a8.บทที่ 4.pdf

ิบัติตนดานกิจกรรมทางดานรางกายมีรายการยอย 3 รหัสดังนี้ กิจกรรมทางรางกาย มีผูใหขอมูลจํานวน 43 ขอความ / 28 ราย การทํางานบาน มีผูใหขอมูลจํานวน 24 ขอความ / 20 ราย การรูจักใชลมหายใจ มีผูใหขอมูลจํานวน 3 ขอความ / 3 ราย 98 หมวดเกี่ยวกับการปฏิบัติตนดานการรับประทานอาหารมีรายการยอย 8 รหัสดังนี้ อาหาร พืช ผัก ผลไม ธัญพืช มีผูใหขอมูลจํานวน 30 ขอความ / 18 ราย การลด ละ เลิก เนื้อสัตว มีผูใหขอมูลจํานวน 19 ขอความ/ 18 ราย อาหารและขนมที่ปรุงรสจัด มีผูใหขอมูลจํานวน 21ขอความ / 18 ราย อาหารมีไขมัน ของทอดตาง ๆ มีผูใหขอมูลจํานวน 13ขอความ / 12 ราย อาหารที่ยอยงายและการเคี้ยวขาวใหละเอียด มีผูใหขอมูลจํานวน 19 ขอความ / 14 ราย อาหารที่ไมถูกกับรางกายหรือของหมักดองมีผูใหขอมูลจํานวน 5ขอความ / 4 ราย ชา กาแฟ น้ําอัดลม แอลกอฮอลและของมึนเมา มีผูใหขอมูลจํานวน 8 ขอความ / 8ราย อาหารที่มีกลิ่นแรง ฉุนมีผูใหขอมูลจํานวน 2 ขอความ /2 ราย หมวดเกี่ยวกับการปฏิบัติตนดานพัฒนาสัมพันธภาพระหวางบุคคล มีรายการยอย 2 รหัสดังนี้ สัมพันธระหวางครอบครัว มีผูใหขอมูลจํานวน 30 ขอความ / 20 ราย สังคม เพื่อนมนุษย และเสียสละจิตอาสา มีผูใหขอมูลจํานวน 31ขอความ / 21 ราย หมวดเกี่ยวกับการปฏิบัติตนดานการพัฒนาทางปญญามีรายการยอย 3 รหัสดังนี้ ปฏิบัติธรรม ฟงธรรม มีผูใหขอมูลจํานวน 17 ขอความ / 13 ราย ใชปญญาและการคิดรู มีผูใหขอมูลจํานวน 24 ขอความ / 18 ราย ปฏิบัติดวยการชําระลางกิเลส ลด ละ เลิก โลภ โกรธ หลง มีผูใหขอมูลจํานวน 31ขอความ / 18 ราย หมวดเกี่ยวกับการปฏิบัติตนดานการจัดการกับความเครียดมีรายการยอย 2 รหัสดังนี้ มีวิธีการปฏิบัติกําจัดความเครียด มีผูใหขอมูลจํานวน 24 ขอความ /17 ราย การฟงธรรม คําสอน สนทนาธรรม สวดมนต มีผูใหขอมูลจํานวน 9 ขอความ / 9 ราย หมวดเกี่ยวกับความผาสุกในสิ่งที่เปนอยูมีรายการยอย 3 รหัสดังนี้ การยอมรับความจริงและพึงพอใจกับตนเอง มีผูใหขอมูลจํานวน 24 ขอความ / 22 ราย แสดงถึงความพอใจที่เปนอยูมีผูใหขอมูลจํานวน 15 ขอความ / 11 ราย ประหยัดพอเพียงเรียบงาย มีผูใหขอมูลจํานวน 15ขอความ / 12 ราย หมวดเกี่ยวกับความศรัทธาที่ยึดมั่นตอพระพุทธศาสนามีรายการยอย 3 รหัสดังนี้ ยึดมั่นศรัทธาตอพระศาสดา มีผูใหขอมูลจํานวน 26ขอความ / 20 ราย การปฏิบัติตนพยายามอยูในกรอบศีล 5 มีผูใหขอมูลจํานวน 17 ขอความ / 15 ราย ความเชื่อกฎแหงกรรม ผลของการกระทํามีผูใหขอมูลจํานวน 18 ขอความ / 17 ราย การรักษามะเร็งลําไสใหญสวนใหญจะทําการผาตัดเปนหลัก การผาตัดเปดลําไสทางหนา ทอง (Colostomy) เปนการผาตัดเปดลําไสออกทางหนาทอง เพื่อใหอุจจาระออกแทนการออกทางทวารหนักเดิม