3 CHAP 1.pdf

563 พบผู้ป่วยได้รับพิษสารเคมีปราบศัตรูพืช จ านวนถึง 15,145 คน (เฉลี่ย 3,029 คนต่อปี) ในจ านวนนี้เสียชีวิตถึง 2,732 คน (เฉลี่ย 546.4 คนต่อปี) สูญเสียงบประมาณกว่า 77.78 ล้านบาท (เฉลี่ย 15.56 ล้านบาทต่อปี) (ส านักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช, 2563, ออนไลน์) แม้ปัจจุบันการผลิตกระแสหลักยังเป็นแบบเคมี แต่ผู้คนทั้งโลกเริ่มให้ความส าคัญกับการดูแลสุขภาพเชิงป้องกันโรคมากขึ้น มีการปรับเปลี่ยนมาผลิตแบบกสิกรรมไร้สารพิษ (Non -Toxic Agriculture) มากขึ้น เพราะเป็นรูปแบบการผลิตที่น าส่วนดีของเกษตรยั่งยืนมาบูรณาการเข้า 2 กับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (กรมส่งเสริมการเกษตร, 2566, น. 27-31) และรูปแบบเศรษฐกิจใหม่ (BCG Model) เพื่อเป็นทางรอดของมวลมนุษยชาติ (สมณะโพธิรักษ์, 2564, ออนไลน์) เพราะการท ากสิกรรมไร้สารพิษแบบพึ่งตนเองมีทั้งผลดีต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม (Ministry of Agriculture & Farmers Welfare, 2021, Online) ปัจจุบันผู้ที่ท ากสิกรรมไร้สารพิษมีอาหารอุดมสมบูรณ์ สุขภาพแข็งแรง ไม่มีหนี้สิน มีหมู่กลุ่มมิตรสหายที่ดี (ศิริกุล หวังภูกลาง และคณะ, 2561, น. 617-629) จะเห็นว่ากสิกรรมไร้สารพิษกลายเป็นอารยธรรมการผลิตเพื่อสร้างสังคมใหม่ที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง (วิวัฒน์ ศัลยก าธร, 2562, ออนไลน์) หากแต่การเรียนรู้ระบบการท ากสิกรรมไร้สารพิษ เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ และทักษะการปฏิบัติที่ถูกต้องจนสามารถพึ่งตนเองได้ส าเร็จส าหรับบางคนนั้น อาจมองว่าเป็นเรื่องที่ซับซ้อน เข้าใจยาก ยุ่งยาก และไม่ได้ผลผลิตตามที่ต้องการก็เป็นได้ การเรียนรู้ด้านกสิกรรมไร้สารพิษให้ประสบความส าเร็จมีหลายช่องทาง ทั้งระบบออนไซต์แบบดั้งเดิม และระบบออนไลน์ที่เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการพัฒนาความรู้และทักษะที่เกี่ยวข้อง เพราะการเรียนรู้แบบออนไลน์ (Online Learning) ไม่ได้จ ากัดเฉพาะในห้องเรียน ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้จากทุกคน ทุกที่ ทุกเวลา สามารถประยุกต์การทดลอง สาธิต และฝึกทักษะทางวิชาชีพเข้ามาในกระบวนการเรียนรู้ได้เป็นอย่างดี โดยไม่ต้องเดินทาง สะดวก ปลอดภัย และค่าใช้จ่ายน้อย (ธนาคาร คุ้มภัย และคณะ, 2564, น. 393-407) และได้รับการยอมรับว่าเป็นการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพไม่ต่างจากการเรียนรู้ในห้องเรียน (มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 2563, น.1) มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการพึ่งตนเองด้านสุขภาพ การท ากสิกรรมไร้สารพิษ และการด ารงชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย ผ่านการอบรมทั้งระบบออฟไลน์และออนไลน์ กว่า 30 ปีพบว่า ร้อยละ 90 ของผู้เรียนกว่า 300,000 คน สามารถสร้างแหล่งอาหารได้ มีสุขภาพดีขึ้นด้วยอาหารไร้สารพิษ ลดค่าใช้จ่ายของครัวเรือนและรัฐบาล เกิดสังคมของหมู่มิตรดี และได้สิ่งแวดล้อมที่ดีกลับคืนมามากขึ้น (มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย, 2566, ออนไลน์) อย่างไรก็ดีการส่งเสริมผ่านระบบออนไลน์อาจมีข้อจ ากัด เช่น การขาดการสัมผัสทางกายภาพ และการสื่อสารภาคปฏิบัติที่ยากขึ้น จากสถานการณ์และสภาพปัญหาดังกล่าว จึงควรท