13 บทที่ 6 ใจเพชร น 353-500.docx

วิถีพุทธ การรวบรวมข้อมูลสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ จากจดหมายเหตุเอกสาร และสื่อต่าง ๆ ระหว่าง พ.ศ. 2538-2558 ที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์วิถีพุทธ สถาบันบุญนิยม ได้รวบรวมและจัดแยกตามประเภทของฐานข้อมูลประเภทต่าง ๆ ดังแสดงในตารางที่ 8 “ฐานข้อมูลบันทึกสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ (เชิงปริมาณและคุณภาพ)” จากนั้นนำข้อมูลผลการใช้การแพทย์วิถีพุทธที่ได้บันทึกไว้ในลักษณะรูปแบบบันทึกของ “กรณีศึกษาประสบการณ์การใช้การแพทย์วิถีพุทธ ของทั้งผู้ป่วยและผู้ไม่ป่วยที่ใช้การแพทย์วิถีพุทธ” มาวิเคราะห์สังเคราะห์เนื้อหา ด้วยแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างสุขภาวะตามหลักพุทธศาสนา การสร้างสุขภาวะตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง หลักการพัฒนาสุขภาวะตามหลักวิทยาศาสตร์สุขภาพแผนปัจจุบัน การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก และการแพทย์พื้นบ้าน แนวคิดสุขภาพบุญนิยม แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับสสารกับพลังงาน ทฤษฎีสุขภาวะแบบขั้วตรงกันข้าม รวมทั้งแนวคิดความสัมพันธ์กันเป็นองค์รวม โดยใช้การพรรณนาอย่างลุ่มลึก (Thick Description) และสถิติร้อยละในบางช่วงดังนี้ ตารางที่ 8 ฐานข้อมูลบันทึกสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ (เชิงปริมาณและคุณภาพ) ประเภทฐานข้อมูลบันทึกประวัติศาสตร์ สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ จำนวนข้อมูล (ราย) เดือน/ปี ที่บันทึก ประชากรที่ลงทะเบียน ประชากรที่ได้ บันทึกข้อมูลสุขภาวะ ปริมาณ คุณภาพ หนังสือ “ถอดรหัส สุขภาพ เล่ม 1 ร้อน-เย็น ไม่สมดุล” (ภาคผนวก จ) 29 29 29 2550 หนังสือ “ถอดรหัส สุขภาพ เล่ม 2 ความลับฟ้า” (ภาคผนวก ฉ) 87 87 87 2551 หนังสือ “งานวิจัยวิทยานิพนธ์ ความเจ็บป่วยกับการดูแลสุขภาพแนวเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักการแพทย์ทางเลือกวิถีพุทธ ของศูนย์เรียนรู้สุขภาพพึ่งตนตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง สวนป่านาบุญ อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร” ผลการศึกษาวิจัยข้อมูลทางสถิติของผู้เข้ารับการอบรม ผลการศึกษาวิจัยข้อมูลทางสถิติชุดที่ 2 การวิเคราะห์ทางสถิติของข้อมูลชุดที่ 3 ผลการศึกษาวิจัยข้อมูลชุดที่ 4 สัมภาษณ์ 12,203 2,152 1,897 16,252 1,397 1,359 499 104 - - - 39 2538-2551 2552 1-6 / 2553 2538-2553 หนังสือผลการวิจัย “แพทย์วิถีธรรมกับการสร้างสุขภาวะในเรือนจำ” จังหวัดนครพนม 200 104 48 2557 หนังสือผลการวิจัย “แพทย์วิถีธรรมกับการสร้างสุขภาวะในเรือนจำ” จังหวัดภูเก็ต 341 250 91 2558 ตารางที่ 8 (ต่อ) ประเภทฐานข้อมูลบันทึกประวัติศาสตร์ จำนวนข้อมูล (ราย) เดือน/ปี ที่บันทึก สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ประชากรที่ลงทะเบียน ประชากรที่ได้ บันทึกข้อมูลสุขภาวะ ปริมาณ คุณภาพ การวิจัยผลของโปรแกรมการกำกับตนเองที่ประยุกต์การแพทย์วิถีพุทธต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับความดันโลหิตในผู้ที่เสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง - 30 - 2557 การแลกเปลี่ยนประสบการณ์การใช้แพทย์วิถีพุทธ ผ่านสื่อออนไลน์-ยูทูป 121 121 121 2553-2558 สื่อออนไลน์-ถามตอบปัญหาและแนะนำการดูแลสุขภาพผ่านเฟสบุ๊คแพทย์วิถีธรรม และหมอเขียวแฟนคลับ 146 146 146 2553-2558 รวมรายการบันทึกที่เผยแพร่สู่สาธารณชน 33,428 4,126 561 แบบบันทึกสัมภาษณ์แลกเปลี่ยนประสบการณ์การใช้การแพทย์วิถีพุทธของผู้เข้าอบรมค่ายสุขภาพการแพทย์วิถีพุทธ 132 38 38 2552 - 2558 แบบบันทึกกรณีศึกษาที่ได้แนะนำโดยจิตอาสาและนักศึกษาแพทย์วิถีพุทธ 417 417 417 2555 - 2558 แบบบันทึกกรณีศึกษาของผู้ใช้การแพทย์ วิถีพุทธ 382 382 382 2553 - 2558 แบบสอบถามประสบการณ์การใช้การแพทย์ วิถีพุทธเทคนิค 9 ข้อ (รวมผู้เป็นจิตอาสา) 197 130 130 2557 ใบสมัครผู้เข้ารับการอบรมและใบประเมินผลค่ายสุขภาพของสวนป่านาบุญ 1 27,800 78 - 2538 - 2557 แบบบันทึกประสบการณ์ของเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธ-ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) 9 9 9 2551-2557 ตารางที่ 8 (ต่อ) ประเภทฐานข้อมูลบันทึกประวัติศาสตร์ จำนวนข้อมูล (ราย) เดือน/ปี ที่บันทึก สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ประชากรที่ลงทะเบียน ประชากรที่ได้ บันทึกข้อมูลสุขภาวะ ปริมาณ คุณภาพ สรุปผลการเปลี่ยนแปลงสุขภาพจากการจัด ค่ายแพทย์วิถีธรรมภาคเหนือ ณ โรงเรียน แจ้ซ้อนวิทยา อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง 584 138 - 2557 แบบบันทึกประสบการณ์ของเครือข่าย แพทย์วิถีพุทธ - หน่วยงานแพทย์วิถีธรรม โรงพยาบาลโพธาราม อ.โพธาราม จ.ราชบุรี 25 25 5 2555 - 2558 ผลการตรวจสารเคมีในเลือดในค่ายสุขภาพแพทย์วิถีธรรม ณ สวนป่านาบุญ 1 อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร 200 200 - 2555 นวัตกรรม “การลดสารเคมีโดยน้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็นสดจากธรรมชาติ” โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่าไคร้ ตำบลบึงวิชัย อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ 225 225 - 2557 รวมรายการบันทึกที่ไม่ได้เผยแพร่สู่สาธารณชน 29,971 1,642 981 2553-2558 รวมรายการทั้งหมด 63,399 5,768 1,542 จากตารางที่ 8 พบว่าข้อมูล “สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ” ที่ได้บันทึกไว้และได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่สู่สังคมสาธารณชน ในปีระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 มีประชากรจำนวน 33,428 รายการ เป็นรายการในเชิงปริมาณมีจำนวน 4,126 รายการ และเชิงคุณภาพมีจำนวน 561 รายการ และบันทึกในส่วนที่ยังไม่ได้มีการตีพิมพ์เผยแพร่สู่สังคมสาธารณชนในวงกว้าง ในระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 แต่เป็นที่รับรู้กันอยู่ในกลุ่มผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธหลัก ๆ คือ ผู้วิจัย จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธ ผู้ใช้หลักการแพทย์วิถีพุทธ ในการดูแลสุขภาพทั้งที่เป็นเครือข่ายแพทย์ วิถีพุทธในประเทศและต่าง ประเทศและประชาชนทั่วไปที่ใช้การแพทย์วิถีพุทธ มีประชากรจำนวน 29,971 รายการ เป็นรายการในเชิงปริมาณมีจำนวน 1,642 รายการ และเชิงคุณภาพมีจำนวน 981 รายการ รวมข้อมูล “สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ สถาบันบุญนิยม” ทั้งสิ้น 63,399 รายการ ใน เชิงปริมาณมีจำนวน 5,768 รายการ และเชิงคุณภาพมีจำนวน 1,542 รายการ โดยกรณีศึกษาของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ที่ได้รวบรวมและบันทึกเป็นบางส่วนในงานดุษฎีนิพนธ์ “จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธเพื่อมวลมนุษยชาติ”นี้ ในภาคผนวก ก มีทั้งสิ้น 1,481 กรณีศึกษา ผลการศึกษาข้อมูลเชิงสถิติของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ผลการศึกษาสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ จากการรวบรวมวิเคราะห์ข้อมูลความเจ็บป่วยและผลการรักษา ตามบันทึกผลงานวิจัยและเอกสารสำคัญและสื่อต่าง ๆ ที่ทางศูนย์เรียนรู้สุขภาพพึ่งตนตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง สวนป่านาบุญทั้ง 5 ศูนย์เรียนรู้ฯ สวนป่านาบุญ และเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธทั่วประเทศและต่างประเทศ ที่ผู้วิจัยได้นำปฏิบัติโดยนำองค์ความรู้การแพทย์วิถีพุทธที่ได้ค้นพบและบูรณาการตามที่ได้นำเสนอในบทที่ 5 นั้นมาดำเนินกิจกรรมการเ ผยแพร่ช่วยเหลือเกื้อกูลมนุษยชาติ พร้อมกับทำการสื่อสารในกลุ่มเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธทั้งในและต่างประเทศและต่อสาธารณะทุกรูปแบบเช่น การจัดค่ายอบรมสุขภาพ การแนะนำแบบปากต่อปาก หนังสือ วารสาร แผ่นพับ ดีวีดี วีซีดี เอ็มพี 3 โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต ยูทูฟ เฟสบุ๊ค ไลน์ เป็นต้น แบบไม่มีการคิดค่าใช้จ่ายใด ๆ (“ศูนย์บาทรักษาทุกโรค”) ต่อประชาชนทั่วไป ตลอดระยะเวลา 20 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538-2558 ซึ่งในบางกิจกรรมนั้น ผู้วิจัยและหรือจิตอาสาแพทย์วิถีพุทธและหรือเครือข่ายแพทย์วิถีพุทธทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้มีการจัดทำการวิจัยและเก็บบันทึก ผลสุขภาวะจากการใช้แพทย์วิถีพุทธในเชิงปริมาณและคุณภาพด้วยเป็นระยะ ๆ ที่เห็นผลการเปลี่ยนแปลงของสุขภาวะไปในทางที่ดีขึ้นที่เกิดขึ้นได้จริง ที่สามารถนำมาสรุปผลเสนอได้ ดังที่ ได้เก็บรวบรวมไว้ ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2538-2558 ซึ่งรวมข้อมูล “สุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ สถาบันบุญนิยม” ทั้งสิ้น 63,399 รายการโดยเลือกสุ่มอย่างง่าย กรณีศึกษาของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ที่ได้รวบรวมในงานดุษฎีนิพนธ์ “จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธเพื่อมวลมนุษยชาติ” นี้ มีทั้งสิ้น 1,542 กรณีศึกษา ซึ่งจากการรวบรวมวิเคราะห์ข้อมูลเชิงระบบและเชิงปริมาณ พบว่ากรณีศึกษาส่วนใหญ่มีมากกว่า 1 โรคอาการ และอาการแสดง รวมทั้งหมดเป็น 2,316 โรคอาการและอาการแสดงซึ่งสามารถจำแนกตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) เป็นจำนวนและร้อยละของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ระหว่างปี พ.