บริเวณรูเปดลําไสสวนที่โผลพนผิวหนังเรียกวา Stoma หรือทวารเทียม การมีอุจจาระ 99 ออกมาทางทวารเทียม ซึ่งตองมีการใชอุปกรณรองรับอุจจาระที่รางกายขับถายออกมาลักษณะเปนถุงเรียกวา colostomy bag ซึ่งถุงจะปองกันการรั่วไหลซึมของของเสียและกลิ่นอันไมพึงประสงคได ซึ่งภายหลังการผาตัดทวารเทียม ผูปวยสวนใหญจะใชเวลาพักฟนประมาณครึ่งเดือน หลังการผาตัดทวารเทียม จะทําใหเกิดการเปลี่ยนแปลงภาพลักษณแกผูปวย ผูปวยที่ตองไดรับการผาตัดทวารเทียมสวนใหญจะมีปญหาทั้งทางดานรางกาย จิตใจ อารมณ การเขาสังคม และการดําเนินชีวิตประจําวันที่แตกตางกันไปในแตละบุคคล ปญหาตาง ๆ เหลานี้เปนที่ทราบกันอยู จึงมีหนวยงานที่รับผิดชอบเชนสถาบันที่รับการรักษา เขามาใหขอมูลและชวยเหลือในเบื้องตนเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ หรือมีนโยบายเยี่ยมผูปวยตามบาน เปนตน มีใหกําลังใจผูปวยเพื่อใหผูปวยสามารถปรับตัวและยอมรับสภาพความเจ็บปวย มีทัศนคติที่ดีตอ ostomyและเห็นความสําคัญในการดูแลตนเองเพื่อใหสามารถดํารงชีวิตในสังคมอยางมีความสุขและคุณภาพชีวิตที่ดีตอไป ดังนั้นผูปวยมะเร็งลําไสใหญที่มีทวารเทียมหนาทองตองปรับตัวใหอยูในโลกแหงความเปนจริง ถาปรับตัวเร็วและเขาใจโลกมากเทาไรก็จะขามผานความทุกขที่เลี่ยงไดนี้ไปไดแตตองปฏิบัติดวยตนเอง ตองพากเพียรแกไขสิ่งที่ผิดพลาดในอดีต รูจักคุณและโทษที่จะสงผลกระทบกับตนเอง เปดใจรับการเปลี่ยนแปลงอันนํามาถึงความผาสุกในชีวิตไดอีกครั้ง การปฏิบัติตนดานสุขภาพ การปฏิบัติตนดานความรับผิดชอบตอสุขภาพมีรายการยอย 6 รหัส 1. ถุงทวารเทียม(Colostomy Bag) ดูแลกิจวัตรประจําวันทําความสะอาดถุงรองรับอุจจาระประจํา จะเรียนรูวิธีใสถุงเพราะถามันหนักมากทําใหถุงรั่วและตองดูแลใหแหงเสมอ และรักษาบริเวณแผลโดยรอบอยางระมัดระวัง ทําอยางเบามือ การกินอาหารตองระวังอยามีลมมากทําใหถุงจะปอง มีปญหาในการแปะถุงที่หนาทอง มันหลุดงาย ถาอวนมันก็ลําบาก ตองระวังเรื่องอาหารไขมัน ถาอวนมากก็จะติดแปนยาก บางทีไอเรายังตองประคองทองใหดี ถุงมีใหเลือกแบบชิ้นเดียวกับแบบสองชิ้นแลวแตใครถนัดหรือจะใชสลับไปมาก็ได ลักษณะของถุงทวารเทียมรองรับของเสีย มี 2 แบบคือ 1. ถุงแบบชิ้นเดียว คือตัวถุงติดกับแปน คือแปะติดอยูกับผิวหนัง ติดอยูดวยกันเปนชิ้นเดียว ซึ่งคนที่ใชถุงประเภทนี้จะเปนคนที่ทางโรงพยาบาลเลือกใชใหในกรณีผาตัดใหม ๆ แตก็สามารถใชไปตลอดก็ได เนื่องจากวาแบบชิ้นเดียวมี 2 แบบคือกนถุงเปดกับกนถุงปด ในบางคนไมสะดวกจะเอามาทําความสะอาด จะใชแบบกนปด คือเมื่อถายมาสักระยะหนึ่ง สามารถทิ้งไปเลยทั้งถุง จะลอกถุงออกจาก Stoma แลวทิ้งไป