13ภาคผนวก ข.docx

ระดับ จำนวน ร้อยละ ระดับ 8. การใช้ความร้อนสำหรับปรุงอาหารดีที่สุดตามลำดับ ดังนี้ ไมโครเวฟ แก๊ส ถ่าน ฟืน 28 93.3 สูง 29 96.7 สูง 9. สีของอาหารแต่ละชนิดมีผลต่อภาวะสุขภาพไม่แตกต่างกัน 25 83.3 สูง 30 100.0 สูง 10. การรับประทานของว่างวันละหลายครั้งตอนหิวช่วยให้ร่างกาย สดชื่นและแข็งแรง 28 93.3 สูง 29 96.7 สูง ด้านการออกกำลังกาย 1. การออกกำลังกายทำให้โครงสร้างร่างกายสมดุลป้องกันแก้ไขความเจ็บป่วยได้ 29 96.7 สูง 30 100.0 สูง 2. การหายใจเข้าออกที่ถูกต้องช่วยปรับสมดุลร้อนเย็นของร่างกายได้ 28 93.3 สูง 30 100.0 สูง 3. การทำโยคะทำให้กล้ามเนื้อยืดหยุ่นและปรับโครงสร้างร่างกายให้เข้าที่ 29 96.7 สูง 30 100.0 สูง 4. การเดินเร็วเป็นการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับทุกวัย 27 90.0 สูง 30 100.0 สูง 5. กดจุดลมปราณเป็นประจำส่งผลให้สุขภาพโดยรวมดีขึ้นได้ 27 90.0 สูง 30 100.0 สูง 6. การทำโยคะเหมาะสำหรับผู้สูงอายุเท่านั้น 28 93.3 สูง 30 100.0 สูง 7. หากได้ทำงานจนเหงื่อออกเป็นประจำ ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายด้วยวิธีอื่น เช่น การทำโยคะ 26 86.7 สูง 30 100.0 สูง ตารางที่ 20 (ต่อ) ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) ความรู้ ตอบถูก ตอบถูก จำนวน ร้อยละ ระดับ จำนวน ร้อยละ ระดับ 8. การออกกำลังกายต้องกระทำใน ที่โล่งแจ้งเท่านั้น 6 20.0 ต่ำ 27 90.0 สูง 9. การกดจุดลมปราณต้องให้ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้กดจุดให้เท่านั้น 26 86.7 สูง 30 100.0 สูง 10. การวิ่งมีผลดีต่อสุขภาพมากกว่าการเดินเร็ว 28 93.3 สูง 30 100.0 สูง ด้านการผ่อนคลายอารมณ์ 1. ความวิตกกังวล และเครียดเป็นประจำเป็นสาเหตุให้เกิดการเจ็บป่วย เช่น โรคมะเร็ง 30 100.0 สูง 30 100.0 สูง 2. ยาลดความเครียดมีผลข้างเคียงให้เกิดโรคอื่นๆ 29 96.7 สูง 28 93.3 สูง 3. การกินยานอนหลับเป็นประจำ ช่วยให้ร่างกายพักผ่อนเต็มที่ เป็นผลดีต่อสุขภาพ 29 96.7 สูง 29 96.7 สูง 4. การทำจิตใจให้สบาย ผ่อนคลาย จะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันโรคได้ 29 96.7 สูง 30 100.0 สูง 5. กิริยา อาการเหล่านี้ เช่น ทุกอย่างจะต้องถูกต้อง ฉันถูกเสมอ ต้องทำแบบนี้ แล้วจะทำไม เป็นต้น ส่งผลเสียต่อสุขภาพ 27 90.0 สูง 30 100.0 สูง 6. การดื่มเครื่องดื่มมึนเมาเช่น เหล้า เบียร์ ช่วยทำให้ผ่อนคลายอารมณ์ได้ 30 100.0 สูง 30 100.0 สูง 7. การมีกิจกรรมกับหมู่กลุ่ม คนมีศีล เป็นประจำจะส่งผลดีต่อสุขภาพ 29 96.7 สูง 30 100.0 สูง ตารางที่ 20 (ต่อ) ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) ความรู้ ตอบถูก ตอบถูก จำนวน ร้อยละ ระดับ จำนวน ร้อยละ ระดับ 8. การนอนหลับพักผ่อนที่เพียงพอจะส่งผลดีต่อสุขภาพ 30 100.0 สูง 30 100.0 สูง 9. การทำงานอดิเรก เช่น ออกกำลังกาย ปลูกต้นไม้ ถือเป็นวิธีการผ่อนคลายอารมณ์วิธีหนึ่ง 30 100.0 สูง 30 100.0 สูง 10. ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการ นอนหลับพักผ่อน คือ ก่อน 22.00 น 28 93.3 สูง 28 93.3 สูง ความรู้เกี่ยวกับการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการผ่อนคลายอารมณ์ ( 3 อ) ตามแนวทางการแพทย์วิถีธรรม ตารางที่ 21 ความถี่ ร้อยละ ของ ความรู้เกี่ยวกับการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการผ่อนคลาย อารมณ์ (3 อ) ตามแนวทางการแพทย์วิถีธรรม ความรู้ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D. ระดับ x S.D . ระดับ ด้านการรับประทานอาหาร 1. อาหารรสจัด เช่น หวานจัด มันจัด เค็มจัด เป็นต้นเหตุสำคัญของการ เกิดโรค 0.96 0.18 สูง 1.00 0.00 สูง 2. หลักการรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพที่ดี คือ รับประทานตามลำดับการย่อยจากง่ายไปยาก ในปริมาณอาหารที่พอดี เคี้ยวให้ละเอียด และกลืนลงคอให้ได้ 0.90 0.30 สูง 0.96 0.18 สูง 3. การรับประทานแป้งขัดขาว น้ำตาล ในปริมาณที่ไม่เหมาะสม จะส่งผลเสียต่อภาวะสุขภาพ 0.96 0.18 สูง 1.00 0.00 สูง 4. การรับประทานผักและผลไม้ที่หลากหลายเป็นประจำช่วยป้องกันความเจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้ 0.86 0.34 สูง 1.00 0.00 สูง 5. การรับประทานถั่วต่าง ๆ สามารถทดแทนการรับประทานเนื้อสัตว์ได้ 0.90 0.30 สูง 1.00 0.00 สูง 6. การรับประทานข้าวเหนียวหรือข้าวเจ้ามีผลต่อสุขภาพไม่ต่างกัน 0.80 0.40 สูง 0.93 0.25 สูง 7. หลังรับประทานอาหารควรดื่มน้ำทันที 0.90 0.30 สูง 0.96 0.18 สูง 8. การใช้ความร้อนสำหรับปรุงอาหารดีที่สุดตามลำดับ ดังนี้ ไมโครเวฟ แก๊ส ถ่าน ฟืน 0.93 0.25 สูง 0.96 0.18 สูง ตารางที่ 21 ( ต่อ) ความรู้ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D. x S.D. 9. สีของอาหารแต่ละชนิดมีผลต่อภาวะสุขภาพไม่แตกต่างกัน 0.83 0.37 สูง 1.00 0.00 สูง 10. การรับประทานของว่างวันละหลายครั้งตอนหิวช่วยให้ร่างกายสดชื่นและแข็งแรง 0.93 0.25 สูง 0.96 0.18 สูง รวม 9.00 1.78 สูง 9.80 0.48 สูง ด้านการออกกำลังกาย 1. การออกกำลังกายทำให้โครงสร้างร่างกายสมดุลป้องกันแก้ไขความเจ็บป่วยได้ 0.96 0.18 สูง 1.00 0.00 สูง 2. การหายใจเข้าออกที่ถูกต้องช่วยปรับสมดุลร้อนเย็นของร่างกายได้ 0.93 0.25 สูง 1.00 0.00 สูง 3. การทำโยคะทำให้กล้ามเนื้อยืดหยุ่น และปรับโครงสร้างร่างกายให้เข้าที่ 0.96 0.18 สูง 1.00 0.00 สูง 4 . การเดินเร็วเป็นการออกกำลังกาย ที่เหมาะสมกับทุกวัย 0.90 0.30 สูง 1.00 0.00 สูง 5. กดจุดลมปราณเป็นประจำส่งผลให้สุขภาพโดยรวมดีขึ้นได้ 0.90 0.30 สูง 1.00 0.00 สูง 6. การทำโยคะเหมาะสำหรับผู้สูงอายุเท่านั้น 