ศ 2538-2558 ดังตารางที่ 9 จำนวนและร้อยละของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 จำแนกตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตาม โรคอาการและอาการแสดง ตาม ICD 10 ตารางที่ 10 ผลการใช้การแพทย์วิถีพุทธ มีการเปลี่ยนแปลงในทิศทางที่ดีขึ้นได้ และตารางที่ 11 และผลการศึกษาสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) เป็นจำนวนและร้อยละระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 ดังนี้ ตารางที่ 9 จำนวนและร้อยละของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธ ระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 จำแนกตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกายแยกตาม โรคอาการและอาการแสดง ตาม ICD 10 กลุ่มโรคหรือ อาการเจ็บป่วย ชาย หญิง ไม่ระบุ รวมทั้งหมด จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ 1.โรคติดเชื้อและโรคปรสิตบางโรค 24 3.80 41 2.55 3 3.95 68 2.94 2. มะเร็งและ เนื้องอก 37 5.86 117 7.27 4 5.26 158 6.82 3. โรคของเลือดและอวัยวะสร้างเลือดและความผิดปกติบางอย่างของกลไกภูมิคุ้มกัน 2 0.32 14 0.87 - 0.00 16 0.69 4. โรคของต่อม- ไร้ท่อ โภชนาการ และเมตะบอลิซึม 64 10.14 137 8.51 4 5.26 205 8.85 5. ความผิดปกติทางจิตและพฤติกรรม 1 0.16 5 0.31 - 0.00 6 0.26 6. โรคของระบบประสาท 22 3.49 107 6.65 5 6.58 134 5.79 7. โรคของตาและอวัยวะเคียงลูกตา 6 0.95 42 2.61 2 2.63 50 2.16 8.โรคของหูและ ปุ่มกระดูกกกหู 2 0.32 6 0.37 - 0.00 8 0.35 ตารางที่ 9 (ต่อ) กลุ่มโรคหรือ อาการเจ็บป่วย ชาย หญิง ไม่ระบุ รวมทั้งหมด จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ 9.โรคของระบบไหลเวียนโลหิต 57 9.03 115 7.15 9 11.84 181 7.82 10.โรคของระบบหายใจ 33 5.23 79 4.91 2 2.63 114 4.92 11. โรคของระบบย่อยอาหาร 49 7.77 114 7.09 3 3.95 166 7.17 12.โรคของผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง 42 6.66 88 5.47 3 3.95 133 5.74 13.โรคของระบบกล้ามเนื้อโครงร่าง และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน 65 10.30 187 11.62 11 14.47 263 11.36 14.โรคของระบบสืบพันธุ์และระบบปัสสาวะ 26 4.12 89 5.53 1 1.32 116 5.00 15. อาการแสดงและความผิดปกติที่พบจากการตรวจทางคลินิกและทางห้องปฏิบัติการมิไ ด้ จำแนกไว้ที่ใด 153 24.25 359 22.31 20 26.32 532 22.96 16. การบาดเจ็บ การเป็นพิษ และผลสืบเนื่องบางอย่างจาก สาเหตุภายนอก 31 4.91 60 3.73 - 0.00 91 3.93 ตารางที่ 9 (ต่อ) กลุ่มโรคหรือ อาการเจ็บป่วย ชาย หญิง ไม่ระบุ รวมทั้งหมด จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ รวมผู้มีโรคหรือ อาการไม่สบาย 614 97.31 1,560 96.95 67 88.16 2,241 96.76 17. ผู้ที่มาดูแลรักษาสุขภาพ (แข็งแรง) 17 2.69 49 3.05 9 11.84 75 3.24 รวมทั้งหมด 631 100.00 1,609 100.00 76 100.00 2,316 100.00 ตารางที่ 10 ผลการใช้การแพทย์วิถีพุทธ มีการเปลี่ยนแปลงในทิศทางที่ดีขึ้นได้ ดังนี้ ผลการใช้แพทย์วิถีพุทธ จำนวนโรคหรืออาการแสดง ร้อยละ หาย 712 30.74 ดีขึ้น 1,382 59.67 เท่าเดิม 3 0.13 แย่ลง 2 0.09 ไม่มีผล 217 9.37 รวม 2,316 100.00 จากกรณีศึกษาผลสุขภาวะของการใช้การแพทย์วิถีพุทธที่ผู้วิจัยและจิตอาสาแพทย์วิถีพุทธ หรือผู้ช่วยวิจัย ได้รวบรวมจากบันทึกประวัติศาสตร์จำนวน 1,542 กรณีศึกษาหรือราย มีจำนวนโรคหรืออาการแสดงรวมจำนวน 2,316 โรคหรืออาการแสดง พบว่า ผลสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์ วิถีพุทธที่ได้มาปรับภาวะร้อนเย็นที่ไม่สมดุลตามหลักการแพทย์วิถีพุทธ ด้วยเทคนิคการปรับสมดุล 9 ข้อ (ยา 9 เม็ด) พบว่ามีสุขภาวะที่เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นในแต่ละบุคคล ได้เห็นผลสุขภาวะที่เปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละด้าน และหรือทั้ง 4 ด้าน คือ 1) ร่างกาย 2) จิตใจ 3) มิตรสหายและสังคมสิ่งแวดล้อม (สังคม) 4) มีจิตใจที่ผาสุก (ปัญญา (จิตวิญญาณ) ที่เจริญขึ้น) และมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายในทางที่ดีขึ้น คือ หายจากโรคหรืออาการแสดงจำนวนร้อยละ 30.74 หรือมีจำนวนเท่ากับ 712 โรคหรืออาการแสดง จากจำนวนทั้งสิ้น 2,316 โรคหรืออาการแสดง มีการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นร้อยละ 59.67 หรือมีจำนวนเท่ากับ 1,382 โรคหรืออาการแสดง จากจำนวนทั้งสิ้น 2,316 โรคหรืออาการแสดง ไม่มีการเปลี่ยนแปลง (หรือเท่าเดิม) ร้อยละ 0.13 เปลี่ยนแปลงแบบ แย่ลงร้อยละ 0.09 และไม่มีผลร้อยละ 9.37 หรือมีจำนวนเท่ากับ 712 โรคหรืออาการแสดง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ไม่มีอาการป่วยไม่สบายแต่มาดูแลสุขภาพ ดังแสดงในตารางที่ 10 ข้างต้น และสามารถแยกเป็นตามกลุ่มโรคหลัก 24 กลุ่มอาการ ได้ดังตารางที่ 11 ต่อไปนี้ ตารางที่ 11 ผลการศึกษาสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธตามปัญหาความเจ็บป่วยด้านร่างกาย แยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) เป็นจำนวนและร้อยละ ระหว่างปี พ.ศ. 2538-2558 โรคหรืออาการแสดง หาย ดีขึ้น เท่าเดิม แย่ลง ไม่มีผล รวม ร้อยละ 1. มะเร็งชนิดต่าง ๆ (C00-D09) และเนื้องอกที่พฤติกรรมไม่ชัดเจน ณ จุดต่าง ๆ (D10-D48) 36 22.78 114 71.15 - - 8 5.06 158 6.82 2. ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) (I10) 30 23.44 83 64.84 1 0.78 - 14 10.94 128 5.53 3. ปวดไมเกรน เวียนศีรษะและกลุ่มอาการปวดศีรษะแบบอื่น (G43, G44, R42, R51) 52 43.70 60 50.42 - - 7 5.88 119 5.14 4.โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร (K20-K31, K21, K25, K29.6, K29.7, K40-K46, K50, K50-K52, K59) 53 46.09 56 48.70 - - 6 5.22 115 4.97 5.โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ (J00, J10, J11, J30.1, J30.4, J30-J39, J32, J35, J39, J39.3, J40) 37 32.46 73 64.04 - - 4 3.51 114 4.92 ตารางที่ 11 (ต่อ) โรคหรืออาการแสดง หาย ดีขึ้น เท่าเดิม แย่ลง ไม่มีผล รวม ร้อยละ 6. ปวด มิได้จำแนกไว้ที่ใด (R52) 33 29.46 73 65.18 - - 6 5.36 112 4.84 7. โรคเกี่ยวกับผิวหนัง (เช่น L00-L08, L20-L30, L80-L99 เป็นต้น) 36 35.29 61 59.80 - - 5 4.90 102 4.40 8 .โรคเกี่ยวกับหลังและกระดูกสันหลัง (M40-M54, M41, M46.9, M50, M51, M51.9, M54) 25 25.25 68 68.69 - - 6 6.06 99 4.27 9.โรคเกี่ยวกับข้อ (M00-M25, M05.3, M06, M10, M15, M17, M19, M24, M25, M25.2) 22 22.22 69 69.70 - - 8 8.08 99 4.27 10.เบาหวานที่ไม่ระบุรายละเอียด(E14) 25 28.41 49 55.68 - - 14 15.91 88 3.80 11. ไข้จากสาเหตุอื่นและ ไม่ทราบสาเหตุ (R50) 27 43.55 33 53.85 - - 2 3.23 62 2.68 12.