09-บทที่ 4.pdf

ดูแลสุขภาพทาง 66 กาย และการดูแลสุขภาพทางใจ ปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคม ประกอบด้วย ด้านอารมณ์ ด้านข้อมูลข่าวสาร และด้านสิ่งของหรือบริการ ตารางที่ 7 จ านวนและร้อยละของปัจจัยลักษณะส่วนบุคคลของผู้สูงอายุจังหวัดมุกดาหาร (n=400) ข้อมูลส่วนบุคคล จ านวน ร้อยละ เพศ ชาย หญิง 99 301 24.80 75.20 อายุ 60 – 69 ปี 70- 79 ปี 80 –89 ปี 90 ปี ขึ้นไป 200 151 47 2 50.00 37.80 11.80 0.50 X=70.38, S.D. = 7.195, Min.=60, Max.=101 ระดับการศึกษา ไม่ได้เรียน ประถมศึกษา มัธยมศึกษา/ปวช./ปวส. ปริญญาตรีขึ้นไป 21 345 14 20 5.30 86.30 3.50 5.0 รายได้ต่อปี (บาท) ต่ ากว่า 10,000 บาท สูงกว่า 10,000 บาท 269 131 63.20 32.80 X=9236.50, S.D. =2002.89, Min.=7200, Max.=13000 จ านวนสมาชิกในครอบครัว 1-2 คน 3-5 คน มากกว่า 5 คน 130 213 57 32.50 53.30 14.30 X= 3.55, S.D. =1.78, Min.=1, Max.=10 จากตารางที่ 7 ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 75.20 อายุ 60-69 ปี ร้อยละ 50 อายุเฉลี่ย 70.38 ปี (S.D.= 7.195) อายุน้อยที่สุด 60 ปี อายุมากที่สุด 101 ปี ระดับการศึกษาประถมศึกษาร้อยละ 86.30 รายได้ ต่ ากว่า10,000 บาทต่อปี ร้อยละ 63.20 ค่าเฉลี่ย 9,236.50 บาท (S.D. =2002.89) รายได้ต่ าสุด 7,200 บาท สูงสุด 13,000 บาท และจ านวนสมาชิกในครอบครัวที่อยู่ด้วยกัน 3-5 คน ร้อยละ 53.50 ค่าเฉลี่ย 3.55 (S.D. =1.78) อยู่คนเดียว ร้อยละ 11.50 67 ตารางที่ 8 ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จ าแนกตามการดูแลสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร ภาพรวมและรายข้อ (n=400) ข้อที่ การดูแลสุขภาพทางกาย X S.D. การแปลผล 1 การตรวจสุขภาพประจ าปีปีละ 1 ครั้ง 4.09 1.43 ดี 2 การออกก าลังกาย 3.71 1.43 ดี 3 การรับประทานผักและผลไม้ 4.12 1.09 ดี 4 การดื่มน้ าสะอาดอย่างน้อยวันละ 8 แก้วหรือมากกว่า 4.07 1.16 ดี 5 การไม่ดื่มสุรา 4.83 0.58 ดีมาก 6 การไม่สูบบุหรี่ 4.80 0.77 ดีมาก ค่าเฉลี่ยโดยรวม 4.27 0.58 ดีมาก จากตารางที่ 8 แสดงว่าการดูแลสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหารโดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับดีมาก (X=4.27, S.D.=0.58) เมื่อพิจารณาการดูแลสุขภาพ ทางกาย รายข้อ พบว่าข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติมากที่สุดคือการไม่ดื่มสุรา (X=4.83, S.D.=0.58) มีการปฏิบัติอยู่ในระดับดีมาก รองลงมาคือการไม่สูบบุหรี่ (X=4.80, S.D.=0.77) มีการปฏิบัติอยู่ในระดับดีมากเช่นกัน ส่วนข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติน้อยที่สุดคือการออกก าลังกาย แต่ก็มีค่าเฉลี่ยการปฏิบัติอยู่ในระดับดี (X=3.71, S.D.=1.43) ตารางที่ 9 ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จ าแนกตามการดูแลสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร ภาพรวมและรายข้อ (n=400) ข้อที่ การดูแลสุขภาพทางใจ X S.D. การแปลผล 1 การควบคุมอารมณ์ท่านไม่ให้โกรธง่าย 3.91 1.07 ดี 2 การพูดคุยเรื่องสนุกสนานกับคนในครอบครัว 3.92 1.19 ดี 3 การไปพบปะกับเพื่อนบ้านเพื่อคลายเหงาหรือ หาเพื่อนคุย 4.14 1.10 ดี 4 การช่วยกิจกรรมในครอบครัว เช่น ช่วยท าความสะอาดบ้านช่วยท าอาหาร 4.24 1.20 ดีมาก 5 การไปท่องเที่ยวพักผ่อนกับครอบครัวเมื่อ มีโอกาส 2.48 1.38 ปานกลาง 6 การหาทางผ่อนคลายเมื่อรู้สึกเครียด ไม่สบายใจ เช่นสวดมนต์ นั่งสมาธิ ฟังเพลง อ่านหนังสือ ท างานอดิเรกที่ชอบ เป็นต้น 3.60 1.40 ดี ค่าเฉลี่ยโดยรวม 3.71 0.68 ดี 68 จากตารางที่ 9 แสดงว่าการดูแลสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับดี (X=3.71, S.D.