าการวิจัยเพื่อพัฒนาการส่งเสริมการเรียนรู้กสิกรรมไร้สารพิษผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งควรจะต้องศึกษาสภาพการส่งเสริมการเรียนรู้แบบออนไลน์ที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เพื่อน าข้อมูลมาพัฒนาเป็นโมเดลที่สามารถถ่ายทอดส่งเสริมขยายผลให้ประชาชนน าความรู้ไปปฏิบัติจนสามารถพึ่งตนเองได้ โดยกรมส่งเสริมการเกษตรและหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมให้เกษตรกรและประชาชนพึ่งตนเองในมิติต่างๆ สามารถน าผลการวิจัยไปใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนและด าเนินงานให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลาได้เหมาะสมยิ่งขึ้น 3 2. วัตถุประสงค์กำรวิจัย 2.1 เพื่อศึกษาสภาพพื้นฐานทั่วไป การรับรู้ข้อมูล การได้รับการส่งเสริม ความต้องการการส่งเสริม ความรู้ ความคิดเห็น แรงจูงใจ การปฏิบัติ และการพึ่งตนเองของผู้เรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 2.2 เพื่อศึกษาบริบทศูนย์การเรียนรู้ออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ปัญหา ข้อเสนอแนะ และแนวทางการจัดการเรียนรู้ออนไลน์ของผู้สอนและปฏิบัติกรต้นแบบ 2.3 เพื่อพัฒนาโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 2.4 เพื่อทดสอบและประเมินโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 3. กรอบแนวคิดกำรวิจัย จากวัตถุประสงค์ของการวิจัย ผู้วิจัยได้ศึกษาเอกสาร แนวคิด และผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง สามารถน ามาก าหนดประเด็นในการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการวิจัยเรื่อง โมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง เพื่อให้ผู้เรียนออนไลน์เกิดความรู้ ความคิดเห็น และทักษะกาปฏิบัติที่ถูกต้องในการท ากสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเองให้ส าเร็จ โมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง ประกอบด้วย 3.1 ศึกษำสภำพพื้นฐำนทั่วไป กำรรับรู้ข้อมูล กำรได้รับกำรส่งเสริม ควำมต้องกำรกำร ส่งเสริม ควำมรู้ ควำมคิดเห็น แรงจูงใจ กำรปฏิบัติ และกำรพึ่งตนเองของผู้เรียนออนไลน์ด้ำน กสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง ประกอบด้วย 3.1.1 สภาพส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส สมาชิกในครัวเรือน ระยะเวลาท ากสิกรรมไร้สารพิษ ประสบการณ์การท าเกษตรเคมี จ านวนพื้นที่ท า กสิกรรมไร้สารพิษ และเป้าหมายการท ากสิกรรมไร้สารพิษ 3.1.2 สภาพเศรษฐกิจ ได้แก่ อาชีพ จ านวนแรงงานในการท ากสิกรรมไร้สารพิษ จ านวนเงินทุนในการท ากสิกรรมไร้สารพิษ รายได้จากกสิกรรมไร้สารพิษ รายได้นอกจากการท ากสิกรรมไร้สารพิษ รายจ่ายในท ากสิกรรมไร้สารพิษ และแหล่งทุนในการท ากสิกรรมไร้สารพิษ 4 3.1.3 สภาพสังคม ได้แก่ การเป็นอาสาสมัครและผู้น าชุมชน (ต าแหน่งทางสังคม) การเป็นสมาชิกกลุ่ม/องค์กรการเกษตร ความเปลี่ยนแปลงก่อนและหลังการเรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง และระดับความคิดเห็นต่อสภาพสุขภาพโดยรวมก่อนและหลังการเรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 3.1.4 ความรู้ ได้แก่ ความรู้หลักการท ากสิกรรมไร้สารพิษให้ประสบความส าเร็จ 3 มิติ คือ 1) มิติการเพาะปลูก 2) มิติการด าเนินชีวิตที่พอเพียงเรียบง่ายและมีศีล และ 3) มิติเครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 3.1.5 ความคิดเห็น ได้แก่ ความคิดเห็นต่อการเรียนรู้ออนไลน์ และความคิดเห็นต่อการท