0.93 0.25 สูง 1.00 0.00 สูง 7. หากได้ทำงานจนเหงื่อออกเป็นประจำ ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายด้วยวิธีอื่น เช่น การทำโยคะ 0.86 0.34 สูง 1.00 0.00 สูง 8. การออกกำลังกายต้องกระทำในที่โล่งแจ้งเท่านั้น 0.20 0.40 ต่ำ 0.90 0.30 สูง 9. การกดจุดลมปราณต้องให้ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้กดจุดให้เท่านั้น 0.86 0.34 สูง 1.00 0.00 สูง ตารางที่ 21 ( ต่อ) ความรู้ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D. ระดับ x S.D . ระดับ 10. การวิ่งมีผลดีต่อสุขภาพมากกว่าการเดินเร็ว 0.93 0.25 สูง 1.00 0.00 สูง รวม 8.46 1.85 สูง 9.90 0.30 สูง ด้านการผ่อนคลายอารมณ์ 1. ความวิตกกังวล และเครียดเป็นประจำเป็นสาเหตุให้เกิดการเจ็บป่วย เช่น โรคมะเร็ง 1.00 0.00 สูง 1.00 0.00 สูง 2. ยาลดความเครียดมีผลข้างเคียงให้เกิดโรคอื่น ๆ 0.96 0.18 สูง 0.93 0.25 สูง 3. การกินยานอนหลับเป็นประ จำ ช่วยให้ร่างกายพักผ่อนเต็มที่ เป็นผลดีต่อสุขภาพ 0.96 0.18 สูง 0.96 0.18 สูง 4. การทำจิตใจให้สบาย ผ่อนคลาย จะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันโรคได้ 0.96 0.18 สูง 1.00 0.00 สูง 5. กิริยา อาการเหล่านี้ เช่น ทุกอย่าง จะต้องถูกต้อง ฉันถูกเสมอ ต้องทำแบบนี้ แล้วจะทำไม เป็นต้น ส่งผลเสียต่อสุขภาพ 0.90 0.30 สูง 1.00 0.00 สูง 6. การดื่มเครื่องดื่มมึนเมา เช่น เหล้า เบียร์ ช่วยทำให้ผ่อนคลายอารมณ์ได้ 1.00 0.00 สูง 1.00 0.00 สูง 7. การมีกิจกรรมกับหมู่กลุ่ม คนมีศีล เป็นประจำจะส่งผลดีต่อสุขภาพ 0.96 0.18 สูง 1.00 0.00 สูง 8. การนอนหลับพัก ผ่อนที่เพียงพอจะส่งผลดีต่อสุขภา พ 1.00 0.00 สูง 1.00 0.00 สูง ตารางที่ 21 ( ต่อ) ความรู้ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D. ระดับ x S.D . ระดับ 9. การทำงานอดิเรก เช่น ออกกำลังกาย ปลูกต้นไม้ ถือเป็นวิธีการผ่อนคลายอารมณ์วิธีหนึ่ง 1.00 0.00 สูง 1.00 0.00 สูง 10. ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดใน การนอนหลับพักผ่อน คือ ก่อน 22.00 น . 0.93 0.25 สูง 0.93 0.25 สูง รวม 9.70 0.83 สูง 9.83 0.37 สูง รวมทั้งสิ้น 27.16 4.15 สูง 29.53 0.86 สูง เจตคติเกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพด้านการรับประทานอาหาร การออกกำลังกายและผ่อน คลายอารมณ์ ( 3 อ) ตามแนวทางการแพทย์วิถีธรรม ตารางที่ 22 ความถี่ ร้อยละ ของเจตคติเกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพด้านการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และผ่อนคลายอารมณ์ ( 3 อ) ตามแนวทางการแพทย์วิถีธรรม เจตคติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ ด้านการรับประทานอาหาร 1. การรับประทานอาหารปรับสมดุลเป็น เรื่องจำเป็น 4.70 0.70 ดีมาก 4.93 0.25 