=0.68) เมื่อพิจารณาการดูแลสุขภาพทางใจรายข้อ พบว่า ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติดีมากคือ การช่วยกิจกรรมในครอบครัว เช่น ช่วยท าความสะอาดบ้าน ช่วยท าอาหาร (X=4.24, S.D.=1.20) มีการปฏิบัติอยู่ในระดับดีมาก รองลงมาคือการไปพบปะกับเพื่อนบ้านเพื่อคลายเหงา หรือหาเพื่อนคุย (X=4.14, S.D.=1.10) มีการปฏิบัติอยู่ในระดับดี ส่วนค่าคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติน้อยที่สุดคือ การไปท่องเที่ยวพักผ่อนกับครอบครัวเมื่อมีโอกาส มีการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง (X=2.48, S.D.=1.38) ตารางที่ 10 ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จ าแนกตามการสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร ภาพรวมและรายด้าน (n=400) การสนับสนุนทางสังคม คะแนนเต็ม X S.D. การแปลผล ด้านอารมณ์ 5 3.76 0.84 มาก ด้านข้อมูลข่าวสาร 5 3.23 1.01 ปานกลาง ด้านสิ่งของหรือบริการ 5 3.04 0.86 ปานกลาง โดยภาพรวม 5 3.34 0.74 ปานกลาง จากตารางที่10 แสดงว่า การสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร โดยภาพรวมการสนับสนุนทางสังคมอยู่ระดับปานกลาง (X=3.34, S.D.=0.74) เมื่อพิจารณาการสนับสนุนทางสังคมรายด้าน พบว่า ด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านอารมณ์ (X=3.76, S.D.=0.84) การสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับมาก รองลงมาคือด้านข้อมูลข่าวสาร (X=3.23, S.D.=1.01) การสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนการสนับสนุนทางสังคมด้านที่มีคะแนนเฉลี่ย น้อยสุด คือด้านสิ่งของหรือบริการ (X=3.04, S.D.=0.86) การสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับปานกลาง ตารางที่ 11 ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ของการสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ ของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหารภาพรวม (n=400) และรายข้อ ข้อที่ การสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ X S.D. การแปลผล 1 ท่านได้รับค าชื่นชมจากบุคคลภายในครอบครัวเมื่อท่านดูแลสุขภาพตัวเองดี 3.50 1.12 มาก 2 ท่านได้รับก าลังใจจากคนในครอบครัวเมื่อท่านรู้สึกท้อแท้จากปัญหาส่วนตัวหรือความเจ็บป่วย 3.77 1.06 มาก 3 บุคคลในครอบครัวของท่านถามท่านด้วยความเป็นห่วงเมื่อท่านเกิดอาการไม่สบายหรือเกิดความเจ็บป่วย 4.00 0.97 มาก 69 ตารางที่ 11 (ต่อ) ข้อที่ การสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ X S.D. การแปลผล 4 เมื่อท่านเกิดความขัดแย้งขึ้นภายในครอบครัว บุคคลภายในครอบครัวก็ยังพูดกับท่านด้วยเหตุผล ไม่แสดงอารมณ์โกรธท่าน 3.47 1.28 มาก 5 บุคคลภายในครอบครัวใส่ใจความเป็นอยู่ของท่าน 4.07 0.98 มาก ค่าเฉลี่ยโดยรวม 3.76 0.84 มาก จากตารางที่ 11 แสดงการสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ โดยภาพรวม การสนับสนสังคมอยู่ในระดับมาก (X=3.76, S.D.