บทที่ 4.pdf

สมรส โสด 20 17.39 คู่ 79 68.70 ม่าย แยก หย่าร้าง 16 13.91 อาชีพ ท าเสื่อกกเป็นอาชีพหลัก 42 36.52 ท าอาชีพอื่นร่วมด้วยนอกจากเสื่อกก 73 63.48 ระดับความดันโลหิต ปกติ 64 55.65 สูง 1 0.87 สูง ระดับ 1 3 2.61 สูง ระดับ 2 47 40.87 2. ข้อมูลปัญหาสุขภาพ ข้อมูลเชิงประจักษ์จากการตอบแบบสอบถามด้านปัญหาสุขภาพของคนงานท าเสื่อกก พบว่า ส่วนใหญ่ มีโรคประจ าตัว คือ โรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 38.26 รองลงมาคือ ไม่มีโรคประจ าตัว ร้อยละ 36.52 และคนงานส่วนใหญ่ ร้อยละ 87.83 (ตามตารางที่ 5) ตารางที่ 5 แสดงจ านวนและร้อยละตามปัจจัยปัญหาสุขภาพของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน ปัจจัยปัญหาสุขภาพ จ านวน ร้อยละ ข้อมูลโรคประจ าตัว ไม่มีโรคประจ าตัว 42 36.52 โรคเบาหวาน 11 9.57 โรคความดันโลหิตสูง 44 38.26 โรคข้อเสื่อมหรืออักเสบ 2 1.74 โรคอื่นๆ 16 13.91 54 ตารางที่ 5 (ต่อ) ปัจจัยปัญหาสุขภาพ จ านวน ร้อยละ ประสบการณ์ในการเกิดอุบัติเหตุ ไม่เคย 101 87.83 เคย 14 12.17 การประเมินสภาพแวดล้อมการท างาน สถานที่ท างานมีความส าคัญต่อการท างานทุกประเภท อุปกรณ์อ านวยความสะดวกมีผลต่อท่าทางการท างาน ซึ่งมีความสัมพันธ์ต่อการบาดเจ็บบริเวณอวัยวะต่างๆ การศึกษาครั้งนี้ พบว่าสภาพแวดล้อมการท างานด้านสภาพทั่วไปนั้น คนงานท าเสื่อกกต้องท างานอยู่ในต าแหน่งหรือจุดใดจุดหนึ่งที่คงที่เป็นเวลามากกว่า 20 นาที มากที่สุดถึงร้อยละ 93.91 รองลงมาได้แก่ ท่าทางในการท างานมีผลต่อการเจ็บปวดกระดูก ข้อและกล้ามเนื้อ ร้อยละ 84.35 และลักษณะการท างานต้องอยู่ในลักษณะที่กล้ามเนื้อจะต้องแข็งเกร็งคงที่เป็นเวลานานๆ หรือต้องออกแรงเป็นเวลา 3-5 นาที ร้อยละ 76.52 ในส่วนของสภาพแวดล้อมการท างานด้านท่าทางในการท างาน พบว่า มีการบิดตัวหรือเอี้ยวตัวเสมอๆ ในขณะท างาน ร้อยละ 86.09 ต้องนั่งท างานเป็นเวลาอย่างน้อยมากกว่าครึ่งหนึ่งของเวลาท างานทั้งหมด ร้อยละ 85.22 และการท างานทอเสื่อกกนี้ต้องมีการเอื้อมมือหยิบจับสิ่งของหรือเครื่องมือเสมอๆ ร้อยละ 83.48 ส าหรับสภาพแวดล้อมการท างานในด้านการเคลื่อนไหวซ้ าๆ ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะการท างานมีการใช้มือหรือแขนอยู่ในท่าที่ท างาน หรือมีลักษณะเคลื่อนไหวซ้ ากันหรือเหมือนกันตลอดเวลา หรือเป็นช่วงจังหวะของการท างานที่มีความถี่อย่างรวดเร็ว (น้อยกว่า 30 วินาที) มากถึงร้อยละ 92.17 และออกแรงในการบีบหรือจับของในมือเพื่อการเคลื่อนไหว ร้อยละ 73.91 ส่วนการยกหรือเคลื่อนย้ายของนั้น พบว่า คนงานท าเสื่อกกมีลักษณะการยกของที่อยู่เหนือไหล่ หรือมืออยู่ต่ ากว่าหัวเข่า ร้อยละ 54.78 มีการยกของที่มีน้ าหนักมากกว่า 10 กิโลกรัมบ่อยๆ ร้อยละ 33.04 และท าการยกหรือเคลื่อนย้ายซึ่งมีระยะในแนวระนาบค่อนข้างมาก คือต้องยกของห่างจากล าตัว ร้อยละ 20.87ยกของที่มีขนาดใหญ่ ไม่มั่นคง และไม่มีที่ยึดจับ ร้อยละ 11.30 ในขณะที่ยกของที่มีน้ าหนักมากกว่า 30 กิโลกรัม มีเพียงร้อยละ 3.48 (ตามตารางที่ 6) 55 ตารางที่ 6 แสดงจ านวนและร้อยละตามสภาพแวดล้อมการท างาน จ าแนกตามด้านต่างๆ ของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน ค าถาม ความคิดเห็น ใช่ ไม่ใช่ จ านวน ร้อยละ จ านวน ร้อยละ 1. ด้านสภาพแวดล้อมทั่วไป 1.1 ท่านท างานอยู่ในต าแหน่งหรือจุดใด จุดหนึ่งที่คงที่เป็นเวลามากกว่า 20 นาที 108 93.91 7 6.09 1.2 ท่านคิดว่าท่าทางในการท างานของท่านมีผลต่อการเจ็บปวดกระดูกข้อและกล้ามเนื้อ 97 84.35 18 15.65 1.3 ลักษณะการท างานของท่านท าให้ท่านจะต้องอยู่ในท่าที่กล้ามเนื้อจะต้องแข็งเกร็งคงที่เป็นเวลานานๆ หรือต้องออกแรงเป็นเวลา 3-5 นาที 88 76.52 27 23.48 1.4 ลักษณะงานที่ท่านท าจะต้องออกแรงมากกว่าความสามารถที่ท่านมีตลอดเวลา 49 42.61 66 57.39 1.5 ลักษณะงานที่ท าจ าเป็นที่จะต้อง เพ่ง จดจ่อเป็นอย่างมากเป็นเวลา 3 – 5 นาที 77 66.96 38 33.04 1.6 ลักษณะงานที่ท าก่อให้เกิดความเครียดเป็นอย่างมาก 11 9.56 104 90.44 2. ด้านท่าทางการท างาน 2.1 ท่านต้องยืนท างานเป็นเวลาอย่างน้อยมากกว่าครึ่งหนึ่งของเวลาท างานทั้งหมด 36 31.30 79 68.70 2.2 ท่านต้องมีการเอื้อมมือหยิบจับสิ่งของหรือเครื่องมือเสมอๆ 96 83.48 19 16.52 2.3 ท่านต้องมีการบิดตัวหรือเอี้ยวตัวเสมอๆ 99 86.09 16 13.91 2.4 ท่ามีการลงน้ าหนักตัวไปข้างใดข้างหนึ่งหรืออยู่ในท่าที่ไม่สมดุลเสมอๆ 67 58.26 48 41.74 2.5 ท่านต้องนั่งท างานเป็นเวลาอย่างน้อยมากกว่าครึ่งหนึ่งของเวลาท างานทั้งหมด 98 85.22 17 14.78 56 ตารางที่ 6 (ต่อ) ค าถาม ความคิดเห็น ใช่ ไม่ใช่ จ านวน ร้อยละ จ านวน ร้อยละ 2.6 ในกรณีที่มีการนั่งเก้าอี้ท างาน 2.6.1 ระดับของเก้าอี้ท าให้ท่านท างานสบาย 72 62.61 20 17.39 2.6.2 ความสูงของเก้าอี้พอดีกับระดับของขาของท่าน ท าให้พักเท้าได้ 64 55.65 28 24.35 2.7 ในกรณีที่ไม่มีเก้าอี้ ท่านต้องนั่งยองๆ ในการท างานเสมอๆ 18 15.65 97 84.35 3. การเคลื่อนไหวซ้ าๆ 3.1 ลักษณะการท างานจะต้องมีการใช้มือหรือแขนอยู่ในท่าที่ท างานหรือมีลักษณะเคลื่อนไหวซ้ ากันหรือเหมือนกันตลอดเวลา หรือเป็นช่วงจังหวะของการท างานที่มีความถี่อย่างรวดเร็ว (น้อยกว่า 30 วินาที) 106 92.17 9 7.83 3.2 กรณีที่มีลักษณะของการท างานดังข้อ 3.3 ท่านจ าเป็นต้องออกแรงในการบีบหรือจับของมือในการเคลื่อนไหว 85 73.91 30 26.09 4. การยกของ 4.1 ขณะที่ท