ากสิกรรมไร้สารพิษ 3.1.6 แรงจูงใจ ประกอบด้วย 1) แรงจูงใจภายใน ได้แก่ ก้าวตามรอยพ่อสู่ความพอเพียง ความภาคภูมิใจที่ได้ปลูกผักไร้สารพิษเป็นอาหาร ความสุขที่ได้ใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ และความสุขใจที่ได้ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น 2) แรงจูงใจภายนอก ได้แก่ มีรายได้เพิ่ม ลดรายจ่ายครัวเรือน ได้เรียนรู้การปลูกที่ประหยัด พึ่งตนเองด้านอาหารไร้สารพิษ ได้เครือข่ายหมู่มิตรดีสหายดีสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ดี 3.1.7 การปฏิบัติ ได้แก่ การที่ผู้เรียนน าความรู้เกี่ยวกับการท ากสิกรรมไร้สารพิษมิติการเพาะปลูก มิติการด าเนินชีวิตที่พอเพียงเรียบง่ายและมีศีล และมิติเครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเองไปปฏิบัติ 3.1.8 การพึ่งตนเอง ได้แก่ การพึ่งตนเองด้านเทคโนโลยี ด้านเศรษฐกิจ ด้านทรัพยากรธรรมชาติ ด้านจิตใจ และด้านสังคมวัฒนธรรม 3.2 ศึกษำบริบทศูนย์กำรเรียนรู้ออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ปัญหำ ข้อเสนอแนะ และแนวทำงกำรจัดกำรเรียนรู้ออนไลน์ของผู้สอนและปฏิบัติกรต้นแบบ ประกอบด้วย บริบทศูนย์การเรียนรู้ออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ความคิดเห็นต่อการท ากสิกรรมไร้สารพิษ ความคิดเห็นต่อกระบวนการจัดการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง และความคิดเห็นต่อปัจจัยส าเร็จในการจัดการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง ได้แก่ 1) ปัจจัยภายใน (การบริหารคน หลักสูตร งบประมาณ) และ 2) ปัจจัยภายนอก (นโยบาย เครือข่ายการเรียนรู้ เครือข่ายโทรคมนาคม แอปพลิเคชัน) ปัญหา ข้อเสนอแนะ และแนวทางในการจัดการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 3.3 กำรพัฒนำโมเดลกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง ประกอบด้วย 1) กระบวนการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ ได้แก่ (1) ผู้สอนออนไลน์ (S: Sender) (2) เนื้อหาเรื่องกสิกรรมไร้สารพิษ (M: Message) (3) ช่องทางการเรียนรู้ออนไลน์ (C: 5 Channel) ได้แก่ Zoom, Facebook, YouTube, TikTok และ LINE และ (4) ผู้เรียนออนไลน์ (R: Receiver) และ 2) องค์ประกอบของการเรียนรู้ออนไลน์ ได้แก่ (1) ผู้สอนและผู้เรียน (2) เนื้อหาและสื่อการเรียน (3) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ (4) การแนะน าและช่วยเหลือผู้เรียน (5) การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ทางการเรียน และ (6) การวัดและประเมินผล 3.4 กำรทดสอบและประเมินโมเดลกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรม ไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง ประกอบด้วย 3.4.1 การทดสอบโมเดล เป็นการน าโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเองไปทดลองใช้จริงกับกลุ่มผู้ทดสอบโมเดลโดยเก็บข้อมูลเปรียบเทียบ ความรู้ สภาวะร่างกาย และสภาวะจิตใจก่อนและหลังการทดสอบโมเดล 3.4.2 การประเมินโมเดล เป็นการประเมินโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเองโดยผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขาอาชีพ ในด้านความเหมาะสม ด้านความสอดคล้องกับบริบท ด้านความเป็นไปได้ในการน าไปปฏิบัติ ด้านการน าไปใช้ประโยชน์ได้จริง และการน าไปสู่การพึ่งตนเองด้านต่างๆ โดยแสดงเป็นกรอบแนวคิดการวิจัยดังภาพที่ 1.1 6 