แตถาเปนถุงแบบเปดจะสามารถนําของเสียออกไปเพื่อทําความสะอาด โดยนําสายยางฉีดน้ําเขาไปในถุงและลางถุงภายในจนสะอาดก็นํามาใชไดอีก ใชไดประมาณ 3-5 วัน 100 2. ถุงแบบสองชิ้น คือมีแปนและถุงแยกออกจากกัน ทั้งแปนและถุงสามารถลางทําความสะอาดได โดยแปนจะแปะไวที่ทองตรง Stoma จะแปะแปนไวกอนปดถุง เมื่อใชไปสักระยะหนึ่งก็สามารถแกะออกมาลางได และควรมี 2 ถุงใช สลับกัน ขณะนําถุงหนึ่งไปตากใหแหงและถุงมีแบบกนปดและแบบกนเปด แตที่บานเรานิยมถุงแบบกนเปดแบบสองชิ้นนี้มีใหเลือกหลากหลายโดยเฉพาะตัวแปนมีลักษณะของเนื้อแปนที่แตกตางใหเลือก จะมีลักษณะแปนเฉพาะสําหรับคนที่เลือกใชกันของเสียที่มีของเหลวมาก และจะมีแบบถุงเฉพาะ สําหรับคนที่มีของเสียเปนกอนมากเลือกใชตามความเหมะสมกับตนเอง การใชถุงอยูที่แตละคน แลวแตลักษณะของเสียที่ออกมาวาจะใชแบบใดใหไดยาวนาน เชนคนมีเหงื่อมาก หรือบางคนที่มีของเสียที่ออกมามาก ทําใหลางไมสะอาดทําใหตองทิ้งเร็วขึ้น อยูที่แตละคนจะดูแลไดดีมากนอยอยางไร สวนใหญ ใชได 3 ครั้ง 5 ครั้ง 7 ครั้งตอสัปดาห คอยเปลี่ยนทีหนึ่ง ถุงแบบประหยัดเปนถุงแบบเริ่มตนที่ใชมากอนในอดีต แตก็ยังมีใหใชอยูเพราะราคาถูก มีอุปกรณคือ มีถุงพลาสติก เข็มขัดคาดเอว และหวงพลาสติกทรงกลมมีหูเล็ก ๆ อยูดานขาง เอาไวใหถุงพลาสติกที่เลือกมาใชสวมใสเขาไป ใชงาย ราคาประหยัด แตเวลาขับถายออกมาอาจจะซึมและเปอนในบริเวณที่ถายออกมา ทําใหเกิดอาการแพหรือระคายเคืองไดสําหรับบางคน แตแบบมีแปนทั้งชิ้นเดียวและแบบสองชิ้น ทําขึ้นมาไวปองกันผิวหนังบริเวณนั้น 1. ภาพผูปวยมะเร็งลําไสที่มีทวารเทียมหนาทอง 2. หุนประกอบการเรียนของโรงพยาบาลพระมงกุฎเลา 3. ถุงทวารเทียมนํามาสาธิตในโครงการคุณภาพชีวิตของ ออสโตเมท ภาพที่ 5 ภาพประกอบคําบรรยาย ลักษณะการสวมใสถุงรองรับทวารเทียม ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, พฤษภาคม 3) 101 2. ทวารเทียมหนาทอง(Colostomy) ทวารเทียมคือลําไสใหญที่ถูกตัดออกมาโผลที่หนาทอง บริเวณรูที่เปดลําไสหรือสวนที่โผลพนผิวเรียกวา Stoma และเรียกการผาตัดเปดลําไสหนาทองวา Colostomy สวนตัวผูถูกผาตัดเรียกวา Ostomyจะทําความสะอาดตรงทวารเทียมแบบเบา ๆ มือ คอย ๆ เช็ด ทําความสะอาดบริเวณโดยรอบทวารเทียมใหสะอาด สวนทวารเทียมเราใชผาขนหนูผืนเล็ก ๆ เช็ด ซับใหแหง เมื่อขับถายอุจจาระจะไมคอยรูตัวดวยวาออกมาเมื่อไร อีกทั้งอั้นไมอยูอีกดวย เมื่อขับถายออกมาแลวรูสึกเริ่มหนัก หนวง ๆ ก็เอาไปทิ้ง ไมควรจะใหมาก ถารับประทานอาหารเยอะ มันจะไหลมาเรื่อย ๆ การถายอุจจาระขึ้นอยูกับการกิน เวลาไปไหนอยารับประทานมาก ถาจะดูวามีอะไรผิดปกติไหม ใหดูที่การขับถาย เวลาทําความสะอาดก็นวดเบา ๆ ไดบางอยาแรง ทําใหลําไสขยายตัว หรือจะใชนิ้วลวงเขาไปพอที่จะเอาคราบไขมันที่ติดอยูบริเวณตน ๆ นั้นออกมาได ควรดูแลเขาเปรียบเหมือนเปนสวนหนึ่ง แรก ๆ มันจะรูสึกแปลกกับชีวิต ตองปรับตัว แตตอนนี้มันเปนสวนหนึ่งของรางกาย เหมือน แขน ขาที่ตองเอาใจใส รูทวารที่เปดออกมาเรียกวาทวารเทียมนั้น จะกวางหรือแคบตางกันเพราะแตละคนผาตัดลําไสใหญตางที่กัน เพราะขนาดลําไสใหญจะมีขนาดตาง ๆ กันในแตละชวงของลําไสใหญ อีกทั้งพยาธิสภาพของคนที่ตางกัน การผาตัดลําไสใหญเพื่อใหลําไสใหญโผลออกมาก็จะไมเทากัน บางคนออกมามาก บางคนออกมานอย และรูทวารเทียมที่เรียกวา Stoma เนื้อเยื่อบริเวณนี้ไมมีเสนประสาทไมรับรูความรูสึกใด ๆ จึงไมเจ็บเมื่อสัมผัสกับทวารเทียม ทวารเทียมอาจเลือดออกไดเล็กนอยเมื่อสัมผัส เชนขณะเปลี่ยนถุงหรือทําความสะอาดรอบทวารเทียม ดังนั้นการทําความสะอาดแรง ๆ หรือไดไปสัมผัส เสียดสี กระทบกับอะไร แรง ๆ ก็จะมีเลือดออกมาได ตองระมัดระวัง 102 สโตมา คือชองทางเปดของลําไสใหญของผูใหขอมูลหลัก 1 สโตมา คือชองทางเปดของลําไสใหญของผูใหขอมูลหลัก 2 www.dhammajak.netสืบคนเมื่อ 24 มกราคม 2559 ภาพที่ 6ภาพประกอบคําบรรยายชองทางเปดลําไสใหญ เรียกวาทวารเทียมหนาทอง ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, กุมภาพันธ8) 3. ลักษณะการแตงกาย สวนเสื้อผาจะใสเสื้อผาหลวม ๆ คลุมปดได ปจจุบันสะดวกในดานการแตงกาย อาจจะสวมเสื้อผาสบาย ๆ ไมรัด ใสกางเกงขาสั้น บางทีก็โสรง เวลาทําความสะอาดสะดวก ซึ่งการแตงกายก็ใสสบาย ๆ หลวม ๆ ไมตองใสอะไรมากมาย การใสเสื้อผาไมมีปญหาอะไร ทํางานไดตามปกติไมยุงยากอะไร นุงทับก็ไดนุงปลอยก็ได ไมเคยหวงเรื่องการแตงกาย ไปงานสังสรรคกินเลี้ยง หรือจะแตงตัวทะมัดทะแมง วองไว หรืองานสังคม สบายไมมีวิตกกังวลอะไร การแตงกายนั้นถาเรายอมรับดวยใจ การแตงกายขึ้นอยูกับรสนิยม เมื่อเรายอมรับดวยใจ เราจะเกิดความเชื่อมั่นอยากจะแตงตัวอยางไรก็ได ชุดวายน้ําเราก็ใสได ถาเรามั่นใจ ถึงแมเราจะมีถุง เรายอมรับวาเรามีถุง แตงตัวแบบที่เราชอบ ดูตามกาลเทศะ ไปงานไหน ไปอยางไรควรแตงอยางไร โดยรวมแลวการแตงกายไมเปนอุปสรรคในเรื่องนี้ 103 ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, พฤศจิกายน 11) ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, พฤษภาคม 21) ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, สิงหาคม 6) ภาพที่ 7 ภาพประกอบคําบรรยาย ลักษณะการแตงกายที่ปกติเหมือนบุคคลทั่วไป 4. การพึ่งพาตนเอง เริ่มแรกหลังผาตัดมา จะมีคนในครอบครัวชวยเหลือกอน จากนั้นพอทําเองไดจะทําเองตลอดมาทําเองได ทําเองทุกอยางดูแลตัวเองได เดิน นั่งได สามารถดูแลตนเองได จะทําความสะอาดตรงทวารเทียมไดเองเมื่ออุจจาระออกมาก็ทิ้งไป และเปลี่ยนถุงใหม ทําเองไดไมไดรังเกียจอะไรจะสนใจตรวจสุขภาพเสมอ ตองดูเรื่องอาหารที่ไมมีสารพิษ ผักก็ลางใหสะอาด มะเร็งลําไสเกิดจากอาหารเปนสวนใหญ เรื่องการเบิกใชถุงรองรับทวารเทียม มีเดินทางไปเบิกทุกเดือน มีสิทธิในบัตรทอง (30 บาท) บัตรขาราชการ บัตรรัฐวิสาหกิจ บัตรประกันสุขภาพ หรือไมมีบัตรตองซื้อเอง มีทั้งราคาแบบประหยัดและราคาสูงใหเลือก ดังนั้นจึงเปนคาใชจายตลอดชีวิต ตองพึ่งพาตนเองใหมากที่สุด ในเรื่องของงานบานนั้น ทําไดปกติทุกอยางแตไมหนักทําตามกําลังที่มีไมหักโหม และจะหมั่นสังเกตดูสิ่งผิดปกติของรางกายเชนเรื่องการขับถาย เรื่องอาหารจะดูวาทานอะไรมีประโยชน อะไรไมมีประโยชนจะแสงหาความรูใหม ๆ สิ่งดี ๆ ใหตนเองคือเรื่องอาหาร เพราะสําคัญมาก รับประทานอาหารผิด การขับถายจะมีปญหาแตถารูจักปรับตัวเองใชประสบการณเรียนรูจากตนเองชวยเหลือตัวเองใหไดมากที่สุดเทาที่จะทําได ไมควรไปรบกวนคนอื่นใหมาก แมกระทั่งคนในครอบครัวคือ การที่ชวยเหลือตนเองมากที่สุดเปนสิ่งที่ไมใชเพื่อใครคือเพื่อตนเองและการสัมพันธกับผูอื่นนั้น จําเปนอยางมากที่เราควรไดเขากลุมทํากิจกรรมตาง ๆ รวมกัน เพื่อไดแลกเปลี่ยนประสบการณ คือพึ่งตนไดและสามารถชวยผูอื่นไดดวย 104 5. ความประหยัด มีการแบงปนถุงรองรับทวารเทียมใหกับผูอื่นที่อยูตางจังหวัดจะใชอยางประหยัดและไดเผื่อแผผูอื่นประหยัดเงินเบิกไดทุกเดือนเหลือก็เอาไปบริจาคที่โรงพยาบาลใครมีสิทธิ์เบิกไดก็ไปใชสิทธิ์เชน บัตรผูสูงอายุที่เรียกวาบัตรทอง เบิกแตละครั้ง ๆ ได 8- 10 ถุงตอเดือน อยางงบประมาณถุงหนาทองไมเกิน 700 บาทของรัฐบาล บางคนเบิกทุกเดือน บางคนไปรับฟรีบางคนจายเงินเพิ่มจากสวนตาง และบางคนมีปจจัยสามารถเลือกใชของดีมีคุณภาพตามที่ตองการได จะใชถุงตองประหยัด เพราะตองใชตลอดชีวิต และจะเบิกตุนของไวมาก ๆ ไมดีเนื่องจากถุงอาจเสื่อมคุณภาพได และที่สําคัญตองรูจักเผื่อแผแบงปนถุงดี ๆ ใหกับบุคคลอื่นไดใชกันถวนหนา 6. ตามหมอนัด จะไปตามหมอนัดตลอด เวลามีปญหาก็จะปรึกษาหมอ มีปญหาไดมีการสอบถาม จะไปทํากิจกรรมเพื่อแชรความคิดเห็นแลกเปลี่ยนความรูเรื่องหมอนัดถือวาสําคัญ ติดธุระอะไรก็ตองเอาหมอกอน โดยเฉพาะเวลาทํา MRI ปเวนปจะดูวามีอะไรผิดปกติไหม จะดูการขับถายไมเคยเหลวเปนน้ํา จะตองไปพบแพทยตามนัดก็จะวางแผนใหดี จัดสรรเวลาใหเหมาะสมมีนัดกับแพทยก็จะไปตามนัดไมมีขัดเลย การปฏิบัติตนดานกิจกรรมทางดานรางกาย 1. กิจกรรมทางรางกาย มีเวลาเดินออกกําลังกายรอบ ๆ บาน เดินแกวงแขน หรือ ขี่จักรยานไปตลาด มีการอบตัวดวยสมุนไพร ไมสบายก็จะใสขมิ้น ไพล ใบมะขาม ใบมะยม หัวหอม