=0.84) เมื่อพิจารณาการสนับสนุนทางสังคมรายข้อ พบว่า การสนับสนุน ทางสังคมอยู่ในระดับมากทุกข้อ ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือ บุคคลภายในครอบครัวใส่ใจความเป็นอยู่ของผู้สูงอายุ (X=4.07, S.D.=0.98) รองลงมาคือ บุคคลในครอบครัวของท่านถามท่านด้วยความเป็นห่วงเมื่อท่านเกิดอาการไม่สบายหรือเกิดความเจ็บป่วย (X=4.00, S.D.= 0.97) และค่าคะแนนเฉลี่ยน้อยสุดคือเมื่อผู้สูงอายุเกิดความขัดแย้งขึ้นภายในครอบครัว บุคคลภายในครอบครัวก็ยังพูดด้วยเหตุผล ไม่แสดงอารมณ์โกรธ (X=3.47, S.D.= 1.28) แต่ก็ยังถืออยู่ในระดับมากอยู่ ตารางที่ 12 ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ของการสนับสนุนทางสังคม ด้านข้อมูลข่าวสาร ของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร ภาพรวม และรายข้อ (n=400) ข้อที่ การสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูลข่าวสาร X S.D. การแปลผล 1 ท่านได้รับค าแนะน าจากคนในครอบครัว เมื่อท่านมีปัญหาสุขภาพ หรือมีเรื่องไม่สบายใจ 3.50 1.25 มาก 2 ท่านได้รับค าแนะน าเรื่องการรับประทานอาหารจากบุคคลในครอบครัวท่าน 3.44 1.20 มาก 3 ท่านได้รับค าแนะน าเรื่องการออกก าลังกาย จากคนในครอบครัว 3.13 1.27 ปานกลาง 4 บุคคลในครอบครัวค้นหาความรู้เกี่ยวกับสุขภาพ จากสื่อต่าง ๆ เช่น อินเตอร์เน็ต โทรทัศน์มา บอกท่าน 2.69 1.42 ปานกลาง 5 ท่านได้รับค าแนะน าเรื่องการพักผ่อน และการรับประทานอาหารจากบุคลากรสาธารณสุข เมื่อท่านเจ็บป่วย 3.37 1.32 ปานกลาง ค่าเฉลี่ยโดยรวม 3.23 1.01 ปานกลาง จากตารางที่ 12 แสดงการสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูลข่าวสาร โดยภาพรวมการสนับสนุนด้านข้อมูลข่าวสารอยู่ในระดับปานกลาง (X=3.23, S.D.=1.01) เมื่อพิจารณารายข้อพบว่า การสนับสนุนทางด้านข้อมูลข่าวสาร อยู่ในระดับมาก 2 ข้อ ในระดับปานกลาง 3 ข้อ ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงสุด 70 คือ ผู้สูงอายุได้รับค าแนะน าจากคนในครอบครัว เมื่อมีปัญหาสุขภาพ หรือมีเรื่องไม่สบายใจ (X=3.50, S.D.=1.25) รองลงมาคือผู้สูงอายุได้รับค าแนะน าเรื่องการรับประทานอาหารจากบุคคลในครอบครัว (X=3.44, S.D.=1.20) และค่าคะแนนเฉลี่ยน้อยสุด คือ บุคคลในครอบครัวค้นหาความรู้เกี่ยวกับสุขภาพจากสื่อต่าง ๆ เช่น อินเตอร์เน็ต โทรทัศน์มาบอกผู้สูงอายุ (X=2.69, S.D.=1.42) ตารางที่ 13 ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ของการสนับสนุนทางสังคม ด้านข้อมูล ข่าวสารของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร ภาพรวมและรายข้อ (n=400) ข้อที่ การสนับสนุนทางสังคมด้านสิ่งของหรือบริการ X S.D. การแปลผล 1 ท่านได้รับค่าใช้จ่ายในการดูแลสุขภาพ หรือรักษาพยาบาลจากบุคคลภายในบ้าน 3.57 1.42 มาก 2 บุคคลภายในบ้านพาท่านไปรพ.