจ านวนพื้นที่ท านาน้อยและน้อยที่สุดคือ มีพื้นที่ท านา 21-30 ไร่ และมีพื้นที่ท านามากกว่า 40 ไร่ จ านวน 8 คน และ 7 คน คิดเป็นร้อยละ 2.00 และ 1.80 ตามล าดับ ในด้านประสบการณ์ในการท านา ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีประสบการณ์ในการท านาน้อยกว่า 10 ปี จ านวน 240 คนคิดเป็น 124 ร้อยละ 71.86 รองลงมาคือมีประสบการณ์ท านา 11-20 ปี จ านวน 88 คน คิดเป็นร้อยละ 26.35 มีประสบการณ์ท านา 21-30 ปี จ านวน 4 คนคิดเป็นร้อยละ 1.19 มีประสบการณ์ท านา 31-40 ปี จ านวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 0.60 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีประสบการณ์การท านาน้อยกว่า 10 ปี จ านวน 148 คน คิดเป็นร้อยละ 37.00 มีประสบการณ์ท านา 11-20 ปี 128 คนคิดเป็นร้อยละ 32.00 ประสบการณ์ท านา 21-30 ปี จ านวน 50 คนคิดเป็นร้อยละ 12.50 มีประสบการณ์การท านา 31-40 ปี มีประสบการณ์ท านา 40 ปี จ านวน 44 คน และ 30 คน คิดเป็นร้อยละ 11.00 และ 7.50 ตามล าดับ ในด้านระยะเวลาในการท างาน ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีระยะเวลาในการท างาน 56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์หรือ 8 ชั่วโมงต่อวัน จ านวน 156 คน คิดเป็นร้อยละ 46.71 ท างานน้อยกว่า 56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์หรือน้อยกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน จ านวน 124 คน คิดเป็นร้อยละ 37.13 รองลงมาคือ และมีระยะเวลาในการท างานมากกว่า 56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์หรือมากว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน จ านวน 54 คนคิดเป็นร้อยละ 16.16 ส่วนระยะเวลาในการท างานของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผ่นใหม่ มีระยะเวลาในการท างานน้อยกว่า 56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์หรือน้อยกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน จ านวน 173 คนคิดเป็นร้อยละ 43.25 มีระยะเวลาในการท างาน 56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หรือ 8 ชั่วโมงต่อวัน จ านวน 138 คนคิดเป็นร้อยละ 37.50 และมีระยะเวลาในการท างานมากกว่า 56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หรือมากกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน จ านวน 89 คนคิดเป็นร้อยละ 22.25 รายละเอียดดังตารางที่ 6 ตารางที่ 6 แสดงข้อมูลการประกอบอาชีพของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก และเกษตรกรรมแผนใหม่ในจังหวัดยโสธร ข้อมูลส่วนบุคคล เกษตรกรท านา แผนทางทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านา แผนใหม่ (n=400) จ านวน (คน) ร้อยละ จ านวน (คน) ร้อยละ 1. พื้นที่ท าการเกษตร(ท านา) <10 ไร่ 155 46.41 296 74.00 11-20 ไร่ 75 22.46 89 22.20 21-30 ไร่ 63 18.86 8 2.00 31- 40 ไร่ 22 6.57 0 0.00 >40 ไร่ 19 5.70 7 1.80 2. ประสบการณ์ในการท านา(ปี) <10 ปี 240 71.86 148 37.00 11-20 ปี 88 26.35 128 32.00 21-30 ปี 4 1.19 50 12.50 31-40 ปี 2 0.60 44 11.00 >40 ปี 0 0.00 30 7.50 125 ตารางที่ 6 (ต่อ) ข้อมูลส่วนบุคคล เกษตรกรท านา แผนทางทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านา แผนใหม่ (n=400) จ านวน (คน) ร้อยละ จ านวน (คน) ร้อยละ 3. ระยะเวลาในการท างาน (ช.