างานมีการยกของที่มีน้ าหนักมากกว่า 30 กก. 4 3.48 111 96.52 4.2 ขณะที่ท างาน มีการยกของที่มีน้ าหนักมากกว่า 10 กก. บ่อยๆ 38 33.04 77 66.96 4.3 ของที่ยกมีลักษณะเป็นก้อนใหญ่เทอะทะ ไม่มั่นคง และของที่ไม่มีที่จับถือล าบาก 13 11.30 102 88.70 4.4 ขณะที่ท าการยกของ ท่านต้องยกของห่างจากล าตัว 24 20.87 91 79.13 4.5 เป็นการยกของที่มีอยู่เหนือไหล่ หรือมืออยู่ต่ ากว่าเข่า 63 54.78 52 45.22 57 การประเมินลักษณะความเมื่อยล้า การประเมินลักษณะความเมื่อยล้า เป็นการวัดเชิงจิตวิสัย (Subjective test) คนงานท าเสื่อกกประกอบอาชีพด้วยการอนุรักษ์หัตถกรรม พบว่า ส่วนใหญ่รู้สึกเมื่อยล้าเป็นบางครั้งหลังเลิกงาน ร้อยละ 57.39 รองลงมารู้สึกเมื่อยล้าเป็นประจ า ร้อยละ 24.35 โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 1.57 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.92 และในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา คนงานท าเสื่อกกมีอาการเจ็บปวดหรือรู้สึกไม่สบายตามส่วนต่างๆ ของร่างกายเป็นส่วนใหญ่ ร้อยละ 91.30 (ตามตารางที่ 7) ตารางที่ 7 แสดงจ านวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จ าแนกตามคะแนนของความ รู้สึกเมื่อยล้าและความรู้สึกเจ็บปวดของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน ความเมื่อยล้า จ านวน ร้อยละ Mean S.D. ความรู้สึกเมื่อยล้าหลังเลิกงาน 1.57 0.92 ไม่รู้สึกเมื่อยล้าเลย (= 0) 6 5.22 รู้สึกเมื่อยล้าเป็นบางครั้ง (= 1) 66 57.39 รู้สึกเมื่อยล้าบ่อยๆ (= 2) 15 13.04 รู้สึกเมื่อยล้าเป็นประจ า (= 3) 28 24.35 ความรู้สึกเจ็บปวด ในช่วง 1 ปี ที่ผ่านมา 0.91 0.28 ไม่เคยเลย (= 0) 10 8.70 เป็น (= 1) 105 91.30 รวม 115 100.00 โดยมีหลักฐานแสดงว่า บริเวณร่างกายด้านซ้าย ได้แก่ คอ มีอาการปวดอยู่ในเกณฑ์ปกติ ร้อยละ 52.17 ไหล่ มีอาการปวดในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 53.91 หลังส่วนบน มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 51.30 หลังส่วนล่าง มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหายร้อยละ 59.13สะโพก/ต้นขา มีอาการปกติร้อยละ 47.83 หัวเข่า มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหายร้อยละ 51.30ไหล่ มีอาการปวดในช่วงเวลาท างานพักแล้วหายร้อยละ 59.13 หลังส่วนบน มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 52.17 หลังส่วนล่าง มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 58.26 แขนส่วนบน มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 56.52 ข้อศอก มีอาการปกติ ร้อยละ 65.22 แขนส่วนล่างมีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 