เทาที่มี ในแตละวัน ตื่นเชามาก็ออกไปเดินแกวงแขน 500–2,000 ครั้งและเดินไปรอบ ๆ บานคลายเดินจงกรมเปนคนเดินเกง เดินเร็วและชอบวายน้ําทั้ง ๆ ที่มีถุงอวัยวะเทียมที่หนาทอง ชอบชวยเหลือก็ไปกวาดถนนทําความสะอาดตามตรอก ซอกซอยตาง ๆ จะขี่จักรยานไปตอนเชา ใชวิธีการเดินจะไมวิ่ง เพราะจะทําใหลําไสเรามันโผลมาหนาทอง เพราะหนักเกินไป แคเดินเร็วบาง ชาบาง ประมาณ 15-30 นาที อาทิตยละ 3 ครั้งหรือเอามือยกขึ้นลง และแกวงมือไปมา ทําใหรางกายขับเคลื่อนไมอยูนิ่ง ไปเดินเลน ขี่จักรยาน รํากระบอก เพื่อเปลี่ยนอิริยาบถ มี 12 ทา บิดแขน คอ ตัว เตะขา วาง ๆ ตอนดูทีวีจะบีบนวดตามตัว หรือไปใหวัดโพธิ์ใหเขาชวยนวดขา เทา ยกเวนทอง เพื่อคลายกลามเนื้อบางเราออกกําลังกายได วายน้ําได จะแกวงแขน บิดตัว เชา ๆ จะไปเดินเร็ว และจะขี่จักรยาน ทําเปนประจําจะเปลี่ยนอิริยาบถ จะยืนและดัดหลัง นั่งนาน ๆ ไมได เสนมันจะยึด และจะไมยกของหนัก หลังมันจะยอกชอบยืดแขงยึดขา ตื่นเชามาก็ยึดเสนยึดสายทําทุกวันทํากับขาวเอง ลางจานเอง สามารถขับรถได ตอนกลางวันไปตลาดได ตองเคลื่อนตัวเองอยูเสมอ มีอะไรใหทํา ไมซึมเศราถาออกกําลังกาย 105 2. การทํางานบานตาง ๆ มีการทํางานบาน จัดเก็บกวาด ทําความสะอาด ปลูกตนไม จัดบาน จะรดน้ําตนไม ถูบาน ซักผา ทํากับขาวทานเอง กิจกรรมตาง ๆ ทําไดเอง เลี้ยงหลาน เดินไปทําบุญ ทํางานทุกอยางทุกอยาง แตไมหนัก เริ่มจากทําอาหารใหคนในครอบครัว กอนออกมาทํางาน การทํางานบานที่พอดี ก็มีสวนชวยใหรางกายแข็งแรงได นี้ก็เปนการออกกําลังกายที่เปนการทํางานบาน เราทําเทาที่เราทําไดคอย ๆ ทํา 3. การใชการหายใจ มีการหายใจที่ถูกวิธี เอาออกซิเจนเขาไปชวยใหรางกายแข็งแรง สูดลมเขาไปใหเต็มทองและกลั้นไว จากนั้นคอย ๆ ปลอยออกมาทางปากรูจักหายใจเขาออกลึก ๆ จะชวยไดดีมาก ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, ธันวาคม 11) ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2559, มกราคม 21) ภาพที่ 8 ภาพประกอบคําบรรยาย การออกกําลังกายและขับเคลื่อนอิริยาบถทางดานรางกาย มีการ รวมงานกิจกรรมกลุมในวันตอนรับปใหมของป 2559 การปฏิบัติตนดานการรับประทานอาหาร 1. พืช ผัก ผลไม สมุนไพร การรับประทานอาหารจะเนนพืช ผัก ผลไมมากขึ้น ผักจะเปนผักพื้นบาน มีปลูกเองและซื้อตามทองตลาด มีอาหารเสริมที่ทําจากผักผลไมดวย รับประทานพืชผัก ผลไม จะทําใหอุจจาระไมเหลวเกินหรือแข็งเกิน จะนิ่มพอดี ๆ ไดศึกษาการแพทยของคุณหมอเขียว ไดแนะนําเรื่องอาหารปรับสมดุลกับรางกาย ทําน้ําสมุนไพรฤทธิ์เย็นและน้ําสมุนไพรฤทธิ์รอนที่สามารถดื่มไดทุกวันทุกวันนี้เนนกินผักที่ปลอดสารพิษ ที่บานปลูกมีผักผลไมกินเองเชน