ความผิดปกติของเมตะบอลิซึมของไลโปโปรตีนและภาวะไขมันในเลือดอื่น (E78) 15 26.32 35 61.40 - - 7 12.28 57 2.46 13. อาการและอาการแสดงที่เกี่ยวกับระบบไหลเวียนโลหิตและระบบหายใจ ( R 00- R 09 , R 04 , R 05 , R 06 , R 07 , R 09) 16 30.77 36 69.23 - - - 52 2.24 14. ไตอักเสบ กลุ่มอาการของไตพิการและไตพิการ (N00-N29) 12 24.49 34 69.39 - - 3 6.12 49 2.12 ตารางที่ 11 (ต่อ) โรคหรืออาการแสดง หาย ดีขึ้น เท่าเดิม แย่ลง ไม่มีผล รวม ร้อยละ 15. อาการและอาการแสดงที่เกี่ยวกับระบบย่อยอาหารและท้อง ( R10-R19, R14, R19) 21 47.73 22 50.00 - - 1 2.27 44 1.90 16. ภูมิแพ้ ไม่ระบุรายละเอียด(T78.4) 14 35.00 23 57.50 - - 3 7.50 40 1.73 17. ปวดท้องและปวดอุ้งเชิงกราน (R10) 12 37.50 18 56.25 - - 2 6.25 32 1.38 18. โรคอ้วนและภาวะโภชนา การเกิน ( E 65- E 68 , E 66 , E 66.9) 4 12.90 26 83.87 - - 1 3.23 31 1.34 19. โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องเนื่องจากไวรัส (B20-B24) - 21 91.30 - 2 8.70 - 23 0.99 20. โรคเกี่ยวกับตับ และตับอ่อน (K70-K87) 6 27.27 15 68.18 - - 1 4.55 22 0.95 21. ริดสีดวงทวาร (I84) 8 36.36 14 63.64 - - - 22 0.95 22. อาการและโรคเกี่ยวกับหัวใจ (I20, I25, I32, I42, I49.9, I51, I51.7, I47) 3 15.79 13 68.42 - - 3 15.79 19 0.82 23. กลุ่มอาการอัมพาตแบบอื่น (G83) 2 18.18 7 63.64 1 9.09 - 1 9.09 11 0.47 24. วัณโรคทุกชนิด (A15 - A19) - 2 100 - - - 2 0.09 25. อาการและโรคอื่น ๆ 223 34.68 377 58.81 1 0.16 - 40 6.22 641 27.68 26. ดูแลสุขภาพ - - - - 75 100 75 3.24 รวมจำนวน 712 1,382 3 2 217 2,316 100 รวมร้อยละ (%) 30.74 59.67 0.13 0.09 9.37 100 จากตารางที่ 11 พบว่า จากการศึกษาผลสุขภาวะของผู้ใช้การแพทย์วิถีพุทธเชิงปริมาณดังตารางข้างต้น จำนวน 2,316 โรคหรืออาการแสดง พบว่ามีสุขภาวะที่เปลี่ยนแปลงไปด้านร่างกายในทางที่เป็นประโยชน์ คือ หายจากโรคหรืออาการแสดง เป็นจำนวนร้อยละ 30.74 หรือจำนวน 712 โรคหรืออาการแสดง และมีการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นร้อยละ 59.67 หรือจำนวน 1,382 โรคหรืออาการแสดง จากจำนวนทั้งสิ้น 2,316 โรคหรืออาการแสดง ตามลำดับ โดยมีโรคหรืออาการแสดงที่ไม่แสดงผลการเปลี่ยนแปลง (เท่าเดิม) และ แย่ลง ร้อยละ 0.13 และ 0.09 ตามลำดับ และเมื่อวิเคราะห์โดยแยกตามโรคอาการและอาการแสดง (ICD 10) พบว่า จากกรณีศึกษาทั้งสิ้นจำนวน 2,316 โรคหรืออาการแสดง พบเป็น มะเร็งชนิดต่าง ๆ ( C 00- D 09) และเนื้องอกที่พฤติกรรมไม่ชัดเจน ณ จุดต่าง ๆ ( D 10- D 48) เป็นจำนวนมากที่สุดอันดับแรก รองลงมาเป็น ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) ( I 10) เป็นอันดับสอง ปวดไมเกรน เวียนศีรษะและกลุ่มอาการปวดศีรษะแบบอื่น ( G 43 , G 44 , R 42 , R 51) เป็นอันดับสาม และโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร (K20-K31, K21, K25, K29.6, K29.7, K40-K46, K50, K50-K52, K59) เป็นจำนวนในลำดับถัดมา รวมร้อยละ 6.82, 5.53, 5.14 และ 4.97 ตามลำดับ ในส่วนของผลสุขภาวะจากการใช้แพทย์วิถีพุทธ จากงานการวิจัยแพทย์วิถีพุทธต่าง ๆ ที่มีผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้การแพทย์วิถีพุทธ ดังแสดง รายละเอียดของผลของสุขภาวะในภาคผนวก ข โดยสามารถนำผลการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นตามบทคัดย่อมาสรุปในภาพรวมในแต่ละงานวิจัย ดังนี้ ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรมเพื่อการพึ่งตน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงต่อพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพและภาวะสุขภาพของผู้ต้องขังหญิง เรือนจำจังหวัดภูเก็ต โดยใจเพชร กล้าจน (นักศึกษาปริญญาเอก ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์) นิตยาภรณ์ สุระสาย (นักศึกษาปริญญาโท สาธารณสุขศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชาการสร้างเสริมสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี) ผลการศึกษา พบว่าหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพในด้านกายบริหาร การปรับสมดุลร่างกายด้วยอาหารและสมุนไพร การเอาพิษออกจากร่างกาย ด้านจิตใจ สังคม และการพัฒนาจิตวิญญาณ ดีกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ < .001 ภาวะสุขภาพ ได้แก่ ค่าดัชนีมวลกาย ระดับความดันโลหิตตัวบน ระดับความดันโลหิตตัวล่าง ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับโคเลสเตอรอลระดับไขมันชนิดไม่ดี (แอลดีแอล) และระดับไขมันชนิดดี (เอชดีแอล) มีค่าเฉลี่ยลดลงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ < .05 ส่วนค่าระดับไตรกลีเซอไรด์ลดลงอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ความรู้เรื่อง การสร้างเสริมสุขภาพ และการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .256 และ r = .502, p < .001) ปัจจัยที่ทำนายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพได้แก่ การรับรู้ความสามารถตนเองด้านสังคม และการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพ สามารถร่วมทำนายได้ร้อยละ 36 ประสบการณ์และการเรียนรู้จากโปรแกรมทำให้กลุ่มตัวอย่างเกิดการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรมเพื่อการพึ่งตน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ต่อพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพและภาวะสุขภาพของผู้ต้องขังหญิง เรือนจำกลางนครพนม โดยนิตยาภรณ์ สุระสาย (Nittayaporn Surasai) พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ โรงพยาบาลอำนาจเจริญ ผลการศึกษา พบว่าหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ การรับรู้ความสามารถตนเอง และพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพในด้านกายบริหาร การปรับสมดุลร่างกายด้วยอาหารและสมุนไพร การเอาพิษออกจากร่างกาย ด้านจิตใจ สังคม และการพัฒนาจิตวิญญาณ ดีกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ < . 001 ภาวะสุขภาพ ได้แก่ ค่าดัชนี มวลกาย ระดับความดันโลหิตตัวบน ระดับความดันโลหิตตัวล่าง ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับโคเลสเตอรอล ระดับไตรกลีเซอไรด์ มีค่าเฉลี่ยลดลงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ < . 05 ระดับไขมันชนิดไม่ดี (แอลดีแอล) มีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ระดับไขมันชนิดดี (เอชดีแอล) มีค่าเฉลี่ยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในระดับ .003 ความร