49.57 มือข้อมือ มีอาการปกติ ร้อยละ 51.30 สะโพก/ต้นขา มีอาการปกติ ร้อยละ 46.09 หัวเข่า มีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 53.91 น่องมีอาการในช่วงเวลาท างานพักแล้วหาย ร้อยละ 46.96 เท้า มีอาการปกติ ร้อยละ 53.91 (ตามตารางที่ 8) 58 ตารางที่ 8 แสดงจ านวนและร้อยละ จ าแนกตามอาการเจ็บปวดโครงร่างกระดูกกล้ามเนื้อบริเวณของร่างกายด้านซ้ายและด้านขวาของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน บริเวณ ระดับอาการเจ็บปวดโครงร่างกระดูกกล้ามเนื้อ ปกติ มีอาการในช่วงเวลาท างาน พักแล้วหาย มีอาการในช่วงเวลาท างาน พักแล้วไม่หาย มีอาการในช่วง เวลาท างาน พักแล้วไม่หาย ไม่สามารถท างานได้ จ านวน (ร้อยละ) จ านวน (ร้อยละ) จ านวน (ร้อยละ) จ านวน (ร้อยละ) คอ ซ้าย 60(52.17) 52(45.22) 3(2.61) - ขวา 60(52.17) 49(42.61) 6(5.22) - ไหล่ซ้าย ซ้าย 40(34.78) 62(53.91) 13(11.31) - ขวา 31(26.96) 68(59.13) 15(13.04) 1(0.87) หลังส่วนบน ซ้าย 43(37.39) 59(51.30) 13(11.31) - ขวา 41(35.65) 60(52.17) 14(12.18) - หลังส่วนล่าง ซ้าย 27(23.48) 68(59.13) 20(17.39) - ขวา 24(20.87) 67(58.26) 24(20.87) - แขนส่วนบน ซ้าย 38(33.04) 63(54.78) 12(10.43) 2(1.75) ขวา 30(26.09) 65(56.52) 17(14.78) 3(2.61) ข้อศอก ซ้าย 78(67.83) 33(28.70) 4(3.47) - ขวา 75(65.22) 31(26.96) 7(6.09) 2(1.73) แขนส่วนล่าง ซ้าย 49(42.61) 55(47.83) 11(9.56) - ขวา 45(39.13) 57(49.57) 12(10.43) 1(0.87) มือ/ข้อมือ ซ้าย 64(55.66) 39(33.91) 12(10.43) - ขวา 59(51.30) 40(34.78) 16(13.92) - สะโพก/ ต้นขา ซ้าย 55(47.83) 48(41.74) 12(10.43) - ขวา 53(46.09) 44(38.26) 18(15.65) - หัวเข่า ซ้าย 37(32.17) 59(51.30) 16(13.92) 3(2.61) ขวา 35(30.43) 62(53.91) 15(13.05) 3(2.61) 59 ตารางที่ 8 (ต่อ) บริเวณ ระดับอาการเจ็บปวดโครงร่างกระดูกกล้ามเนื้อ ปกติ มีอาการในช่วงเวลาท างาน พักแล้วหาย มีอาการในช่วงเวลาท างาน พักแล้วไม่หาย มีอาการในช่วง เวลาท างาน พักแล้วไม่หาย ไม่สามารถท างานได้ น่อง ซ้าย 51(44.35) 52(45.22) 11(9.56) 1(0.87) ขวา 46(40.00) 54(46.96) 14(12.17) 1(0.87) เท้า ซ้าย 66(57.39) 39(33.91) 9(7.83) 1(0.87) ขวา 62(53.91) 42(36.52) 10(8.70) 1(0.87) ส าหรับการเคลื่อนไหวของอวัยวะส่วนต่างๆ ขณะที่นั่งท าเสื่อกกของคนงานท าเสื่อกก คือ บริเวณหลัง มากถึงร้อยละ 27.82 รองลงมาบริเวณข้อเท้าและบริเวณไหล่ เท่ากันร้อยละ 11.30 บริเวณที่เหลือ ได้แก่ ขา เข่า แขน คอ ซี่โครง ท้อง เท้า น่อง บ่า ฝ่าเท้า มือ สะโพก และเอว ต่ ากว่าร้อยละ 10.00 (ตามตารางที่ 9) ตารางที่ 9 แสดงจ านวนและร้อยละ จ าแนกตามบริเวณอวัยวะของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน บริเวณอวัยวะ จ านวน ร้อยละ คอ 1 0.87 บ่า 2 1.74 ไหล่ 13 11.3 แขน 9 7.83 มือ 11 9.57 หลัง 32 27.82 ซี่โครง 1 0.87 ท้อง 2 1.74 เอว 7 6.08 สะโพก 3 2.61 ขา 7 6.09 60 ตารางที่ 9 (ต่อ) บริเวณอวัยวะ จ านวน ร้อยละ เข่า 8 6.96 น่อง 2 1.74 ข้อเท้า 13 11.3 ฝ่าเท้า 1 0.87 เท้า 3 2.61 รวม 115 100.00 ลักษณะอาการผิดปกติบริเวณที่เป็นมากที่สุดและบ่อยครั้งที่สุด ซึ่งมีลักษณะอาการเจ็บหรือปวด ร้อยละ 55.66 รองลงมามีอาการเป็นตะคริว ร้อยละ 14.78 และมีอาการขัดยอก ร้อยละ 11.30 ส่วนลักษณะอาการอื่นๆ ได้แก่ อ่อนแรง เจ็บเหมือนเข็มแทง ผิวหนังมีจ านวนน้อย มีจ านวนน้อย (ตามตารางที่ 10) ตารางที่ 10 แสดงจ านวนและร้อยละ จ าแนกตามลักษณะอาการผิดปกติบริเวณอวัยวะต่างๆ ของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน ลักษณะอาการ จ านวน ร้อยละ เจ็บหรือปวด 64 55.66 มีอาการบวม 1 0.87 ปวดแสบร้อน 1 0.87 มีอาการขัด ยอก 13 11.30 เป็นตะคริว 17 14.78 ชาไม่มีความรู้สึก 2 1.74 มีอาการอื่นๆ (อ่อนแรง เจ็บเหมือนเข็มแทง ผิวหนัง) 17 14.78 คนงานมีการเคลื่อนไหวอวัยวะเป็นประจ าหรือต่อเนื่องนั้นแตกต่างกันในแต่ละส่วนของอวัยวะ ได้แก่ บริเวณแขนส่วนล่าง และมือ/ข้อมือ มากที่สุด โดยมีค่าเท่ากันร้อยละ 97.39 (ตามตารางที่ 11) 61 ตารางที่ 11 แสดงจ านวนและร้อยละ จ าแนกตามบริเวณอวัยวะที่มีลักษณะการเคลื่อนไหวของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน อวัยวะที่เคลื่อนไหวเป็นประจ าหรืออย่างต่อเนื่อง จ านวน (ร้อยละ) ใช่ ไม่ใช่ คอ 74(64.35) 41(35.65) ไหล่ 104(90.43) 11(9.57) หลังส่วนบน 84(73.04) 31(26.96) หลังส่วนล่าง 83(72.17) 32(27.82) แขนส่วนบน 109(94.78) 6(5.22) ข้อศอก 109(94.78) 6(5.22) แขนส่วนล่าง 112(97.39) 3(2.61) มือ/ข้อมือ 112(97.39) 3(2.61) สะโพก/ต้นขา 64(55.65) 51(44.35) หัวเข่า 49(42.61) 66(57.39) น่อง 38(33.04) 77(66.96) เท้า 37(32.17) 78(67.83) การประเมินความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติใน 8 ด้าน 1. ระดับคะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติใน 8 ด้าน คะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ (Abnormal index) ใน 8 ด้าน ซึ่งมีคะแนนรวมตั้งแต่ระดับ 5 ถึง 9 นั้น พบว่า ด้านความล้าทั่วไปของคนงานท าเสื่อกกที่มีความเมื่อยล้าเกิดขึ้นภายหลังการท างานถึงขั้นล้ามากที่สุด ร้อยละ 58.26 ในขณะที่ด้านความเสี่ยงต่อการเจ็บปวดและบาดเจ็บมีเพียงร้อยละ 20.01 ซึ่งแสดงว่าไม่มีความเสี่ยงที่จะได้รับบาดเจ็บจากการท าเสื่อกก