เมื่อท่านเจ็บป่วย 3.90 1.31 มาก 3 บุคคลภายในบ้านจัดเตรียมอาหารที่ถูกสุขลักษณะ ไว้ให้ท่าน 3.58 1.39 มาก 4 บุคคลภายในครอบครัวจัดซื้อสิ่งของที่จ าเป็น เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่จะเกิดกับท่าน 2.61 1.39 ปานกลาง 5 ท่านได้รับสิ่งของหรือสิ่งอ านวยความสะดวก ในการออกก าลังกายจากหน่วยงานของรัฐ เช่น อบต., รพสต. 2.25 1.36 น้อย 6 บุคลากรสาธารณสุขไปดูแลท่านที่บ้านเมื่อท่าน เจ็บป่วย ไม่สามารถไปรับบริการที่สถานบริการได้ 2.33 1.42 น้อย ค่าเฉลี่ยโดยรวม 3.04 0.86 ปานกลาง จากตารางที่ 13 แสดงการสนับสนุนทางสังคมด้านสิ่งของหรือบริการ โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X=3.04, S.D.=0.86) เมื่อพิจารณารายข้อพบว่า การสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับมาก 3 ข้อ ในระดับปานกลาง 1 ข้อ ในระดับน้อย 2 ข้อ ข้อที่มีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือ บุคคลภายในบ้านพาผู้สูงอายุไปโรงพยาบาลเมื่อเจ็บป่วย (X=3.90, S.D.=1.31) รองลงมาคือ บุคคลภายในบ้านจัดเตรียมอาหารที่ถูกสุขลักษณะไว้ให้ท่าน (X=3.58, S.D.=1.39) และค่าคะแนนเฉลี่ยน้อยสุด คือผู้สูงอายุได้รับสิ่งของหรือสิ่งอ านวยความสะดวกในการออกก าลังกายจากหน่วยงานของรัฐ เช่น อบต. รพ.สต. (X=2.25, S.D.=1.36) ตอนที่ 2 ผลการวิเคราะห์ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร ผลการวิเคราะห์ภาวะสุขภาพ ประกอบด้วย ภาวะสุขภาพทางกายและภาวะสุขภาพทางใจ 71 ตารางที่ 14 จ านวน และร้อยละ ภาวะสุขภาพทางกายโดยรวม จ าแนกตามระดับภาวะสุขภาพของ ผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร (n=400) ระดับภาวะสุขภาพ จ านวน ร้อยละ ไม่ดี 1 0.3 พอใช้ 21 5.3 ดี 131 32.8 ดีมาก 247 61.8 รวม 400 100.0 จากตารางที่ 14 ภาวะสุขภาพทางกายโดยรวม จ าแนกตามระดับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุพบว่าส่วนใหญ่มีภาวะสุขภาพดีมาก ร้อยละ 61.80 รองลงมาคือภาวะสุขภาพดี ร้อยละ 32.80 ตารางที่ 15 ผลการประเมินภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร (n=400) การประเมินภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ จ านวน (n= 400) ร้อยละ 1. ด้านการมีโรคประจ าตัวและการควบคุมโรค ไม่มีโรคประจ าตัว 165 41.3 มีโรคประจ าตัวและสามารถควบคุมได้ 205 51.3 2. การมีฟันใช้งานได้ 20 ซี่ มีฟันใช้งานได้ ≥ 20 ซี่ 206 51.5 มีฟันใช้งานได้< 20 ซี่ 161 40.3 ไม่มีฟันใช้งาน 33 8.2 3. ดัชนีมวลกาย ผอมน้อยกว่า 18.5 29 7.3 ปกติ 18.51-22.99 165 41.3 น้ าหนักเกิน 23.00-24.99 81 20.3 อ้วน 25.00-29.99 95 23.7 อ้วนอันตราย ≥ 30 30 7.4 4. ความสามารถในการช่วยเหลือตัวเองและผู้อื่นได้ตามอัตภาพ ปฏิบัติภารกิจประจ าวันได้และช่วยเหลือผู้อื่นได้ด้วยตนเอง 389 97.2 ปฏิบัติภารกิจประจ าวันได้บางส่วนและต้องได้รับการ ช่วยเหลือ บางส่วน 11 2.8 72 ตารางที่ 15 (ต่อ) การประเมินภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ จ านวน (n= 400) ร้อยละ 5. การออกก าลังกาย สามารถปฏิบัติได้ถูกต้องในระดับดี 289 72.3 สามารถปฏิบัติได้ถูกต้องในระดับปานกลาง 33 8.3 สามารถปฏิบัติได้ในระดับที่ควรปรับปรุง 78 19.4 จากตารางที่ 15 ผลการประเมินภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ พบว่า ส่วนใหญ่มีโรคประจ าตัวและสามารถควบคุมได้ คิดเป็นร้อยละ 51.30 มีฟันใช้งานได้ มากกว่า 20 ซี่ คิดเป็นร้อยละ 51.50 ดัชนีมวลกายปกติ คิดเป็นร้อยละ 41.30 ปฏิบัติภารกิจประจ าวันได้และช่วยเหลือผู้อื่นได้ด้วยตนเอง คิดเป็นร้อยละ 97.20 และสามารถปฏิบัติการออกก าลังกายได้ถูกต้องในระดับดี คิดเป็นร้อยละ 72.30 ตารางที่ 16 จ านวนและร้อยละของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร จ าแนกตามภาวะสุขภาพ ทางใจ (n=400) สุขภาพจิต จ านวน ร้อยละ สุขภาพจิตต่ ากว่าคนทั่วไป 37 9.20 สุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป 147 36.60 สุขภาพจิตดีกว่าคนทั่วไป 216 54.20 จากตารางที่ 16 ภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหารโดยภาพรวมพบว่าส่วนใหญ่ภาวะสุขภาพทางใจมีสุขภาพจิตดีกว่าคนทั่วไป ร้อยละ 54.20 รองลงมามีสุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไปร้อยละ 36.60 ส่วนสุขภาพจิตต่ ากว่าคนทั่วไป ร้อยละ 9.20 ตอนที่ 3 ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพและปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคมกับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร การพิสูจน์สมมติฐานการวิจัยปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได้เฉลี่ยต่อปี จ านวนสมาชิกในครอบครัว ด้านการดูแลสุขภาพกายและใจ และด้านการสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์กันกับภาวะสุขภาพของของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร ท าการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะส่วนบุคคลได้แก่ เพศและระดับการศึกษา กับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุทั้งภาวะสุขภาพทางกายและภาวะสุขภาพทางใจโดยใช้สถิติไคสแควร์ (Chi-Square) 73 ตารางที่ 17 ความสัมพันธ์ระหว่างเพศ และระดับการศึกษา กับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร (n=400) ตัวแปร ภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ[จ านวน(%)] X2 p-value ควรปรับปรุง n (%) ไม่ดี n (%) พอใช้ n (%) ดี n (%) ดีมาก n (%) เพศ ชาย 0 0 3(3.0) 35(35.4) 61(61.6) 1.83 .607 หญิง 0 1(0.3) 18(6.0) 96(31.9) 186(61.8) ระดับการศึกษา ประถมศึกษา 0 1(4.8) 3(14.3) 8(38.1) 9(42.9) 25.65* .002 ไม่ได้เรียน 0 0 17(4.9) 115(33.3) 213(61.7) มัธยมศึกษา 0 0 1(7.1) 3(21.4) 10(71.4) ปริญญาตรีขึ้นไป 0 0 0 5(25.0) 15(75.0) จากตารางที่ 17 พบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีระดับภาวะสุขภาพทางกายอยู่ในระดับดีมาก รองลงมา คือ ระดับดี ผู้สูงอายุเพศชายมีภาวะสุขภาพทางกายอยู่ในระดับดีมาก ร้อยละ 61.60 รองลงมาอยู่ในระดับดีร้อยละ 35.40 ส่วนผู้สูงอายุเพศหญิงมีภาวะสุขภาพทางกายอยู่ในระดับดีมากเช่นเดียวกัน ร้อยละ 61.80 รองลงมาอยู่ในระดับดีร้อยละ 31.90 ซึ่งมีค่าใกล้เคียงกัน จากผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่าง เพศ ระดับการศึกษา กับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุโดยใช้สถิติ Chi-Square พบว่า เพศไม่มีความสัมพันธ์ทางสถิติกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ (p-value =.607) ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ (p-value = .002) 74 