06-บทที่ 1.pdf

“สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์” (Complete Aged Society) ในปี 2564 โดยจะมีผู้สูงอายุถึงร้อยละ 20.00 และจะเป็น “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด”(Super Aged Society) คือ มีผู้สูงอายุร้อยละ 28.00 ในปี พ.ศ. 2574 (มูลนิธิวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. 2560 : 7) ดังนั้นจากการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในระยะเวลาอันสั้นของจ านวนผู้สูงอายุท าให้ต้องเตรียม การด้านการส่งเสริมและการดูแลสุขภาพแก่ผู้สูงอายุให้แข็งแรงอยู่เสมอ เพื่อลดปัญหาและภาระด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม ในระดับบุคคล ครอบครัว สังคมและประเทศชาติ (กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. 2555 : 3) ตามธรรมชาติของผู้สูงอายุ เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นร่างกายก็จะมีภาวะเสื่อมถอยและอ่อนแอลง จิตใจมีการแปรปรวนที่มากขึ้นและเป็นเหตุหนึ่งที่ท าให้ผู้สูงอายุเกิดโรคได้ง่าย (ประนอม โอทกานนท์. 2554 : 11-24) จากด้านเศรษฐกิจและสังคมที่สูญเสียสถานภาพและบทบาททางสังคม ย่อมส่งผลโดยตรงต่อสภาพจิตใจและระดับความสุข (ส านักงานสถิติแห่งชาติ. 2560 : 19) โดยการส ารวจครั้งที่ 5 เมื่อปี 2557 โรคที่มักพบในผู้สูงอายุ ได้แก่ ข้ออักเสบ/ข้อเสื่อม โรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคอ้วน โรคถุงลมโป่งพอง/หลอดลมปอดอุดกั้นเรื้อรัง หลอดเลือดหัวใจตีบ/กล้ามเนื้อหัวใจตายและอัมพาต (ส านักงานสถิติแห่งชาติ. 2560 : 8, 36) ท านองเดียวกันเมื่อมีอายุมากขึ้น อัตราการเกิดโรคมากกว่าหนึ่งโรคก็สูงขึ้นตามมาเป็นล าดับ และก็น าไปสู่ภาวะพึ่งพาและภาวะทุพพลภาพ ซึ่งพบว่า 1 ใน 4 ของประชากรผู้สูงอายุไทยอยู่ในภาวะทุพพลภาพ รุนแรงปานกลาง และรุนแรงมาก โดยมีค่าดัชนี บาร์เธลเอดีแอล (Barthel ADL Index) น้อยกว่า 12 คะแนน ซึ่งผู้สูงอายุนิยมแบ่งกลุ่ม 2 ตามช่วงอายุออกได้เป็น 3 ช่วงวัย ได้แก่ วัยต้น (อายุ 60-69 ปี) วัยกลาง (อายุ 70-79 ปี) และวัยปลาย (อายุ 80 ปีขึ้นไป) พบว่าโดยส่วนใหญ่จะมีอายุอยู่ในช่วงวัยต้นถึงร้อยละ 56.50 และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จะมีจ านวนผู้สูงอายุมากที่สุดคือประมาณร้อยละ 31.90 และถ้าแบ่งกลุ่มผู้สูงอายุตามลักษณะทางสุขภาพและสังคมจะแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ช่วยตนเองได้ดีเรียกกลุ่มติดสังคม กลุ่ม 2 ช่วยตนเองได้บ้าง เรียกกลุ่มติดบ้าน และกลุ่ม 3ช่วยตนเองไม่ได้ เรียกกลุ่มติดเตียง (เทวินทร์ วารีศรี และปวริศา วารีศรี. 2558 : 2-3) และในช่วงบั้นปลายชีวิตสิ่งที่ผู้สูงอายุต้องการมากที่สุดคือ ความสุขจากการมีคุณภาพชีวิตที่ดี 3 ด้านด้วยกัน ได้แก่ การมีสุขภาพที่ดี ทั้งร่างกาย จิตใจ และสังคม (ลัดดา ด าริการเลิศ. 2555 : 14-15) ซึ่งเกิดจากการที่บุคคลท ากิจกรรมที่เป็นประโยชน์และส่งเสริมสุขภาพของตนเอง แต่ในทางกลับกัน การที่บุคคลมีสุขภาพไม่ดี ก็เกิดจากการมีพฤติกรรมในการดูแลสุขภาพที่ ไม่ดี (Pender. 