5 สารบัญ.pdf

.............. 9 นิยามศัพท์ที่ใช้ในการวิจัย ................................................................................ 9 ประโยชน์ที่ได้รับจากการวิจัย ........................................................................... 10 2 แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง .................................................................... 11 แนวคิดสิทธิมนุษยชน ....................................................................................... 14 แนวคิดการสาธารณสุขมูลฐาน ......................................................................... 11 แนวคิดภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพ ............................................................... 13 แนวคิดเกี่ยวกับเภสัชวัตถุ ................................................................................. 19 แนวคิดเรื่องบุญกับการรักษาโรค ...................................................................... 22 แนวคิดและทฤษฎีมานุษยวิทยาการแพทย์ ....................................................... 35 ทฤษฎีการแพร่กระจายทางวัฒนธรรม .............................................................. 40 กลุ่มชาติพันธุ์ไทลาว ......................................................................................... 41 (9) สารบัญ (ต่อ) บทที่ หน้า 2 แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง (ต่อ) แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาผู้สูงอายุ................................................... 44 แนวคิดบทเรียนส าเร็จรูป................................................................................... 48 งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง............................................................................................. 51 กรอบแนวคิดในการวิจัย..................................................................................... 63 3 วิธีด าเนินการวิจัย .................................................................................................... 64 ขั้นตอนที่ 1 การวิจัยเชิงคุณภาพ ...................................................................... 65 ขั้นตอนที่ 2 การวิจัยเชิงปริมาณ ....................................................................... 70 ขั้นตอนที่ 3 การพัฒนา ................................................................................... 74 การน าเสนอผลการวิจัย .................................................................................... 75 4 เภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นาที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุในประเทศไทย ....... 76 บริบทการใช้เภสัชวัตถุ หมู่ที่ 11 ต าบลดอนตาล อ าเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร .............................................................................................. 76 บริบทการใช้เภสัชวัตถุ หมู่บ้านชุมชนราชธานีอโศก ต าบลบุ่งไหม อ าเภอวารินช าราบ จังหวัดอุบลราชธานี ................................... 119 บริบทบุญในประเทศไทย .................................................................................. 120 บริบทบุญในการรักษาโรค ในประเทศไทย........................................................ 129 5 เภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นาที่สัมพันธ์กับบุญของ ผู้สูงอายุ ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว .............................................................. 136 บริบทการใช้เภสัชวัตถุของหมอพื้นบ้านที่แขวงสะหวันเขต ............................... 136 บริบทการใช้เภสัชวัตถุของหมอพื้นบ้านที่แขวงจ าปาสัก ................................... 141 บริบทเภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ในสาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนลาว .................................................................................................. 