มะพราวน้ําหอม กลวย มะมวง ถั่ว ขาวโพก ผักบุง มันเทศ มะยม ตําลึง ใบเตย อยูแบบสบาย ๆ กินอยูงาย ๆ หันมากินสมุนไพรมากขึ้น เชน รางจืด ใบเตย ใบหมอน ดื่มน้ําตมมะละกอและชงใบหมอนลางลําไสไดดี และยางมะละกอลางไขมันได ถาทําอาหาร1 106 มักใสสมุนไพรไทยผสมลงไปดวยที่มีประโยชนตอรางกาย ผลไม เชน แตงโม กลวย สม สลัดผัก ยําผัก มีการรับประทานกันมากขึ้น ทั้งผักตม ผักลวกมีเพิ่มขึ้น ผัดผักใสน้ํามันนอยและผัดกับน้ํามากขึ้น รับประทานขนมหวานกันนอยลง จะดื่มน้ําสมุนไพรที่หาไดไมยากเชน น้ําเตาหู น้ําขิง น้ําใบเตย น้ําใบบัวบก น้ําฟกทอง เปนตนหรือรับประทานผลไมและผักปน พวก ใบยานาง สับปะรด แอปเปล บล็อคโคลี สม มะนาว และผลไมตามฤดูกาล ผักที่มีกากใยอาหารทําใหอุจจาระดีขึ้น ถาขับถายยาก ควรหันมากิน ผักตม หรือผักลวกแทนบาง เพราะยังมีสารอาหารพวกคลอโรฟลลในตัวอยู ทําเปนอาหารหรือรับประทานเปนน้ําพริก ผักปลามีรับประทานอาหารมังสวิรัติ ตอนนี้เนนผักมากกวาเนื้อสัตวสังเกตผักที่ไมมีกลิ่นแรง ภาพที่ 9 ภาพประกอบคําบรรยาย การรับประทานอาหารที่เนนพืชผัก ผลไม สมุนไพร ในทองถิ่นที่ ตนอาศัย ที่มา (หมายขวัญพุทธ สุขโสต, ภาพถาย. 2558, ธันวาคม 12) 2. การลด ละ เลิกเนื้อสัตว เนื้อสัตวจะรับประทานนอยลง จะคงมีปลา กุง บางนิด ๆ หนอย ๆ แตมีบางคนไมรับประทานเนื้อสัตวเลย รับประทานแตพืชผัก ผลไม และแปงที่มีประโยชน หันมารับประทานอาหารเจหรือมังสวิรัติกันมากขึ้น เปนมะเร็งควรหลีกเลี่ยงรับประทานเนื้อสัตวมันมีพิษและบาป ซึ่งการรับประทานมังสวิรัติไดแตไมใชทุกวัน อาหารพวกหมูยางไกยาง ที่ปง ๆ ยาง ๆ มันกระตุนใหเซลลมะเร็งโตขึ้น บางคนที่รับประทานเนื้อสัตวอยู จะรับประทานนอย สัปดาหละ 1-2 ครั้ง รูวารับประทานมากไมดีแตยังมีกิเลสอยู ยังอยากและอรอยอยู 107 3. อาหารและขนมที่ปรุงรสจัด พยายามไมกินอาหารรสจัดและเลือกอาหารที่ปรุงแตงนอยลง รับประทานอาหารที่มีรสจืดไดคือไมรับประทานเผ็ด ลดการปรุงแตงรสชาติของอาหารลงเชน เปรี้ยว หวาน มัน เค็มและสารปรุงแตงตาง ๆ จะทําอาหารทานเอง มากขึ้น ซื้ออาหารสําเร็จรูปใหนอยลง หลีกเลี่ยงการกินน้ําปลา แตมีซีอิ้วขาวนิดหนอยแทน ไมใสผงชูรสเลี่ยงรับประทานอาหารที่มีรสหวานจัด รับประทานกวยเตี๋ยวจะปรุงรสนอยลงและไมจัด ขนมทานเลนลดลง ขนมกรุบกรอบทําสําเร็จในถุงไมควรรับประทานมีผงชูรสมาก ไมควรกินจุบกินจิบเพราะจะทําใหขับถายบอย หลายคนยังติดรสชาติอยูเพราะอรอย เนื่องจากขณะที่ไมสบายมักจะรับประทานอาหารไมคอยลง และเบื่ออาหาร แตเมื่ออาการดีขึ้น ก็จะอยากรับประทานอาหารที่มีรสจัด ตามที่เคยรับประทานมาซึ่งติดเปนนิสัย แตก็พยายามลด ละ เลิกอยู 4. อาหารมีไขมัน