1996 : 98) และนอกจากการที่ผู้สูงอายุดูแลสุขภาพตนเองแล้ว ยังสามารถรับการดูแลจากบุคคลอื่นได้ด้วย เรียกว่าการสนับสนุนทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนทางด้านอารมณ์ได้แก่การให้การช่วยเหลือเมื่อยามเจ็บป่วย การดูแลในด้านอาหาร การได้รับความรัก การเอาใจใส่ ก าลังใจเมื่อรู้สึกท้อแท้จากปัญหาต่าง ๆ เป็นการเสริมก าลังใจให้รู้สึกมั่นคงปลอดภัย ทั้งด้านการให้ข้อมูล ความรู้เกี่ยวกับสุขภาพเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติในการแก้ปัญหา ตลอดจนด้านการช่วยเหลือเรื่องของเงินทอง สิ่งของและการบริการต่าง ๆ แก่ผู้สูงอายุชึ่งการสนับสนุนดังกล่าวอาจได้รับจากบุคคลในครอบครัวหรือได้รับจากบุคคลอื่น ๆ ก็เป็นการกระท าที่ส่งผลในทางบวกมากกว่าทางลบ ซึ่งมีผลให้สุขภาพและความเป็นอยู่ของบุคคลดีขึ้น (Cohen and Syme. 1985 : 3-4) โดยที่ครอบครัวและคนในชุมชนจะเป็นกลุ่มที่มีความใกล้ชิดและสนิทสนมกับผู้สูงอายุมากที่สุด มีศักยภาพในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน อาทิเช่น ค่านิยมความกตัญญูกตเวที ดูแลเอาใจใส่บุพการีหรือผู้สูงอายุด้วยความเคารพรัก เยี่ยมเยียน พูดคุย และให้ก าลังใจ ซึ่งท าให้ผู้สูงอายุคลายเหงา และมีความสุขได้ในระดับหนึ่ง (สุพัตรา ศรีวณิชชากร และคณะ. 2556 : 119-128, 144-145) ส าหรับจังหวัดมุกดาหารในปี พ.ศ. 2560 มีจ านวนประชากรทั้งหมด 349,474 คน ผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี โดยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557-ปี พ.ศ. 2560 มีจ านวน คิดเป็นร้อยละ 12.89, 13.04, 13.93 และ 14.56 ของประชากรทั้งหมดตามล าดับ (ศูนย์ข้อมูลสุขภาพส านักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร. 2560) แบ่งเป็นวัยต้น วัยกลาง และวัยปลาย คิดเป็น ร้อยละ 57.97, 28.63 และ 13.40 และแบ่งตามการประเมินด้านสุขภาพออกเป็นกลุ่มติดสังคมกลุ่มติดบ้านและกลุ่มติดเตียงคิดเป็น ร้อยละ 96.03 3.26 และ 0.71 ตามล าดับ จากข้อมูลตรวจคัดกรองปี 2559 พบว่า ผู้สูงอายุป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 28.22 รองลงมา คือ โรคเบาหวาน คิดเป็นร้อยละ 15.14 ทั้งสองเป็นโรคที่ท าให้เกิดโรคแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมา เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคไต ต้อกระจก และอาจท าให้เกิดความพิการตามมาได้ ภาวะข้อเข่าเสื่อม คิดเป็นร้อยละ 11.75 ผู้สูงอายุ ที่มีภาวะซึมเศร้า พบว่า เสี่ยงฆ่าตัวตายจ านวน 44 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.14 พบมีภาวะน้ าหนักเกินเป็นโรคอ้วน และอ้วนรุนแรง ร้อยละ 18.10 16.76 และ 3.62 (ระบบคลังข้อมูลโรคไม่ติดต่อเรื้อรังจังหวัดมุกดาหาร. 2559 : พฤษภาคม) ดังนั้นจากปัญหาและความส าคัญของผู้สูงอายุข้างต้น ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาภาวะสุขภาพ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ โดยเฉพาะกลุ่มติดสังคมในจังหวัดมุกดาหาร เพื่อผู้สูงอายุกลุ่มนี้ซึ่งมีมากกว่าร้อยละ 90 จะได้ตระหนักในการให้ความส าคัญในการใส่ใจที่จะดูแล 3 สุขภาพของตัวเอง บุคคลภายในครอบครัวหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในการบริหารจัดการให้ความช่วยเหลือเพื่อให้ผู้สูงอายุกลุ่มนี้มีสุขภาพที่ดี คงความเป็นกลุ่มเดิมให้ได้ยาวนานที่สุดโดยไม่ต้องเปลี่ยนไปเป็นกลุ่มพึ่งพิงและทุพพลภาพ ต่อไป ค ำถำมกำรวิจัย 1. ปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพ และปัจจัยด้านการสนับสนุน ทางสังคมของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหารเป็นอย่างไร 2. ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหารเป็นอย่างไร 3. ปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพและปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคมมีความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหารหรือไม่ วัตถุประสงค์ของกำรวิจัย 1. เพื่อศึกษาปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพ และปัจจัยด้าน การสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร 2. เพื่อศึกษาภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร 3. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพ และปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคมกับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ในจังหวัดมุกดาหาร สมมติฐำนของกำรวิจัย ปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพ และปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคมอย่างน้อยหนึ่งปัจจัยมีความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร ขอบเขตของกำรวิจัย 1. ด้านเนื้อหา ผู้วิจัยมุ่งศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพ และปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคมกับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหารซึ่งเป็นการวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research) ศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-Sectional Analytical Study) 2. ด้านประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 2.1 ประชากร คือผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ที่มีผลการประเมินกิจวัตรประจ าวันของผู้สูงอายุโดยใช้ Barthel’s Index : ADL ได้ผลรวมคะแนน ADL ตั้งแต่ 12 คะแนนขึ้นไป หรือเรียกว่าผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม ในพื้นที่จังหวัดมุกดาหาร จ านวน 37,974 คน (ศูนย์ข้อมูลสุขภาพ ส านักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร. 2560 : ออนไลน์) 2.2 กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม ในพื้นที่จังหวัดมุกดาหาร ค านวณขนาดตัวอย่าง โดยใช้สูตรค านวณขนาดตัวอย่างกรณีทราบประชากรที่แน่นอน (บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์. 2551 : 17) เพื่อหากลุ่มตัวอย่างได้จ านวนผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม 380 คน ผู้วิจัยปรับเพิ่มเผื่อข้อมูลสูญหาย 4 คิดที่ 5.00% วัชรีภรณ์ ไชยมงคล (Chaimongkol. 2005 : 29) เป็นจ านวนกลุ่มตัวอย่าง 400 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Sampling) 3. ด้านพื้นที่ ด าเนินการศึกษาในพื้นที่ทั้งหมด 7 อ าเภอของจังหวัดมุกดาหาร 4. ด้านระยะเวลาในการวิจัยครั้งนี้ เป็น เวลา 1 เดือน คือ เดือนพฤศจิกายน 2560 5. ด้านตัวแปรที่ศึกษา 5.1 ตัวแปรต้นได้แก่ 5.1.1 ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได้ และจ านวนสมาชิกในครอบครัวที่อยู่ด้วย 5.1.2 ปัจจัยด้านการดูแลสุขภาพ ได้แก่ 1) การดูแลสุขภาพทางกาย 2) การดูแลสุขภาพทางใจ 5.1.3 ปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคมได้แก่ 