ส่วนด้านระดับความสนใจต่องานที่ท าสูงถึงร้อยละ 73.03 แสดงว่างานที่ท าอยู่เป็นงานที่น่าสนใจและมีความอยากท างานในหน้าที่นั้นมากที่สุด ส่วนด้านจังหวะการท างาน ร้อยละ 19.14 โดยพบว่าหน้าที่ๆ ท างานอยู่นั้นไม่สามารถท าได้ทันทีต้องรอค าสั่งจากหัวหน้างาน ด้านความรับผิดชอบในการท างาน ร้อยละ 79.13 พบว่า หน้าที่งานที่ท าอยู่นั้นต้องมีความรับผิดชอบมากที่สุด และด้านความเป็นอิสระในการท างาน ร้อยละ 93.04 พบว่า หน้าที่งานที่ท าอยู่นั้น มีความสามารถที่จะตัดสินใจในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับงานนั้นได้เลยถึงขั้นท าอย่างไรก็ได้เป็นอิสระมาก (ตามตารางที่ 12) 62 ตารางที่ 12 แสดงจ านวนและร้อยละ จ าแนกตามคะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติใน 8 ด้านของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน คะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ 8 ด้าน จ านวน ร้อยละ 1. ด้านความล้าทั่วไป โดยเฉลี่ยแล้วความเมื่อยล้าที่เกิดขึ้นภายหลังการท างานอยู่ที่ระดับใด 0 1 0.87 1 5 4.35 2 10 8.70 3 14 12.17 4 18 15.65 5 33 28.70 6 12 10.43 7 15 13.04 8 4 3.48 9 3 2.61 หมายเหตุ 0 = ไม่มีความล้าเลย 9 = ล้ามากที่สุด 2. ด้านความเสี่ยงต่อการเจ็บปวดและบาดเจ็บ โอกาสที่จะได้รับบาดเจ็บจากการท างาน มีความเสี่ยงระดับใด 0 19 16.52 1 25 21.74 2 15 13.04 3 27 23.48 4 6 5.22 5 10 8.70 6 8 6.96 7 3 2.61 8 1 0.87 9 1 0.87 หมายเหตุ 0 = ไม่มีความเสี่ยงเลย 9 = มีความเสี่ยงมากที่สุด 63 ตารางที่ 12 (ต่อ) คะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ 8 ด้าน จ านวน ร้อยละ 3. ด้านระดับความสนใจต่องานที่ท า งานที่ท าอยู่เป็นงานที่น่าสนใจและมีความอยากที่จะท างานในหน้าที่นี้ระดับใด 0 1 0.87 1 3 2.61 2 2 1.74 3 9 7.83 4 16 13.91 5 35 30.43 6 15 13.04 7 15 13.04 8 4 3.48 9 15 13.04 หมายเหตุ 0 = งานที่ท านั้นน่าเบื่อ 9 = น่าสนใจอยากท างานในหน้าที่นี้มากที่สุด 4. ด้านความซับซ้อนของลักษณะงาน ในหน้าที่ที่ท างานอยู่ ลักษณะงานมีขั้นตอนในการท างานซับซ้อนระดับใด 0 12 10.43 1 17 14.78 2 23 20.00 3 19 16.52 4 12 10.43 5 13 11.30 6 1 0.87 7 11 9.57 8 3 2.61 9 4 3.48 หมายเหตุ 0 = งานที่ท าอยู่นั้นไม่ซับซ้อนเลย 9 = งานที่ท าอยู่นั้นมีความซับซ้อนจนหน้าเวียนหัว 64 ตารางที่ 12 (ต่อ) คะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ 8 ด้าน จ านวน ร้อยละ 5. ด้านความยากง่ายของการท างาน ในหน้าที่งานที่ท าอยู่นั้น ง่ายหรือยากในการท างาน 0 20 17.39 1 14 12.17 2 28 24.35 3 9 7.83 4 8 6.96 5 19 16.52 6 3 2.61 7 4 3.48 