ม./สัปดาห์) <56 ชั่วโมง 124 37.13 173 43.25 56 ชั่วโมง 156 46.71 138 34.50 >56 ชั่วโมง 54 16.16 89 22.25 ผลการวิเคราะห์ภาวะสุขภาพเบื้องต้นของเกษตรกร การศึกษาภาวะสุขภาพเบื้องต้นของเกษตรกร ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก ส่วนใหญ่มีประสบการณ์บาดเจ็บที่เกี่ยวข้องกับการท างาน จ านวน 52 คนคิดเป็นร้อยละ 15.57 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผ่นใหม่ มีประสบการณ์การบาดเจ็บที่เกี่ยวข้องกับการท างาน จ านวน 43 คน คิดเป็นร้อยละ 10.70 โดยประสบการณ์การเจ็บป่วยที่เกี่ยวข้องกับการท างานในช่วงเวลา 1 เดือนที่ผ่านมา เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ เคยเจ็บป่วย จ านวน 42 คนคิดเป็นร้อยละ 12.57 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ เคยเจ็บป่วยที่เกี่ยวข้องกับการท างานในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา จ านวน 32 คนคิดเป็นร้อยละ 8.00 ผลการประเมินภาวะสุขภาพเบื้องต้นในด้านดัชนีมวลกาย (BMI) โดยนักวิจัยและผู้ช่วยนักวิจัยที่เป็นพยาบาลวิชาชีพ พบว่า ค่าดัชนีมวลกายของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก ส่วนใหญ่มีน้ าหนักตัวปกติ จ านวน 134 คน คิดเป็นร้อยละ 41.19 มีน้ าหนักตัวเกิน จ านวน 77 คนคิดเป็น ร้อยละ 23.05 และพบว่ามีกลุ่มตัวอย่างเป็นโรคอ้วนระดับที่ 1 และ 2 จ านวน 88 คน และ15 คน คิดเป็นร้อยละ 26.00 และร้อยละ 4.49 ตามล าดับ และมีน้ าหนักตัวน้อยกว่าปกติ จ านวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 5.27 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ พบว่า กลุ่มตัวอย่าง มีน้ าหนักตัวปกติ 152 คน คิดเป็นร้อยละ 38.00 มีน้ าหนักเกิน จ านวน 74 คน คิดเป็นร้อยละ 18.50 โดยพบว่าเป็นโรคอ้วนระดับที่ 1และ2 จ านวน 126 คนและ 28 คนคิดเป็นร้อยละ 31.50 และร้อยละ 7.00 ตามล าดับ และมีน้ าหนักตัวน้อยกว่าปกติ จ านวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 5.00 นอกจากนั้นผลการศึกษายังพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่าง มีค่าความดันโลหิตค่าบนปกติ จ านวน 187 คน คิดเป็นร้อยละ 56.00 เสี่ยงที่จะเป็นความดันโลหิตสูง มีจ านวน 19 คน คิดเป็นร้อยละ 5.70 ความดันโลหิตสูง 4 คน คิดเป็นร้อยละ 1.20 และมีความดันโลหิตค่าบนต่ า จ านวน 124 คนคิดเป็นร้อยละ 37.10 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ พบว่า กลุ่มตัวอย่าง มีค่าความดันโลหิตค่าบนปกติ จ านวน 205 คนคิดเป็นร้อยละ 51.30 เสี่ยงเป็นความดันโลหิตค่าบนสูง จ านวน 24 คนคิดเป็นร้อยละ 6.00 ความดันโลหิตค่าบนสูง จ านวน 12 คน คิดเป็น ร้อยละ 3.00 และมีความดันโลหิตค่าบนต่ า จ านวน 159 คนคิดเป็นร้อยละ 39.80 ผลการศึกษาค่าความดันโลหิตค่าล่าง พบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีค่าความ 