147 บริบทความสัมพันธ์ของเภสัชวัตถุกับบุญในการรักษาโรคของผู้สูงอายุ ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ....................................................... 159 (10) สารบัญ (ต่อ) บทที่ หน้า 6 ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเกี่ยวกับเภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุในประเทศไทย ............................................... 168 การคัดสรรบทสัมภาษณ์เพื่อสร้างข้อค าถาม ..................................................... 168 ผลการวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับสถานภาพทั่วไปของผู้ให้ข้อมูล .......................... 191 ผลการวิเคราะห์ข้อมูลองค์ประกอบเชิงส ารวจเรื่องเภสัชวัตถุ ในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุในประเทศไทย ............................. 196 สรุป................ .................................................................................................. 212 7 รหัสเภสัชวัตถุในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญในประเทศไทย และ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว .................................................................. 213 ตอนที่ 1 รหัสภูมิปัญญาการพัฒนาสุขภาพของผู้สูงอายุ ด้วยเภสัชวัตถุ ในสวน ป่า นา .................................................................................................. 213 ตอนที่ 2 สัญลักษณ์ภาพเภสัชวัตถุในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญ สร้างสุขภาพดี .................................................................................................. 228 8 การพัฒนาบทเรียนการพัฒนาสุขภาพของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ไทลาว ในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ าโขง.......................................................................................... 231 9 สรุป อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ .......................................................................... 272 สรุปผลการวิจัย ................................................................................................ 273 อภิปรายผลการวิจัย ......................................................................................... 277 ข้อเสนอแนะในการน าผลการวิจัยไปใช้ประโยชน์ ............................................. 287 ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งต่อไป .................................................................. 289 บรรณานุกรม ..................................................................................................................... 290 ภาคผนวก............................................................................................................................. 298 ภาคผนวก ก รายชื่อผู้ให้ข้อมูลสัมภาษณ์แบบเจาะลึกภาคสนาม................................ 299 ภาคผนวก ข รายนามผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเครื่องมือ...................... 303 (11) สารบัญ (ต่อ) หน้า ภาคผนวก ค แบบสอบถามการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ............................................ 305 ประวัติผูวิจัย ...................................................................................................................... 316 (12) สารบัญตาราง ตารางที่ หน้า 1 รายการเภสัชวัตถุของหมอพื้นบ้าน-หมอเขียว : เภสัชวัตถุฤทธิ์ร้อน-เย็น……….. 99 2 รายการโรคหรืออาการและเภสัชวัตถุของหมอพื้นบ้าน-พ่อเฒ่าป่า………………... 144 3 รายการโรคหรืออาการและเภสัชวัตถุของหมอพื้นบ้าน-นางหมวงฟง…………….. 148 4 ข้อค าถามและข้อมูลการให้สัมภาษณ์เรื่องเภสัชวัตถุในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์ กับบุญของผู้สูงอายุ………………………………………………………………………………… 174 5 จ านวนและร้อยละของผู้ให้ข้อมูล…………………………………………………………….. 196 6 จ านวนและร้อยละ จ าแนกตามลักษณะกิจกรรมในยามว่างของผู้ให้ข้อมูล……. 200 7 องค์ประกอบเภสัชวัตถุใน สวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญในประเทศไทย………. 