ตารางที่ 18 ความสัมพันธ์ระหว่างเพศกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร (n=400) ตัวแปร ระดับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ [จ านวน(%)] X2 p-value ต่ ากว่าคนทั่วไป n (%) เท่ากับคนทั่วไป n (%) ดีกว่าคนทั่วไป n (%) เพศ ชาย 8(8.1) 42(42.4) 49(49.5) 1.842 .398 หญิง 29(9.6) 105(34.9) 167(55.5) ระดับการศึกษา ไม่ได้เรียน 1 (4.8) 16 (76.2) 4 (19.0) ประถมศึกษา 31 (9.0) 120 (34.8) 194 (56.2) 19.929 .003* มัธยมศึกษา 3 (21.4) 2 (14.3) 9 (64.3) ปริญญาตรีขึ้นไป 2 (10.0) 9 (45.0) 9 (45.0) * มีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จากตารางที่ 18 พบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ มีระดับภาวะสุขภาพทางใจอยู่ในระดับดีกว่าคนทั่วไปรองลงมาคือระดับเท่ากับคนทั่วไป ผู้สูงอายุเพศชายมีภาวะสุขภาพทางใจอยู่ในระดับดีกว่าคนทั่วไปร้อยละ 49.5 รองลงมาอยู่ในระดับเท่ากับคนทั่วไป ร้อยละ 42.40 ส่วนผู้สูงอายุเพศหญิงมีภาวะสุขภาพทางใจอยู่ในระดับดีกว่าคนทั่วไปเช่นเดียวกัน ร้อยละ 55.50 รองลงมาอยู่ในระดับเท่ากับคนทั่วไป ร้อยละ 31.90 ส่วนใหญ่ผู้สูงอายุที่ไม่ได้เรียนมีภาวะสุขภาพทางใจอยู่ในระดับเท่ากับคนทั่วไป ร้อยละ 76.20 ส่วนผู้สูงอายุที่เรียนระดับมัธยมศึกษา ประถมศึกษาและปริญญาตรีขึ้นไปมีภาวะสุขภาพทางใจอยู่ในระดับดีกว่าคนทั่วไป ร้อยละ 64.30, 56.20 และ 45.00 ตามล าดับ จากผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างเพศ และระดับการศึกษากับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุโดยใช้สถิติ Chi-Square พบว่า เพศไม่มีความสัมพันธ์ทางสถิติกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ (p-value=.398 และ .838 ตามล าดับ) ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p-value = .003 75 ตารางที่ 19 ความสัมพันธ์ระหว่างอายุ รายได้เฉลี่ย จ านวนสมาชิกในครอบครัว แรงสนับสนุน ทางสังคมและการดูแลสุขภาพกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุใน จังหวัดมุกดาหาร (n=400) ตัวแปร ภาวะสุขภาพทางกาย r p-value ลักษณะส่วนบุคคล อายุ -.231* .000 รายได้ .052 .295 จ านวนสมาชิกในครอบครัว .065 .196 การดูแลสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลสุขภาพทางกาย .300 * .000 พฤติกรรมการดูแลสุขภาพทางใจ .300 * .000 การสนับสนุนทางสังคม ด้านอารมณ์ .173* .000 ด้านข้อมูลข่าวสาร .229* .000 ด้านสิ่งของหรือบริการ .127* .011 * มีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จากตารางที่ 19 ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะส่วนบุคคลได้แก่ อายุ รายได้เฉลี่ย จ านวนสมาชิกในครอบครัว ปัจจัยการดูแลสุขภาพได้แก่การดูแลสุขภาพทางกายและการดูแลสุขภาพทางใจ และการสนับสนุนทางสังคม ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ ด้านข้อมูลข่าวสาร และด้านสิ่งของหรือบริการกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุโดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson Correlation Coefficient) พบว่า อายุมีความสัมพันธ์ในทางตรงกันข้ามในระดับน้อยกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ p-value =.05 ส่วนรายได้เฉลี่ย และจ านวนสมาชิกในครอบครัว ไม่มีความสัมพันธ์กันทางสถิติ กับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ (p-value=.295 และ .196 ตามล าดับ) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยการดูแลสุขภาพกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ พบว่า การดูแลสุขภาพทางกายและการดูแลสุขภาพทางใจมีความสัมพันธ์ในทางเดียวกันในระดับน้อยกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ p-value.05 ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุ พบว่าการสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ ด้านข้อมูลข่าวสาร ด้านสิ่งของหรือบริการมีความสัมพันธ์ ในทางเดียวกันในระดับน้อยกับภาวะสุขภาพทางกายของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ p-value =.05 76 ตารางที่ 20 ความสัมพันธ์ระหว่างอายุ รายได้เฉลี่ย จ านวนสมาชิกในครอบครัว แรงสนับสนุน ทางสังคมและพฤติกรรมการดูแลสุขภาพกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ ในจังหวัด มุกดาหาร (n=400) ตัวแปร ภาวะสุขภาพทางใจ r p-value คุณลักษณะส่วนบุคคล อายุ -.029 .568 รายได้ -.039 .436 จ านวนสมาชิกในครอบครัว .021 .673 การดูแลสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลสุขภาพทางกาย .293* .000 พฤติกรรมการดูแลสุขภาพทางใจ .406* .000 การสนับสนุนทางสังคม ด้านอารมณ์ .458* .000 ด้านข้อมูลข่าวสาร .389* .000 ด้านสิ่งของหรือบริการ .392* .000 * มีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จากตารางที่ 20 ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลได้แก่ อายุ รายได้เฉลี่ย จ านวนสมาชิกในครอบครัว ปัจจัยการดูแลสุขภาพได้แก่ การดูแลสุขภาพทางกายและ การดูแลสุขภาพทางใจ และปัจจัยการสนับสนุนทางสังคม ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคม ด้านอารมณ์ ด้านข้อมูลข่าวสารและด้านสิ่งของ หรือบริการกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ โดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson Correlation Coefficient) พบว่า ปัจจัยส่วนบุคคลได้แก่ อายุ รายได้เฉลี่ย จ านวนสมาชิกในครอบครัวกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุไม่มีความสัมพันธ์กันทางสถิติ (p-value = .568, .436 และ .673 ตามล าดับ) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยการดูแลสุขภาพทางกายกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ พบว่า การดูแลสุขภาพทางกายมีความสัมพันธ์ในทางเดียวกันในระดับน้อยกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ p-value <.05 ส่วนการดูแลสุขภาพทางใจมีความสัมพันธ์ในทางเดียวกันในระดับปานกลางกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ p-value <.05 ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุ พบว่า การสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ ด้านข้อมูลข่าวสาร และด้านสิ่งของหรือบริการมีความสัมพันธ์ในทางเดียวกันในระดับปานกลางกับภาวะสุขภาพทางใจของผู้สูงอายุอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติที่ระดับ p-value <.05