126 ดันโลหิตค่าล่างต่ า จ านวน 188 คนคิดเป็น ร้อยละ 56.30 มีค่าความดันโลหิตค่าล่างปกติ จ านวน 126 คนคิดเป็นร้อยละ 37.70 เสี่ยงเป็นความดันโลหิตค่าล่างสูง จ านวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 6.00 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ ความดันโลหิตค่าล่างต่ าจ านวน 191 คน คิดเป็นร้อยละ 47.80 ความดันโลหิตค่าล่างปกติ จ านวน 160 คน คิดเป็นร้อยละ 40.00 ความดันโลหิตค่าล่างสูง จ านวน 48 คนคิดเป็นร้อยละ 12.00 และมีความดันโลหิตค่าล่างสูง จ านวน 1 คนคิดเป็นร้อยละ 0.30 ส าหรับโรคที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก เป็นโรคความดันโลหิตสูง จ านวน 19 คนคิดเป็นร้อยละ 5.69 เป็นโรคเบาหวาน จ านวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 4.19 มีกลุ่มตัวอย่างเป็นโรคหัวใจ 2 คน คิดเป็นร้อยละ 0.60 เป็นโรคภูมิแพ้ และโรคอื่น ๆ จ านวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 4.19 ในขณะที่เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นโรคเบาหวาน จ านวน 49 คน คิดเป็นร้อยละ 12.25 เป็นโรคความดันโลหิตสูง จ านวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 8.50 เป็นโรคหัวใจ มีจ านวน 9 คน คิดเป็นร้อยละ 2.25 เป็นโรคตับ จ านวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 0.50 กลุ่มตัวอย่างเป็นโรคภูมิแพ้ และโรคอื่น ๆ จ านวน 37 คนคิดเป็นร้อยละ 9.25 ผลการตรวจเลือดโดยชุดตรวจโคลีนเอสเตอเรสด้วยกระดาษ Reactive ตรวจเลือดและแปลผลโดยผู้วิจัยและผู้ช่วยนักวิจัยซึ่งเป็นพยาบาลวิชาชีพ สุ่มตรวจจากกลุ่มตัวอย่างเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกและเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ โดยใช้เกณฑ์ในการ คัดเข้า เกษตรกรต้องมีประสบการณ์การท านาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป ได้กลุ่มตัวอย่างแต่ละกลุ่มจ านวน 58 คนเท่ากัน ผลการตรวจเลือดพบว่า เกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก มีค่าผลเลือดปกติสูงมากกว่าเกษตรกรที่ท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่อย่างเห็นได้ชัด โดยมีผลเลือดปกติ จ านวน 38 คนคิดเป็นร้อยละ 65.52 มีค่าผลเลือดเสี่ยงต่อการมีสารเคมีในเลือด จ านวน 13 คน คิดเป็นร้อยละ 22.41 ค่าผลเลือดปลอดภัย จ านวน 7 คน คิดเป็นร้อยละ 12.07 ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผ่นใหม่ มีค่าผลเลือดอยู่ในระดับไม่ปลอดภัยจ านวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 58.62 มีค่าผลเลือดเสี่ยงต่อการมีสารเคมี จ านวน 15 คนคิดเป็นร้อยละ 25.86 มีค่าผลการตรวจเลือดอยู่ในระดับปลอดภัย จ านวน 9 คนคิดเป็นร้อยละ 15.52 และไม่พบว่าเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่มีค่าเลือดเป็นปกติ รายละเอียดดังตารางที่ 7 127 ตารางที่ 7 แสดงข้อมูลภาวะสุขภาพเบื้องต้นของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก และเกษตรกรรมแผนใหม่ในจังหวัดยโสธร ข้อมูลส่วนบุคคล เกษตรกรท านาแผนทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านาแผนใหม่ (n=400) จ านวน (คน) ร้อยละ จ านวน (คน) ร้อยละ 1. ประสบการณ์การบาดเจ็บจาก การท างาน ไม่เคยบาดเจ็บ 282 84.43 357 89.30 เคยบาดเจ็บ 52 15.57 43 10.70 2. ประสบการณ์การเจ็บป่วย 1 เดือนที่ผ่านมา ไม่เคยเจ็บป่วย 292 87.43 368 92.00 เคยเจ็บป่วย 42 12.57 32 8.00 3. ดัชนีมวลกาย(ก.ก/ม2) น้ าหนักน้อย (<18.50) 20 5.27 20 5.00 น้ าหนักปกติ (18.50 - 22.99) 134 41.19 152 38.00 น้ าหนักเกิน (23.00 - 24.99) 77 23.05 74 18.50 อ้วนระดับที่ 1 (25.00 - 29.99) 88 26 126 31.50 อ้วนระดับที่ 2 (> 30.00) 15 4.49 28 7.00 4. ความดันโลหิต(มิลลิเมตรปรอท) 4.1 ความดันโลหิตค่าบน ความดันต่ า (<120) 124 37.10 159 39.80 ความดันปกติ (120-139) 187 56.00 205 51.30 เสี่ยงเป็นความดันสูง (140-149) 19 5.70 24 6.00 ความดันสูง (>150) 4 1.20 12 3.00 4.2 ความดันโลหิตค่าล่าง ความดันต่ า (<80) 188 56.30 191 47.80 ความดันปกติ (<80-89) 126 37.70 160 40.00 เสี่ยงเป็นความดันสูง (<90-99) 20 6.00 48 12.00 ความดันสูง (>100) 0 0.00 1 0.30 5. โรคที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ โรคความดันโลหิตสูง 19 5.69 34 8.50 โรคเบาหวาน 14 4.19 49 12.25 โรคหัวใจ 2 0.60 9 2.25 โรคตับ 0 0.00 2 0.50 128 ตารางที่ 7 (ต่อ) ข้อมูลส่วนบุคคล เกษตรกรท านาแผนทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านาแผนใหม่ (n=400) จ านวน (คน) ร้อยละ จ านวน (คน) ร้อยละ โรคภูมิแพ้และโรคอื่น ๆ 14 4.19 37 9.25 ไม่มีโรคที่ 285 85.33 269 67.25 6. ผลการตรวจเลือด (หน่วย/มิลลิลิตร) ปกติ* (≥100) 38 65.52 0 0.00 ปลอดภัย* (87.50-99.99) 7 12.07 9 15.52 สี่ยง* (75.00-87.49) 13 22.41 15 25.86 ไม่ปลอดภัย* (<75) 0 0.00 34 58.62 หมายเหตุ ปกติ* หมายถึง มีระดับเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส ≥100 หน่วยต่อมิลลิลิตร ปลอดภัย* หมายถึง มีระดับเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส 87.50-99.99 หน่วยต่อมิลลิลิตร มีความเสี่ยง* หมายถึง มีระดับเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส 75.00-87.49 หน่วยต่อมิลลิลิตร ไม่ปลอดภัย* หมายถึง มีระดับเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส< 75.00 หน่วยต่อมิลลิลิตร ตอนที่ 2 ข้อมูลภาวะสุขภาพของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือก และเกษตรกรรมแผนใหม่ ภาวะสุขภาพโดยภาพรวมของเกษตรกร จากการศึกษาภาวะสุขภาพโดยภาพรวมของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรมีภาวะสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก (X=4.44, S.D.=0.67) เมื่อแยกพิจารณารายข้อพบว่ามีภาวะสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก 6 ข้อ อยู่ในระดับดี 12 ข้อ ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือ ท่านรู้สึกท้อแท้ หมดหวัง (X=4.62, S.D.=0.86) รองลงมาคือ ท่านใช้หลักคุณธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ (X=4.61, S.D.=0.55) และท่านมีความรู้สึกภาคภูมิใจต่ออาชีพท านา (X=4.58, S.D.