203 8 องค์ประกอบที่ 1 การฟื้นฟู “สวนป่านาไร่” โดยให้ผู้สูงอายุและลูกหลาน ใช้บุญกิริยา-วัตถุ 10 ขับเคลื่อน จะมีผลปรากฏ ภูมิปัญญาการสร้างการ แบ่งปันการให้ความหมาย และการเรียนรู้เรื่องเครื่องเทศ เครื่องยา จากทั้งภายในกายคน และสิ่งแวดล้อมภายนอก เพื่อเป็นเภสัชวัตถุ……………… 205 9 องค์ประกอบที่ 2 การเชื่อเรื่อง “กรรม” มีผลให้ลดเนื้อสัตว์เพื่อไม่เบียด เบียนชีวิตสัตว์และเพื่อปฏิบัติศีล 5 (อธิศีล) แล้วจะเห็นคุณค่าการบริโภค พืชผักสวนป่านาไร่เป็นโภชนบ าบัดและสามารถใช้ไตรลักษณ์เป็นกลไก ท าให้จิตและกายบ าบัดโรคภัยด้วยตนเองได้……………………………………………… 210 10 องค์ประกอบที่ 3 เภสัชวัตถุพืช 9 รส และพืชให้ฤทธิ์ร้อน-เย็น เป็นภูมิรู้ ที่ต้องมีสวนป่านาไร่ในนิเวศวิทยาวัฒนธรรมของผู้ทรงศีลสูงอายุเพื่อการ รองรับชุมชนบุญ…………………………………………………………………………………….. 214 11 องค์ประกอบที่ 4 บวร (บ้าน วัด โรงเรียน) เป็นกลไกการถ่ายทอดเทคโนโลยี การรักษาความชื้นระบบนิเวศของดินน้ าในสวนป่านาไร่เพื่อผลิตยาสมุนไพร และสร้างไอระเหยจากพืชผักสวนครัวให้มีผลต่อสุขภาวะของผู้สูงอายุ……………. 216 12 รหัสภูมิปัญญา ตามค่าน้ าหนักองค์ประกอบ……………………………………………….. 239 (13) สารบัญภาพประกอบ ภาพที่ หน้า 1 กรอบแนวคิดการวิจัยเรื่อง เภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับ บุญของผู้สูงอายุในประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว.. 65 2 ผู้เข้าอบรมค่ายพระไตรปิฎก ครั้งที่ 12 19-25 ตุลาคม 2558 ที่สวนป่านา บุญ 1............................................................................................................... 80 3 อาจารย์ใจเพชร กล้าจน ผู้ฝ่าทางตันสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีพุทธ บนปก นิตยสาร ค. คน................................................................................................. 82 4 ภาพเภสัชวัตถุที่ใช้ท าน้ าสมุนไพรฤทธิ์เย็นเป็นประจ า ที่สวนป่านาบุญ 1......... 86 5 กิจกรรมบ าเพ็ญบุญ ฐานงานเพอร์มาคัลเจอร์ และจุลินทรีย์พลังศีล................ 105 6 เพอร์มาคัลเจอร์ กสิกรรมไร้สารพิษพลังศีลแบบยั่งยืน ที่สวนป่านาบุญ 1........ 106 7 การลงแขกด านาของจิตอาสาแพทย์วิถีพุทธและผู้เข้าอบรม ที่สวนป่านาบุญ 1 ........................................................................................... 107 8 สวน ป่า นา ที่รพ.สต.ดอนหัน พื้นที่ส่วนกลางของเจ้าหน้าที่และประชาชน.... 110 9 ภาพมุมสูง แผ่นดินพุทธ หมู่บ้านชุมชนราชธานีอโศก...................................... 114 10 ร้านของหมอได้คิด ดวงวงษา หมอพื้นบ้าน ที่ชุมชนราชธานีอโศก.................. 117 11 ยาคลายเส้นชุมใหญ่ โคคลาน ของหมอได้คิด.................................................. 118 12 บุญ คือ การลดกิเลส โดย พ่อครูสมณะโพธิรักษ์ โพธิรักขิโต........................... 125 13 หมากแงว (บักแงว) แสดงการให้ในวิถีชีวิตของชาวดอนตาล.......................... 128 14 บรรยากาศงานตลาดอาริยะ หมู่บ้านชุมชนราชธานีอโศก............................... 136 15 หมอพื้นบ้านชาวสะหวันนะเขต กับยารากไม้ส าหรับโรคริดสีดวง................... 143 16 หมอพื้นบ้านชาวม้ง กับแผงขายยา................................................................. 148 17 พืชบนรั้วและข้างรั้วบ้านของชาวบ้านโพนสิน แขวงสะหวันนะเขต................. 156 18 บรรยากาศบ้านหนองไฮ แขวงจ าปาสัก........................................................... 157 19 ครอบครัวอายุยืน แห่งบ้านหนองไฮ................................................................ 158 20 เขื่อนริมแม่น้ าโขง ที่สะพานมิตรภาพไทย-ลาว 2 มุกดาหาร-สะหวันนะเขต.... 158 21 ทุ่งนาบริเวณบ้านโพนสิน แขวงสะหวันนะเขต................................................. 159 22 ทุ่งนาบริเวณบ้านหนองไฮ แขวงจ าปาสัก........................................................ 160 23 ชาวบ้าน มาร่วมท างานใบตองที่วัดงานบุญพระเวสในวันรุ่งขึ้น........................ 166 24 คองสิบสี่ส าหรับปกครองลูกบ้าน คัดลอกโดยนายบ้านโพนทอง ...................... 168 (14) สารบัญภาพประกอบ (ต่อ) ภาพที่ หน้า 25 กระดาษจดศีล 5 เพื่อจดจ าของชาวสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว.... 170 26 สัญลักษณ์ภาพเภสัชวัตถุในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญ สร้างสุขภาพดี.......... 236 27 การด าเนินงานวิจัยตามแบบแผนและขั้นตอนกลไกสังคม................................... 240