บทคัดย่อภาษาไทย ทาริกาณ์.docx
เนื้อหาในไฟล์
ทาริกาณ์ แขมโคกกรวด : คุณค่าทางโภชนาการของอาหารที่พุทธศาสนิกชนนิยมนำมาถวายพระสงฆ์ สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ ปีการศึกษา 256 0 อาจารย์ที่ปรึกษา : อาจารย์ ดร.รัสรินทร์ ฉัตรทองพิศุทธิ์ และ อาจารย์ ดร.สุธีรา อินทเจริญศานต์ 2 50 หน้า . บทคัดย่อ ในปัจจุบันพระสงฆ์มีปัญหาทางด้านสุขภาพมากขึ้น เนื่องจากพบว่าพระสงฆ์ส่วนใหญ่ป่วย เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ซึ่งคล้ายคลึงกับปัญหาสุขภาพของพุทธศาสนิกชน เช่น โรคไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวาน เป็นต้น โดยอัตราการป่วยในกลุ่มโรคดังกล่าวเพิ่มสูงขึ้นทุกปี สาเหตุหลักของการป่วยด้วยโรคกลุ่มนี้ของพระสงฆ์เป็นผลเนื่องมาจากพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ซึ่งพุทธศาสนิกชนเป็นกลไกสำคัญที่นำอาหารมาถวายพระสงฆ์ โดยอาหารส่วนใหญ่เป็นอาหารที่อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมันสูง พระสงฆ์ไม่สามารถหลีกเลี่ยงการพิจารณาฉันอาหารดังกล่าวได้ จึงส่งผลไม่ดีต่อสุขภาพ จากที่มาของปัญหาทางสุขภาพของพระสงฆ์ การศึกษาวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อ ( 1 ) ศึกษาชนิดของอาหารที่พุทธศาสนิกชนนิยมนำมาถวายพระสงฆ์ และ ( 2 ) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการของอาหารที่พุทธศาสนิกชนนิยมนำมาถวายพระสงฆ์ พระสงฆ์ โดยมุ่งหวังให้ผลการวิจัยสร้างความตระหนักให้กับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดูแลเรื่องอาหารของพระสงฆ์ ถวายอาหารที่ดีต่อสุขภาพแด่พระสงฆ์ และผลงานวิจัยสามารถให้คำแนะนำการบริโภคอาหารที่ถูกต้องเหมาะสม ตามหลักโภชนาการให้กับพระสงฆ์ ทั้งนี้เพื่อสุขภาพที่ดีของพระสงฆ์ งานวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นพุทธศาสนิกชน จำนวน 320 คน ใช้วิธีการ สุ่มตัวอย่างแบบสุ่ม แบบหลายขั้นตอน โดยใช้แบบบันทึกการถวายอาหารของพุทธศาสนิกชนที่
อ่านต่อ
พัฒนาให้สามารถบันทึกผ่านระบบออนไลน์บนมือถือ โดยใช้เทคโนโลยี Google Form หลังจากได้ผลการวิจัย ทำการวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการของอาหารที่พุทธศาสนิกชนนิยมนำมาถวายพระสงฆ์ 5 ลำดับแรก โดยทำการสุ่มเก็บตัวอย่างอาหารอย่างง่าย ชนิดละ 5 ตัวอย่าง รวมทั้งสิ้น 25 ตัวอย่าง จากพุทธศาสนิกชน ที่ประกอบอาหารเอง หรือผู้ประกอบการขายอาหารที่พุทธศาสนิกชนนิยมซื้อไปถวายพระสงฆ์ ในพื้นที่เทศบาลนครนครราชสีมา โดยแบบบันทึกการชั่งน้ำหนักอาหาร แล้วนำไปวิเคราะห์คุณค่าทางสารอาหาร ด้วยโปรแกรม INMUCAL ของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล และนำมาวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1. พุทธศาสนิกชนนิยมถวายอาหารประเภทต้ม