ดีมาก 2. อาหารที่มีสารอาหารครบถ้วน ไม่จำเป็นต้องมีราคาแพง 4.80 0.48 ดีมาก 4.93 0.25 ดีมาก 3. ควรเลือกรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการมากกว่ารสชาติและความถูกใจ 4.73 0.58 ดีมาก 4.93 0.25 ดีมาก 4. อาหารรสจืดทำให้มีกำลังในการทำงาน 4.46 0.86 ดีมาก 4.53 0.68 ดีมาก 5. การรับประทาน ถั่ว ธัญพืชสามารถทดแทนสารอาหารจากเนื้อสัตว์ได้ 4.53 0.89 ดีมาก 4.83 0.37 ดีมาก 6. การกินอาหารตามลำดับเป็นเรื่องที่ยุ่งยาก 4.30 0.98 ดีมาก 4.53 0.68 ดีมาก 7. การดื่มน้ำเย็นทำให้สดชื่น หายเหนื่อย แต่เสียสุขภาพ 3.96 1.27 ดี 4.80 0.40 ดีมาก 8. ความรู้สึกหิวแสดงว่าร่างกายขาดอาหารจึงต้องกินทุกครั้งที่หิว 3.80 1.21 ดี 4.63 0.71 ดีมาก 9. การเคี้ยวอาหารให้ละเอียดเป็นเรื่องเสียเวลา 4.43 0.97 ดีมาก 4.66 0.60 ดีมาก 10. การปรุงอาหารใช้ไฟอย่างไรก็ได้ขอเพียงให้อาหารสุก 4.16 1.26 ดี 4.86 0.34 ดีมาก รวม 4.39 0.33 ดีมาก 4.67 0.25 ดีมาก ด้านการออกกำลังกาย 1. การออกกำลังกายเพื่อความยืดหยุ่นของร่างกายเป็นสิ่งไม่จำเป็น 4.20 1.32 ดีมาก 4.90 0.30 ดีมาก ตารางที่ 22 (ต่อ) เจตคติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ 2. อุปกรณ์การออกกำลังกายให้มีประสิทธิภาพไม่ จำ เป็นต้องมีราคาแพงและทันสมัย 4.40 1.03 ดีมาก 4.90 0.30 ดีมาก 3. สถานที่ไม่ใช่ข้อจำกัดในการออกกำลังกาย 4.23 0.97 ดีมาก 4.80 0.40 ดีมาก 4. การออกกำลังกายเป็นเรื่องเสียเวลา 4.63 0.66 ดีมาก 4.76 0.43 ดีมาก 5. โยคะ เดินเร็ว กดจุดลมปราณ ส่งผลดีต่อสุขภาพทั้งกายและใจ 4.66 0.60 ดีมาก 4.80 0.34 ดีมาก 6. การกดจุดลมปราณสามารถเรียนรู้ได้ไม่ยากเห็นด้วยอย่างยิ่ง 4.26 1.14 ดีมาก 4.66 0.47 ดีมาก 7. การเดินเร็วเหมาะกับผู้สูงอายุเท่านั้น 4.03 1.40 ดี 4.80 0.40 ดีมาก 8. การกดจุดลมปราณสะดวกจะกระทำเมื่อใดหรือที่ไหนก็ได้ 4.23 1.04 ดีมาก 4.63 0.71 ดีมาก 9. การหายใจเร็วหรือหายใจช้ามีผลต่อภาวะร้อนเย็นของร่างกาย 4.23 1.04 ดีมาก 4.66 0.60 ดีมาก 10. การเดินเร็ว เป็นการออกกำลังกายแบบไม่ต้องเสียเงิน 4.30 1.05 ดีมาก 4.86 0.34 ดีมาก รวม 4.32 0.19 ดีมาก 4.78 0.10 ดีมาก ด้านการผ่อนคลายอารมณ์ 1. อารมณ์ส่งต่อภาวะความเจ็บป่วย 4.70 0.65 ดีมาก 4.90 0.30 ดีมาก 2. การลดความเครียดส่งผลดีต่อสุขภาพ 4.73 0.52 ดีมาก 4.90 0.30 ดีมาก 3. ยึดว่าทุกอย่างต้องดี ทุกอย่างต้องถูกต้อง ฉันถูกต้องเสมอ ส่งผลเสียต่ออารมณ์ทำให้สุขภาพแย่ลง 4.70 0.59 ดีมาก 4.83 0.37 ดีมาก 4. สังคม สิ่งแวดล้อม ผู้คนดี ส่งผลดีต่อสุขภาพจิต 4.73 0.52 ดีมาก 4.90 0.30 ดีมาก 5. การบริโภคอาหารไม่ถูกสมดุลทำให้เกิดความเครียดได้ 4.10 1.15 ดี 4.66 0.60 ดีมาก ตารางที่ 22 (ต่อ) เจตคติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ 6. ความเจ็บป่วยทางกายสามารถส่งผลต่อสุขภาพจิตได้ 4.70 0.46 ดีมาก 4.93 0.25 ดีมาก 7. การใช้ธรรมมะผ่อนคลายอารมณ์เป็นเรื่องที่ทำได้ยาก 4.73 0.52 ดีมาก 4.60 0.56 ดีมาก 8. การพักผ่อนที่เพียงพอทำให้อารมณ์ดีขึ้น 4.70 0.46 ดีมาก 4.80 0.40 ดีมาก 9. การได้ร่วมกิจกรรมกับหมู่กลุ่ม คนมีศีล ช่วยลดความเครียดได้ 4.46 0.60 4.83 0.46 ดีมาก 10. การผ่อนคลายอารมณ์ส่งผลดีต่อร่างกาย 4.76 0.43 ดีมาก 4.93 0.25 ดีมาก รวม 4.65 0.19 ดีมาก 4.83 0.11 ดีมาก รวมทั้งสิน 4.45 0.17 ดีมาก 4.76 0.12 ดีมาก พฤติกรรมสุขภาพด้านการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการผ่อนคลายอารมณ์ ( 3 อ) ตามแนวทางการแพทย์วิถีธรรม ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมค่ายแพทย์วิถีธรรมที่ใช้บทเรียนออนไลน์ ต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ตารางที่ 23 ความถี่ ร้อยละ ของพฤติกรรมสุขภาพด้านการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการผ่อนคลายอารมณ์ ( 3 อ) ตามแนวทางการแพทย์วิถีธรรม ของ ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ค่ายแพทย์วิถีธรรมที่ใช้บทเรียนออนไลน์ต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ การปฏ ิ บัติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ ด้านการรับประทานอาหาร 1. ท่านหลีกเลี่ยงรับประทานอาหารปรุงรสจัด เช่น รสเปรี้ยวจัด หวานจัด มันจัด เค็มจัด 4.20 0.92 บ่อย 4.60 0.72 ประจำ 2. ท่านรับประทานอาหารที่มีเส้นใยสูงเพียงพอ เช่น พืชผัก 4.46 0.68 ประจำ 4.80 0.40 ประจำ 3. ท่านเลือกรับประทานอาหารด้วยการพิจารณาประโยชน์และคุณค่าของอาหาร มากกว่าจากรสอร่อยของอาหาร 4.13 0.77 บ่อย 4.50 0.57 ประจำ 4. ท่านลด ละ เลิก อาหารหรือเครื่องดื่มที่มีโทษต่อสุขภาพ เช่น กาแฟ เครื่องดื่มชูกำลัง เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 4.53 0.89 ประจำ 4.60 0.67 ประจำ 5. ท่านดื่มน้ำเปล่าหรือดื่มน้ำสมุนไพรที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของท่านเพียงพอ 4.40 0.93 ประจำ 4.50 0.68 ประจำ 6. ท่านรับประทานอาหารกลุ่มฤทธิ์ร้อนและกลุ่มฤทธิ์เย็นตามสภาพร่างกาย 4.16 1.05 บ่อย 4.50 0.68 ประจำ ตารางที่ 23 (ต่อ) การปฏ ิ บัติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ 7. ท่านรับประทานอาหารตามลำดับการย่อย เริ่มจากชนิดที่ย่อยง่ายไปจนถึงย่อยยาก 4.06 1.08 บ่อย 4.50 0.68 ประจำ 8. ท่านเคี้ยวอาหารให้ละเอียด ก่อนกลืน 3.73 0.82 บ่อย 4.00 0.58 บ่อย 9. ท่านเพิ่มการรับประทานถั่วและธัญพืชแทนเนื้อสัตว์ 4.46 1.07 ประจำ 4.80 0.48 ประจำ 10. ท่านหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำระหว่างการรับประทานอาหาร 4.53 0.86 ประจำ 4.86 0.34 ประจำ รวม 4.27 0.25 ประจำ 4.56 0.24 ประจำ ด้านการออกกำลังกาย 1. ท่านดัดตัว ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ด้วยวิธีการเรียบง่ายไม่ใช้อุปกรณ์ เช่น กายบริหาร โยคะ กดจุดลมปราณ 3.83 1.14 บ่อย 4.26 0.82 ประจำ 2. ท่านออกกำลังกายที่ใช้แรง เช่น เดินเร็ว แกว่งแขนวิ่งเหยาะ ๆ 3.76 1.04 บ่อย 2.23 1.19 บางครั้ง 3. ท่านออกกำลังกายนานเท่าที่รู้สึกพอดี ตามสภาพร่างกาย หรือหยุดเมื่อรู้สึกว่าเหนื่อยมาก ๆ 3.93 0.90 บ่อย 3.96 0.92 บ่อย 4. ท่านบริหารปอดและปรับสมดุลร่างกายด้วยการหายใจเข้าออกที่ถูกวิธี 3.33 1.06 บางครั้ง 3.70 1.05 บ่อย 5. เมื่อท่านใช้อวัยวะของร่างกายทำงาน ท่านดัดคลายกล้ามเนื้อให้เข้าสภาพเดิมด้วยท่ากายบริหารและโยคะ 3.70 1.17 บ่อย 4.20 0.80 บ่อย ตารางที่ 23 (ต่อ) การปฏ ิ บัติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ 6. ท่านเลือกวิธีออกกำลังกายที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของท่าน 3.93 1.04 บ่อย 4.16 0.79 บ่อย 7. ท่านเลือกเวลาออกกำลังกายก่อนทานอาหาร หรือหลังทานอาหารอย่างน้อย 2 ชั่วโมง 3.60 1.10 บ่อย 3.80 1.24 บ่อย 8. ท่านมักรู้สึกไม่สบายตัว หรือบาดเจ็บเวลาออกกำลังกาย 4.06 0.82 บ่อย 4.00 1.20 บ่อย 9. ถ้าไม่มีสถานที่ ที่สบาย และสะดวกท่านจะไม่ออกกำลังกาย 3.03 1.35 บางครั้ง 3.03 1.40 บางครั้ง 10. ท่านออกกำลังกายในสถานที่ที่มีค่าใช้จ่าย เช่น ฟิต เนส สนามกีฬาที่ต้องจ่ายรายชั่วโมง 1.43 0.72 ไม่ปฏิบัติ 4.66 0.66 ประจำ รวม 3.46 0.77 บ่อย 3.80 0.69 บ่อย ด้านการผ่อนคลายอารมณ์ 1. ท่านปวดที่ขมับหัวข้างเดียวหรือ ปวด 2 ข้าง 2.23 1.13 นาน ๆครั้ง 1.93 0.73 นาน ๆครั้ง 2. ท่านนอนไม่หลับ เพราะคิดมากหรือ กังวลใจ 2.10 1.02 นาน ๆครั้ง 1.90 0.84 นาน ๆครั้ง 3. ท่านหงุดหงิด/กระวนกระวาย/ว้าวุ่นใจ 2.23 0.89 นาน ๆครั้ง 2.13 0.86 ไม่ปฏิบัติ 4. ท่านรู้สึกเสียงสั่น ปากสั่น มือสั่น เวลาไม่ พ อใจ 1.63 0.71 ไม่ปฏิบัติ 1.60 0.78 ไม่ปฏิบัติ 5. ท่านรู้สึกเบื่อ ไม่อยากพบปะผู้คน 2.16 0.98 นาน ๆครั้ง 1.93 0.78 นาน ๆครั้ง 6. ท่านมีโอกาสได้พักผ่อนคลายเครียดตาม ต้องการ 3.86 0.93 บ่อย 4.30 0.65 ประจำ ตารางที่ 23 (ต่อ) การปฏ ิ บัติ ก่อน ( n=30 ) หลัง ( n=30 ) x S.D . ระดับ x S.D . ระดับ 7. ท่านรู้สึกมีกำลังใจที่จะต่อสู้กับปัญหาอุปสรรค 4.30 0.74 ประจำ 4.43 0.89 ประจำ 8. ท่านมีความวิตก กังวลกับปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน 2.56 0.97 นาน ๆครั้ง 2.10 0.54 นาน ๆ ครั้ง 9. ท่านฟังธรรมะแล้วเกิดความเครียด 1.53 0.77 ไม่ปฏิบัติ 1.50 0.73 ไม่ปฏิบัติ 10. ใน ชีวิตประจำวันท่านมีความเร่งรีบ เร่งด่วน 2.73 0.94 บางครั้ง 2.43 0.89 บางครั้ง รวม 2.37 0.30 นาน ๆครั้ง 2.59 0.50 นาน ๆครั้ง รวมทั้งสิ้น 3.36 0.39 บางครั้ง 3.65 0.20 บ่อยครั้ง