ของทอดตาง ๆ ของมันของทอดจะรับประทานไมมากเรื่องขนมปง แปง ไขมัน มีความระวังเปนพิเศษ ของทอดไมควรทานมาก ควรหลีกเลี่ยงของทอด ปาทองโกและกลวยทอดเปนที่นิยมมากในอดีต ปจจุบันลดลง กินกะทิไดมีประโยชนแตใหกินพอดี ๆ อาหารทอด ๆ มัน ๆ ตองระวังอยางมากเพราะมีผลตอการขับถายและการลางถุง เพราะความมันของอาหารจะลางทําความสะอาดถุงยาก และสิ้นเปลืองถุง ตองทิ้งเร็วขึ้น 5. อาหารที่ยอยงายและการเคี้ยวขาวใหละเอียด พยายามจะเคี้ยวอาหารใหชาลงและละเอียดเพื่อยอยไดงาย ๆ อาหารที่ยอยงาย เชนพวกเผือก มัน ฟกทอง กลวยน้ําหวา ซุบขาวโพด ลูกเดือย พุทรา หรือผักตมผักลวกตาง ๆ กินอาหารชา ๆ ได ควรลดของเผ็ดรอน ชวงใหเคมีจะเบื่ออาหาร ควรจะเลี่ยงไมกินอะไรที่แข็งอาหารที่รับประทานจะไดทุกอยางเลือกที่ไมมีโทษ ตองระวังอาหารที่แข็งเหนียวเปนผักผลไมสามารถเอามาปนใหละเอียดลง เพื่อเคี้ยวงายขึ้น เชนแอปเปล สับปะรด มีเรียนรูเรื่องสุขภาพและอาหาร ผักที่มีกากใยอาหารทําใหเรามีสุขภาพดีขึ้น ควรหั่นผักใหละเอียดหรือเล็กลงใหทานงายขึ้น การเคี้ยวอาหารนาน ๆ ใหละเอียด ชวยระบบยอย คือทําใหลําไสทํางานนอยลงไมเหนื่อยเกินไปและขับถายจะดีเปนปกติ 6. อาหารแสลงหรือของหมักดอง หลีกเลี่ยงรับประทานของที่จะทําใหทองเสียหรือทองผูก และอาหารที่หมักดองมีสารเคมีมากในการปรุงแตงรสชาติ เพื่อยืดอายุของอาหารจึงมีอันตราย ควรงดเด็ดขาด ไมควรรับประทาน สวนอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ ควรงดเชนกัน ผูปวยบางทานกินอาการบางชนิดทําใหเกิดแก็สทอง เชน ไข ปลา น้ําอัดลม ตองระวังเพราะจะออกฤทธิ์เร็วมีผลใหขับถายผิดปกติ 7. ชา กาแฟ น้ําอัดลม แอลกอฮอลและของมึนเมา พยายามงดน้ําอัดลม ชา กาแฟ สวนกาแฟยังติดอยูบางแตพยายามเลิก มีดื่มกาแฟแตไมใสน้ําตาลบางทราบวาการดื่มสุรา สูบบุหรี่ ทําใหภูมิตานทานต่ําลง ทําใหเซลลมะเร็งโตขึ้นดื่มแลว 108 จะมึนหัวควรงดและไมดื่มเครื่องดื่มที่มีแกสมาก ๆ เชนน้ําอัดลม ทําใหถุงปอง ตองมาเปดถุงระบายลมออกไป ไมเชนนั้นมีปญหาในการสวมใสเสื้อผา 8. อาหารกลิ่นแรงหรือกลิ่นฉุนมาก ๆ ไมรับรับประทานอาหารที่มีกลิ่นฉุนเชนพวกสะตอ ชะอม กระถิน จะไมรับประทานพวกที่มีกลิ่นแรงตาง ๆ เพราะเมื่อมาติดตอภารกิจนอกบาน กลิ่นอาจระบายหรือสงกลิ่นออกมาจากถุงได การปฏิบัติตนดานพัฒนาสัมพันธภาพระหวางบุคคล 1. สัมพันธระหวางครอบครัว จะมีญาติ ๆ มากันที่บาน มาพูดคุยใหกําลังใจ แนะนําสิ่งดี ๆ ให มีการไปเที่ยวตางจังหวัดจะไปมาหาสูกับญาติพี่นองอยูเสมอและเพื่อน ๆ ก็มาใหกําลังใจ มีการปรึกษากันวาจะทําอยางไรจะไมเหงา มีครอบครัวที่อบอุนดี มีหลานนารัก ครอบครัวและเพื่อนจะใหกําลังใจมาก เพื่อน