=0.60) และค่าคะแนนเฉลี่ยต่ าสุด คือท่านท างานได้น้อยกว่าที่ต้องการ (X=3.54, S.D.=0.71) ส่วนเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนใหม่ จากการศึกษาพบว่า เกษตรกรมีภาวะสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับดี (X=3.46, S.D.=0.51) เมื่อแยกพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่าภาวะสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก 2 ข้อ อยู่ในระดับดี 7 ข้อ อยู่ในรับปานกลาง 5 ข้อ อยู่ในระดับไม่ดี 1 ข้อ ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือ ท่านสามารถท ากิจวัตรได้ด้วยตัวเอง เช่น อาบน้ า แปรงฟัน แต่งตัว (X=4.53, S.D.=0.71) รองลงมาคือ ท่านสามารถท ากิจกรรมในบ้านได้ด้วยตัวเอง เช่น ซักผ้า ถูบ้าน (X=4.22, S.D.=0.94) และเมื่อเกิดปัญหาสมาชิกในครอบครัวให้ก าลังใจซึ่งกันและกัน (X=4.16, S.D.=0.81) ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยต่ าสุดคือ ท่านคิดว่าประเพณีเก่า ๆ หายไป เช่น การลงแขก 129 (X=2.54, S.D.=0.81) และท่านรู้สึกเบื่อหน่ายท้อแท้หมดหวัง (X=2.24, S.D.=0.97) ตามล าดับ รายละเอียดดังตารางที่ 8 ตารางที่ 8 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระดับคะแนนภาวะสุขภาพโดยภาพรวม ของเกษตรกรท านาแบบเกษตรกรรมแผนทางเลือกและเกษตรกรรมแบแผนใหม่ ในจังหวัดยโสธร ภาวะสุขภาพโดยภาพรวม เกษตรกรท านา แผนทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านา แผนใหม่ (n=400) X S.D. ระดับ X .S.D. ระดับ ภาวะสุขภาพด้านร่างกาย 1. ท่านสามารถโน้มตัว โค้งตัวก้มเงย งอเข่าได้ 3.68 0.63 ดี 3.68 0.85 ดี 2. ท่านสามารถท ากิจกรรมในบ้านได้ด้วยตัวเองเช่น ซักผ้า ถูบ้าน 4.04 0.46 ดี 4.22 0.94 ดีมาก 3. ท่านสามารถท ากิจวัตรได้ด้วยตัวเอง เช่น อาบน้ า แปรงฟัน แต่งตัว 4.35 0.53 ดีมาก 4.53 0.71 ดีมาก 4. ท่านท างานได้น้อยกว่าที่ต้องการ* 3.54 0.71 ดี 3.16 1.08 ดี ภาวะสุขภาพด้านจิตใจ 5. ท่านกังวลต่อต้นทุนที่เพิ่มขึ้นกลัวขายผลผลิตไม่ได้* 4.18 1.18 ดี 3.27 1.17 ปานกลาง 6. ท่านและครอบครัวมีความเป็นอยู่ดีขึ้น มีเงินในการช่วยเหลือสงเคราะห์ญาติ และสังคมได้มากขึ้น 3.59 0.69 ดี 3.03 0.86 ปานกลาง 7. ท่านรู้สึกเบื่อหน่ายท้อแท้ หมดหวัง* 4.62 0.86 ดีมาก 2.24 0.97 ปานกลาง 8. ท่านรู้สึกว่าชีวิตกระปรี้กระเปร่า 3.78 0.64 ดี 3.42 0.97 ดี 9. ท่านรู้สึกภาคภูมิใจต่ออาชีพท านา 4.58 0.60 ดีมาก 3.99 1.03 ดี ภาวะสุขภาพด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม 10. ท่านพึงพอใจต่อภาวะเศรษฐกิจและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของตนเองและครอบครัว 3.95 0.48 ดี 3.72 1.00 ดี 11. ท่านและคนในครอบครัวมีงานท าไม่ตกงานไม่ต้องไปท างานต่างถิ่น 3.85 0.60 ดี 3.24 1.10 ปานกลาง 12. สัตว์มีชีวิตในดินที่เป็นประโยชน์ลดลง เช่น ไส้เดือน* 4.24 1.03 ดีมาก 3.09 1.05 ปานกลาง 130 ตารางที่ 8 (ต่อ) ภาวะสุขภาพโดยภาพรวม เกษตรกรท านา แผนทางเลือก (n=334) เกษตรกรท านา แผนใหม่ (n=400) X S.D. ระดับ X .S.D. ระดับ 13. สภาพดิน แหล่ง