1. กำรศึกษำสภำพพื้นฐำนทั่วไป กำรรับรู้ข้อมูล กำรได้รับกำรส่งเสริม ควำมต้องกำรกำรส่งเสริม ควำมรู้ ควำมคิดเห็น แรงจูงใจ กำรปฏิบัติ และกำรพึ่งตนเองของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง 1.1 สภาพพื้นฐานทั่วไป ด้านบุคคล สภาพเศรษฐกิจ และสภาพสังคม 1.2 การรับรู้ข้อมูล การได้รับการส่งเสริม และความต้องการการส่งเสริม 1.3 ความรู้ ความคิดเห็น แรงจูงใจ และการปฏิบัติ โมเดลกำรส่งเสริม กำรเรียนรู้ออนไลน์ ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษ สู่กำรพึ่งตนเอง ภาพที่ 1.1 กรอบแนวคิดการวิจัย การพึ่งตนเองของผู้เรียนออนไลน์ (TERMS) 1) ด้านเทคโนโลยี (T: Technology) 2) ด้านเศรฐกิจ (E: Economic) 3) ด้านทรัพยากร (R: Resource) 4) ด้านจิตใจ (M: Moral) 5) ด้านสังคม (S: Social) 4. กำรทดสอบและประเมินโมเดล กำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง 4.1 การทดสอบโมเดล ประกอบด้วย 1) การน าโมเดลไปทดลองใช้จริงกับผู้ทดสอบกลุ่มใหม่ ที่ไม่เคยเรียนกสิกรรม ไร้สารพิษมาก่อน 2) วัดระดับความรู้ สภาวะร่างกาย และสภาวะจิตใจก่อนและหลังการทดสอบโมเดล และวัดระดับความคิดเห็น 4.2 การประเมินโมเดล ได้แก่ 1) ความเหมาะสม 2) ความเป็นได้ในการน าไปปฏิบัติ 3) ความสอดคล้องกับบริบท 4) การน าไปใช้ประโยชน์ได้จริง 5) การน าไปสู่การพึ่งตนเองด้านต่างๆ 3. กำรพัฒนำโมเดลกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง 3.1 กระบวนการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ (SMCR) 1) ผู้ส่งสาร (S) 2) ข้อมูลข่าวสาร(M) 3) ช่องทางสื่อสาร (C) 4) ผู้ส่งสาร (R) 3.2 องค์ประกอบของการเรียนรู้ออนไลน์ 1) ผู้สอนและผู้เรียน 2) เนื้อหาและสื่อการเรียน 3) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ 4) การแนะน าและช่วยเหลือผู้เรียน 5) การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ทางการเรียน 6) การวัดและประเมินผล 2. กำรศึกษำบริบท ศูนย์กำรเรียนรู้ออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรม แห่งประเทศไทย ปัญหำ ข้อเสนอแนะ และแนวทำงกำรจัดกำรเรียนรู้ออนไลน์ของผู้สอนและปฏิบัติกรต้นแบบ 7 ผู้เรียนออนไลน์ อายุ อาชีพ จ านวนแรงงานในครัวเรือน จ านวนเงินลงทุน รายได้จากการท ากสิกรรมไร้สารพิษ รายจ่ายในการท ากสิกรรม ไร้สารพิษ ค่าอาหารหลังการเรียนรู้ ค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคหลังการเรียนรู้ ความแข็งแรงของร่างกายโดยรวม ความเข้มเข็งของจิตใจโดยรวม จ านวนครั้งที่มาเรียนรู้ออนไลน์ จ านวนครั้งที่มาเรียนรู้ออนไซต์ ความต้องการด้านเนื้อหา ความรู้กสิกรรม ไร้สารพิษ ความคิดเห็น แรงจูงใจ และการปฏิบัติ โปรแกรมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษ วัตถุประสงค์ เพื่อการพึ่งตนเองและช่วยเหลือเกื้อกูลแบ่งปันกัน เนื้อหำ เรื่องที่ 1 การเพาะปลูกที่ประหยัดเรียบง่ายใช้สิ่งที่มีอยู่ใกล้ตัว เรื่องที่ 2 การด าเนินชีวิตที่พอเพียบเรียบง่ายและมีศีล เรื่องที่ 3 เครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษ ระบบออนไลน์ (Zoom, Facebook, YouTube, TikTok และ LINE) บรรยำย สำธิต พำฝึกปฏิบัติ โดยผู้สอน และปฏิบัติกรต้นแบบ แลกเปลี่ยนประสบกำรณ์ โดยผู้สอน ผู้เรียน และปฏิบัติกรต้นแบบ วิธีกำรเรียนรู้ออนไลน์ รายการสด และรายการบันทึกเทป ประเมินผลกำรเรียนรู้ แบบสอบถามออนไลน์ โชว์ผลผลิต เยี่ยมบ้านออนไลน์ กำรบริหำรโปรแกรมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษ การจัดการ 4 Ms การติดตามประเมินผลโปรแกรมฯ ภาพที่ 1.2 กรอบแนวคิดในการทดสอบสมมติฐาน ตัวแปรอิสระ ตัวแปรตำม 1. กำรพึ่งตนเอง ของผู้เรียนออนไลน์ (TERMS) 1) T: Technologyเ 2) E: Economy 3) R: resource 4) M: Moral 5) S: Social 2. ควำมปลอดภัย ของอำหำร 3. ควำมพอเพียง 4. ควำมยั่งยืน 8 4. สมมติฐำนกำรวิจัย 4.1 อาชีพของผู้เรียนออนไลน์แตกต่างกันมีการปฏิบัติกสิกรรมไร้สารพิษ แตกต่างกัน 4.2 อาชีพของผู้เรียนออนไลน์แตกต่างกันมีการพึ่งตนเองในด้านเทคโนโลยี ด้านเศรษฐกิจ ด้านทรัพยากร ด้านจิตใจ และด้านสังคมแตกต่างกัน 4.3 สภาพส่วนบุคคล สภาพเศรษฐกิจ สภาพสังคม ความรู้ ความคิดเห็น แรงจูงใจ และการปฏิบัติ มีผลต่อการพึ่งตนเองของผู้เรียนออนไลน์ 4.4 ความรู้ สภาวะร่างกาย และสภาวะจิตใจของผู้ทดสอบโมเดลการส่งเสริม การเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษก่อนและหลังการเรียนรู้ออนไลน์แตกต่างกัน 5. ขอบเขตของกำรวิจัย การศึกษาเรื่องโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง มีขอบเขตของงานวิจัย ดังนี้ 5.1 ขอบเขตด้ำนพื้นที่ การวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยได้ก าหนดสถานที่ในการวิจัย คือ เครือข่ายผู้เรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษทั้งในประเทศและต่างประเทศ และห้องเรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง สถาบันวิชชาราม มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย 5.2 ขอบเขตด้ำนเนื้อหำ ผู้วิจัยก าหนดขอบเขตเนื้อหาในการศึกษาตาม วัตถุประสงค์การวิจัย ดังนี้คือ 5.2.1 การศึกษาสภาพพื้นฐานทั่วไป การรับรู้ข้อมูล การได้รับการส่งเสริม ความ ต้องการการส่งเสริม ความรู้ ความคิดเห็น แรงจูงใจ การปฏิบัติ และการพึ่งตนเองของผู้เรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง ผู้วิจัยใช้หลักแนวคิดทฤษฎีต่างๆ ได้แก่ แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการเกษตร แนวคิดและทฤษฎีการเรียนรู้ แนวคิดการเรียนรู้แบบออนไลน์ แนวคิดกสิกรรมไร้สารพิษ และแนวคิดการพึ่งตนเอง 9 5.2.2 การศึกษาบริบทศูนย์การเรียนรู้ออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่ง ประเทศไทย ปัญหา ข้อเสนอแนะ และแนวทางการจัดการเรียนรู้ออนไลน์ของผู้สอนและปฏิบัติกรต้นแบบ อาศัยกรอบแนวคิดกสิกรรมไร้สารพิษ และบริบทศูนย์การเรียนรู้ออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทยในการศึกษา 5.2.3 การพัฒนาโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษ สู่การพึ่งตนเอง อาศัยข้อมูลผลการวิจัยในข้อ 5.2.1 และ 5.2.2 มาวิเคราะห์ทางสถิติและสังเคราะห์เนื้อหาออกมาเป็นยกร่างโมเดล และมีการพัฒนาโมเดลโดยให้ผู้ทรงคุณวุฒิวิพากษ์และให้ข้อเสนอแนะ จากนั้นผู้วิจัยปรับปรุงแก้ไขยกร่างโมเดลจนได้โมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง ที่สามารถน าไปทดลองใช้ได้จริง โดยอาศัยแนวคิดการพัฒนาโมเดลในการศึกษา 5.2.4 การทดสอบและประเมินโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรม ไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 1) การทดสอบโมเดล คือ การน าโมเดลที่พัฒนาขึ้นมา ทดลองใช้จริงกับผู้เข้าร่วมทดสอบโมเดล โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเองตามโมเดล เพื่อทราบความรู้กสิกรรมไร้สารพิษ สภาวะร่างกาย สภาวะจิตใจ ก่อนและหลังการทดสอบ และทราบความคิดเห็นต่อโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 2) การประเมินโมเดล คือ การน าโมเดลที่ผ่านการทดลองใช้จริง แล้วให้ ผู้เชี่ยวชาญจากหลายหลายสาขาอาชีพประเมินโมเดลในด้านความเหมาะสม ความเป็นได้ในการน าไปปฏิบัติ ความสอดคล้องกับบริบท การน าไปใช้ประโยชน์ได้จริง และการน าไปสู่การพึ่งตนเองด้านต่างๆ 5.3 ขอบเขตด้ำนเวลำ ผู้วิจัยก าหนดระยะเวลาการวิจัยครอบคลุม เตรียมการและ วางแผน ศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง ก าหนดกรอบแนวคิดการวิจัย สร้างเครื่องมือ ทดลองและปรับปรุงเครื่องมือ เก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดท าร่างรายงานการวิจัย รวมเวลาประมาณ 2 ปี ตั้งแต่เดือนธันวาคม ปี 2564 ถึงเดือนสิงหาคม ปี 2566 โดยมีการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือนมิถุนายน 2566 10 6. นิยำมศัพท์เฉพำะ 6.1 ผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง กลุ่มตัวอย่างผู้ให้ ข้อมูลเกี่ยวกับการเข้าร่วมเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษ สถาบันวิชชาราม มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย 6.2 สภำพส่วนบุคคลของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง เพศ อายุ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส สมาชิกในครัวเรือน ระยะเวลาท ากสิกรรมไร้สารพิษ ประสบการณ์การท าเกษตรเคมี จ านวนพื้นที่ท ากสิกรรมไร้สารพิษ และเป้าหมายการท ากสิกรรมไร้สารพิษ 6.3 สภำพเศรษฐกิจของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง อาชีพ จ านวนแรงงานในการท ากสิกรรมไร้สารพิษ จ านวนเงินทุนในการท ากสิกรรมไร้สารพิษ รายได้จากกสิกรรมไร้สารพิษ รายได้นอกจากการท ากสิกรรมไร้สารพิษ รายจ่ายในท ากสิกรรมไร้สารพิษ และแหล่งทุนในการท ากสิกรรมไร้สารพิษ 6.4 สภำพสังคมของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง การเป็นอาสาสมัครและผู้น าชุมชน (ต าแหน่งทางสังคม) การเป็นสมาชิกกลุ่ม/องค์กรการเกษตร ความเปลี่ยนแปลงก่อนและหลังการเรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง และระดับความคิดเห็นต่อสภาพสุขภาพโดยรวมก่อนและหลังการเรียนออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 6.5 ควำมรู้ของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง ความรู้หลักการท ากสิกรรมไร้สารพิษให้ประสบความส าเร็จ 3 มิติ คือ 1) มิติการเพาะปลูก 2) มิติการด าเนินชีวิตที่พอเพียงเรียบง่ายและมีศีล และ 3) มิติเครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 6.6 ควำมคิดเห็นของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง ความคิดเห็นต่อการเรียนรู้ออนไลน์ และความคิดเห็นต่อการท ากสิกรรมไร้สารพิษ 6.7 แรงจูงใจของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง 1) แรงจูงใจภายใน ได้แก่ ความภาคภูมิใจที่ได้ปลูกผักไร้สารพิษเป็นอาหาร ความสุขใจที่ได้ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น และความผาสุกจากการฝึกลดละเลิกกิเลสตามล าดับ 2) แรงจูงใจภายนอก ได้แก่ ลดรายจ่ายครัวเรือน และได้เครือข่ายหมู่มิตรดีสหายดีสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ดี 6.8 กำรปฏิบัติของผู้เรียนออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง การที่ผู้เรียนน าความรู้เกี่ยวกับการท ากสิกรรมไร้สารพิษมิติการเพาะปลูก มิติการด าเนินชีวิตที่พอเพียงเรียบง่ายและมีศีล และมิติเครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเองไปปฏิบัติ 11 6.9 กำรพึ่งตนเอง หมายถึง การพึ่งตนเองด้านเทคโนโลยี ด้านเศรษฐกิจ ด้าน ทรัพยากรธรรมชาติ ด้านจิตใจ และด้านสังคมวัฒนธรรม 6.10 ผู้สอนออนไลน์ หมายถึง วิชชาจารย์/วิทยากรในระดับอุดมศึกษา ของสถาบัน วิชชาราม มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ท ากสิกรรมไร้สารพิษของตนเอง เป็นวิทยากรแพทย์วิถีธรรม กระทรวงสาธารณสุข และท าหน้าที่ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษผ่านระบบออนไลน์ 6.11 ปฏิบัติกรต้นแบบ (Best Practice) หมายถึง ผู้ที่ท ากสิกรรมไร้สารพิษอย่าง เป็นวิถีชีวิตมานานกว่า 20 ปี มีสมาชิกเครือข่าย เข้าร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล และตอบข้อซักถามผ่านระบบออนไลน์ 6.12 จ ำนวนครั้งที่อบรม Online หมายถึง จ านวนครั้งที่ผู้เรียนมาเข้าเรียนรู้การท า กสิกรรมไร้สารพิษที่จัดขึ้นครั้งละ 10 วัน 6.13 องค์ประกอบของกำรเรียนรู้ออนไลน์ หมายถึง องค์ประกอบที่ท าให้ กระบวนการจัดการเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์ประสบความส าเร็จ ได้แก่ 1) ผู้สอนและผู้เรียน 2) เนื้อหาและสื่อการเรียน 3) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ 4) การแนะน าและช่วยเหลือผู้เรียน 5) การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ทางการเรียน และ 6) การวัดและประเมินผล 6.14 วิธีกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ หมายถึง การจัดการเรียนรู้ให้กลุ่มผู้เรียน แบบเป็นกลุ่ม (Group Approach) ผ่านระบบออนไลน์ และมีการปฏิสัมพันธ์กันแบบ 2 ทางระหว่างผู้สอนและผู้เรียน 6.15 กระบวนกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษ หมายถึง กระบวนการในการจัดการเรียนรู้ด้านกสิกรรมไร้สารพิษผ่านระบบออนไลน์ ประกอบด้วย 1) ผู้สอนออนไลน์ (S: Sender) 2) เนื้อหาเรื่องกสิกรรมไร้สารพิษ (M: Message) 3) ช่องทางการเรียนรู้ (C: Channel) ผ่านระบบออนไลน์ ได้แก่ Zoom, Facebook, YouTube, TikTok และ LINE และ 4) ผู้เรียนรู้ออนไลน์ (R: Receiver) 6.16 กสิกรรมไร้สำรพิษ หมายถึง รูปแบบผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยไม่ใช้ สารเคมีใดๆ ในทุกขั้นตอนการผลิต แต่จะใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพื่อให้เกษตรกรและผู้บริโภคปลอดภัยจากกระบวนการผลิต และได้อาหารปลอดภัยไร้สารพิษมาบริโภคเพื่อสุขภาพที่ดี แบ่งปัน และจ าหน่าย 6.17 โมเดลกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ออนไลน์ด้ำนกสิกรรมไร้สำรพิษสู่กำรพึ่งตนเอง หมายถึง รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามองค์ประกอบโมเดลการส่งเสริมการเรียนรู้ออนไลน์ด้านกสิกรรมไร้สารพิษสู่การพึ่งตนเอง 12 6.18 องค์ประกอบโมเดล หมายถึง ปัจจัยน าเข้า กระบวนการ ผลผลิต และผลลัพธ์ และ (2) SMCR ได้แก่ ผู้สอนออนไลน์ (S: Sender) เนื้อหาเรื่องกสิกรรมไร้สารพิษ (M: Message) ช่องทางการเรียนรู้ออนไลน์ (C: Channel) ได้แก่ Zoom, Facebook, YouTube, TikTok และ LINE และ ผู้เรียนออนไลน์ (R: Receiver) 6.19 กำรพัฒนำโมเดล หมายถึง การน าข้อมูลจากการสอบถามผู้เรียนออนไลน์และ การสัมภาษณ์ผู้สอนออนไลน์และปฏิบัติกรต้นแบบ มาท าเป็นยกร่างโมเดล และน ายกร่างโมเดลไปน าเสนอต่อผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ แล้วน าข้อเสนอแนะม