ทอด ผัด แกงกะทิ และอาหารที่มีรสชาติจัดคือ ยำหรือลาบ ตามลำดับ โดยมีการปรุงที่ใช้น้ำมัน และมีไขมัน คือการทอด ผัด และการใช้กะทิ ตามลำดับ และพบว่าชนิดของอาหารที่นิยมนำมาถวายพระสงฆ์ ได้แก่ ไข่พะโล้ ลาบหมู แกงส้ม ผักรวม ไข่เจียว และแกงกะทิหน่อไม้ดอง ตามลำดับ โดยแหล่งที่มาของอาหารส่วนใหญ่เป็นการ ซื้ออาหารปรุงสำเร็จจากร้านค้าในตลาด 2. คุณค่าทางโภชนาการของอาหารที่พุทธศาสนิกชนนิยมนำมาถวายพระสงฆ์ 5 ลำดับแรก มีการกระจายพลังงานจากเปอร์เซ็นต์ของไขมันมากที่สุด โดยเฉพาะอาหารประเภทไข่เจียว และแกงส้มผักรวมมีค่าพลังงาน และไขมันต่ำ แต่พบว่ามีปริมาณโซเดียมสูง มีปริมาณสารอาหารเฉลี่ยเทียบในอาหาร 100 กรัม ดังนี้ อาหารที่มีปริมาณโซเดียม และน้ำตาลสูงที่สุด คือ ไข่พะโล้ ( 654 . 70 mg และ 5 . 53 g ) ปริมาณคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และให้พลังงานสูงที่สุด คือ ลาบหมู ( 23 . 98 g, 14 . 29 g, และ 231 . 65 kcal ) ปริมาณไขมัน และคอเลสเตอรอลสูงสุด คือ ไข่เจียว ( 17 . 08 g และ 312 . 06 mg ) ปริมาณวิตามินซี และน้ำสูงสุด คือแกงส้มผักรวม ( 14 . 04 mg และ 88 . 92 g ) และปริมาณใยอาหารสูงสุด คือ แกงกะทิหน่อไม้ ( 1 . 17 g ) เมื่อนำมาเปรียบเทียบสารอาหารเป็นร้อยละ (%) ต่อปริมาณสารอาหารที่แนะนำให้บริโภคประจำวัน ( Thai RDI ) พบว่าปริมาณคอเลสเตอรอลในไข่เจียว และวิตามินเอใน ลาบหมูสูงเกินกว่าที่กำหนด (ร้อยละ 169 . 10 และ ร้อยละ 113 . 25 ) แสดงให้เห็นว่า อาหารที่พุทธศาสนิกชนนำมาถวายพระสงฆ์นั้น มีปริมาณร้อยละของคาร์โบไฮเดรต ไขมัน คอเลสเตอรอล น้ำตาล และโซเดียม ค่อนข้างสูง ในขณะที่ปริมาณใยอาหารต่ำ คือมีปริมาณร้อยละของใยอาหารของไม่ถึง ร้อยละ 5 ของปริมาณที่แนะนำ จากข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ได้เป็นการเน้นย้ำให้ทราบถึงสาเหตุหลัก ที่เป็นภัยอันตราย และส่งผลกระทบต่อสุขภาพพระสงฆ์โดยตรง คืออาหาร จึงได้เสนอ แนว ทาง อาหารปรับสมดุลตามหลักแพทย์วิถีธรรมเพื่อ ใช้ในการพัฒนาปรับปรุงอาหารถวาย รวมการบริโภคอาหารสำหรับ พระสงฆ์ โดยปรุงด้วยเกลือกับน้ำเป็นหลัก และการรับประทานอาหารตามลำดับการย่อย เป็นต้น ซึ่งจะนำไปสู่การพิจารณาทานอาหารออกจากความชอบ ความชัง ความยึดติดในความอร่อย โดยพิจารณาประโยชน์ โทษภัย และการไม่เบียดเบียนชีวิตผู้อื่น ดังนั้นจึงควรแนะนำพุทธศาสนิกชน และผู้จำหน่ายอาหารปรุงสำเร็จที่นำมาถวายพระสงฆ์ รวมถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพของประชาชน มาร่วมเรียนค่ายสุขภาพพึ่งตนเองตามหลักแพทย์วิถีธรรม เพื่อศึกษาเรียนรู้เรื่องคุณค่าทางโภชนาการ ปรุงประกอบอาหารเพื่อสุขภาพที่ดี และให้คำแนะนำการบริโภคอาหารที่เหมาะสมให้กับพระสงฆ์ สู่ชุมชนเพื่อสร้างสังคมที่เข้มแข็ง และเป็นการรักษาไว้ซึ่งพุทธศาสนาอย่างแท้จริงต่อไป