1) ด้านอารมณ์ 2) ด้านข้อมูลข่าวสาร 3) ด้านสิ่งของและการบริการ 5.2 ตัวแปรตาม คือ ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 5.2.1 ภาวะสุขภาพทางกาย 5.2.2 ภาวะสุขภาพทางใจ นิยำมศัพท์เฉพำะ ผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม หมายถึง ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปทั้งชายและหญิงอาศัยอยู่ในจังหวัดมุกดาหารเรียกว่ากลุ่มติดสังคมซึ่งพึ่งตนเองได้และช่วยเหลือผู้อื่นและสังคมได้ โดยผ่านการประเมินกิจวัตรประจ าวันของผู้สูงอายุโดยใช้ Barthel’s Index : ADL) ได้ผลรวมคะแนน ADL ตั้งแต่ 12 คะแนนขึ้นไป ภาวะสุขภาพผู้สูงอายุ หมายถึง ภาวะสุขภาพผู้สูงอายุ 2 ด้าน คือ ภาวะสุขภาพทางกายและภาวะสุขภาพทางใจโดยน ามาตรฐานของผู้สูงอายุมาประเมิน ภาวะสุขภาพทางกาย หมายถึง การวัดผลทางกายโดยน ามาตรฐานผู้สูงอายุมีสุขภาพอนามัยที่พึงประสงค์ของกรมอนามัยมาประยุกต์ใช้เป็นเกณฑ์ประเมินภาวะสุขภาพ โดยแบ่งเกณฑ์การประเมินเป็น 5 ด้าน ประกอบด้วย (1) ด้านการมีโรคประจ าตัวและการควบคุมโรค (สุขภาพกาย) (2) ด้านการมีฟันถาวรใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ (3) ด้านดัชนีมวลกาย (4) ด้านความสามารถในการช่วยเหลือตนเอง (ADL) และผู้อื่นได้ตามอัตภาพ และ (5) ด้านการออกก าลังกาย ภาวะสุขภาพทางใจ หมายถึง การประเมินสุขภาพจิตของผู้สูงอายุตามแบบสอบถามสุขภาพจิตของคนไทยของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข 15 ข้อ คุณลักษณะส่วนบุคคล หมายถึง คุณลักษณะที่แตกต่างกันของผู้สูงอายุที่แสดงพฤติกรรมสุขภาพ ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได้เฉลี่ยต่อปีและจ านวนสมาชิกในครอบครัวที่อยู่ด้วย เพศ หมายถึง เพศชาย เพศหญิง 5 อายุ หมายถึง อายุของผู้สูงอายุนับตั้งแต่เกิดจนกระทั่งถึงปัจจุบันเป็นจ านวนเต็มปี ระดับการศึกษา หมายถึง ความสามารถตั้งแต่การอ่านออก เขียนได้ในภาษาใดก็ได้ โดยเข้าใจความหมายและสามารถใช้ในชีวิตประจ าวันได้ของผู้สูงอายุ แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ (1) กลุ่มที่ไม่ได้เรียนหนังสือ (2) กลุ่มที่ได้เรียนหนังสือ ได้แก่ 2.1 ประถมศึกษา 2.2 มัธยมศึกษา ปวช. ปวส.และ 2.3 ปริญญาตรีขึ้นไป รายได้เฉลี่ยต่อปี หมายถึง เงินที่ได้รับจากการท างานหรือจากบุคคลที่สัมพันธ์กันในครอบครัว หรือจากสังคมรวมถึงจากหน่วยงานภาครัฐต่อปีของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 2 กลุ่ม ดังนี้ ต่ ากว่า 10,000 บาท และ สูงกว่า 10,000 บาท จ านวนสมาชิกในครอบครัวที่อยู่ด้วย หมายถึง จ านวนคนที่อยู่ร่วมกันในครอบครัวของผู้สูงอายุที่ตอบแบบสอบถาม ซึ่งมีความสัมพันธ์เป็นเครือญาติที่มีส่วนรวมในการดูแล ช่วยเหลือกัน การดูแลสุขภาพ หมายถึง การปฏิบัติกิจกรรมของผู้สูงอายุด้วยตนเองจนเป็นนิสัยในวิถีชีวิตประจ าวันโดยมีเป้าหมาย ขั้นตอน และการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ซึ่งอาจเกิดจากแรงจูงใจ หรือการรับรู้ประโยชน์ของผู้สูงอายุเองหรือจากการรับรู้จากบุคคลภายนอก เพื่อสุขภาพที่แข็งแรงทั้งกายและใจ ประกอบด้วยการดูแลสุขภาพทางกายและการดูแลสุขภาพทางใจ การดูแลสุขภาพทางกาย หมายถึง การปฏิบัติกิจกรรมของผู้สูงอายุ เพื่อให้สุขภาพทางกายแข็งแรง ประกอบด้วย การเข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจ า การออกก าลังกายเป็นประจ า การรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ โดยเพิ่มผักและผลไม้ให้มากขึ้น ดื่มน้ าสะอาดอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว งดเว้นสิ่งเสพติด ได้แก่ สุรา บุหรี่ เป็นต้น การดูแลสุขภาพทางใจ หมายถึง การปฏิบัติกิจกรรมของผู้สูงอายุ เพื่อให้สุขภาพทางใจ มีสภาพอารมณ์ ความรู้สึก และความสามารถที่จะปรับตัวอยู่กับบุคคลอื่น และสามารถด ารงชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นสุข การสนับสนุนทางสังคม หมายถึง การที่ผู้สูงอายุได้รับความช่วยเหลือจากบุคคลหรือ กลุ่มบุคคลอื่นที่มีปฏิสัมพันธ์ โดยให้การช่วยเหลือในด้านต่าง ๆ ที่มีความจ าเป็นต่อการดูแลสุขภาพตนเอง สิ่งที่ผู้สูงอายุได้รับการช่วยเหลือท าให้เกิดความเข้าใจหรือสามารถรับมือกับปัญหาที่ก าลังเผชิญอยู่ได้ เป็นการช่วยให้บุคคลเข้าใจว่าต้องปฏิบัติตัวอย่างไรเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์ต่อตนเอง ได้แก่ การได้รับการสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ ด้านข้อมูลข่าวสาร และด้านสิ่งของหรือบริการ การสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ หมายถึง การที่ผู้สูงอายุได้รับความรัก การดูแลเอาใจใส่ ได้รับก าลังใจเมื่อรู้สึกท้อแท้ในเรื่องปัญหาความเจ็บป่วย ความไม่สบายใจจากคนภายในครอบครัวหรือคนที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน มีความรู้สึกอบอุ่น มั่นคง ปลอดภัยในการด าเนินชีวิต การสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูลข่าวสาร หมายถึง การให้ข้อมูลค าแนะน า ความรู้ ข้อมูลข่าวสารจากบุคคลในครอบครัว ญาติ เพื่อน สมาชิกในชุมชน สถานบริการและบุคลากรทางการแพทย์แก่ผู้สูงอายุ เพื่อเป็นแนวทางเลือกหรือแนวทางปฏิบัติที่ผู้สูงอายุสามารถน าไปใช้ในการแก้ปัญหาสุขภาพที่ก าลังเผชิญอยู่ได้ 6 การสนับสนุนทางสังคมด้านสิ่งของหรือเงินทอง หมายถึง การให้ความช่วยเหลือในด้านสิ่งของหรือเงินทอง ซึ่งเป็นการให้ความช่วยเหลือในสิ่งที่จ าเป็นโดยตรง เพื่อเอื้ออ านวยให้ผู้สูงอายุ มีสุขภาพดีทั้งกายและใจ ประโยชน์ที่ได้รับจำกกำรวิจัย 1. ได้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล การดูแลสุขภาพกายและใจ การสนับสนุนทางสังคม และภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร 2. ได้ทราบถึงภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร 3. ได้ทราบถึงปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมุกดาหาร 4. ได้ข้อเสนอแนะแนวทางในการวางแผนนโยบายและการด าเนินการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น องค์การบริหารส่วนต าบล (อบต.) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต าบล (รพ.สต.) สาธารณสุขอ าเภอ (สสอ.) สาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) หรือองค์กรต่าง ๆ ตลอดจนครอบครัวและชุมชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการดูแลผู้สูงอายุให้สอดคล้องกับปัญหาของพื้นที่และความต้องการของผู้สูงอายุต่อไป เป็นการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องเหมาะสมตามวัย สามารถรักษาคุณภาพชีวิตของตนให้อยู่ในสภาพกลุ่มติดสังคมคือพึ่งตนเองและช่วยเหลือผู้อื่นและสังคมได้ให้ได้ยืนยาวนานที่สุด