8 7 6.09 9 3 2.61 หมายเหตุ 0 = งานที่ท าอยู่เป็นงานที่ง่าย 9 = งานนี้เป็นงานที่ยากมากที่สุด 6. ด้านจังหวะการท างาน ในหน้าที่ที่ท างานอยู่สามารถท างานได้ทันทีหรือต้องรอคอยค าสั่งจากหัวหน้างาน 0 53 46.09 1 17 14.78 2 12 10.43 3 7 6.09 4 4 3.48 5 10 8.70 6 2 1.74 7 5 4.35 8 4 3.48 9 1 0.87 หมายเหตุ 0 = ไม่มีปัญหาสามารถท างานได้ 9 = มีปัญหามากที่สุดต้องรอคอยค าสั่ง 65 ตารางที่ 12 (ต่อ) คะแนนความล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ 8 ด้าน จ านวน ร้อยละ 7. ด้านความรับผิดชอบในการท างาน หน้าที่งานที่ท าอยู่นั้น ต้องมีความรับผิดชอบในการท างานระดับใด 0 3 2.61 1 3 2.61 2 8 6.96 3 4 3.48 4 6 5.22 5 17 14.78 6 10 8.70 7 16 13.91 8 27 23.48 9 21 18.26 หมายเหตุ 0 = ไม่ต้องรับผิดชอบต่องาน 9 = ต้องรับผิดชอบมากที่สุด 8. ด้านความเป็นอิสระในการท างาน 0 1 0.87 2 3 2.61 3 3 2.61 4 1 0.87 5 12 10.43 6 8 6.96 7 17 14.78 8 27 23.48 9 43 37.39 หมายเหตุ 0 = ต้องท าตามค าสั่งของหัวหน้างาน 9 = ท างานอย่างไรก็ได้เป็นอิสระมาก ค่าดัชนีความไม่ปกติ ใน 8 ด้าน พบว่า ด้านความเป็นอิสระในการท างาน มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 7.38±1.91 ความเมื่อยล้าโดยรวม มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 1.10±0.99 ผลการประเมินอยู่ในระดับมีปัญหาเล็กน้อยพอทนได้ (ตามตารางที่ 13) 66 ตารางที่ 13 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จ าแนกตามรายละเอียดด้านต่างๆ ของความเมื่อยล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติใน 8 ด้าน ของคนท างานเสื่อกก จ านวน 115 คน ค่าดัชนีความไม่ปกติ ใน 8 ด้าน Mean S.D. 1. ด้านความล้าทั่วไป 4.70 1.90 2. ด้านความเสี่ยงต่อการเจ็บปวดและบาดเจ็บ 2.57 2.07 3. ด้านระดับความสนใจต่องานที่ท า 5.52 2.01 4. ด้านความซับซ้อนของลักษณะงาน 3.27 2.40 5. ด้านความยากง่ายของการท างาน 3.07 2.51 6. ด้านจังหวะการท างาน 1.88 0.95 7. ด้านความรับผิดชอบในการท างาน 6.23 2.46 8. ด้านความเป็นอิสระในการท างาน 7.38 1.91 ผลการประเมินความเมื่อยล้าอยู่ในระดับ มีปัญหาเล็กน้อยพอทนได้ 1.10 0.99 2. การประเมินระดับคะแนนความเมื่อยล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ คนงานท าเสื่อกกมีคะแนนความเมื่อยล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติใน 8 ด้าน ปรากฏว่า อยู่ในระดับมีปัญหาเล็กน้อยพอทนได้ ร้อยละ 75.65 ระดับไม่มีปัญหาอะไรเลย ร้อยละ 10.43 ระดับต้องระมัดระวังเอาใจใส่ ร้อยละ 8.70 และระดับเริ่มเป็นปัญหามากจนทนไม่ได้ ร้อยละ 5.22 (ตามตารางที่ 14) ตารางที่ 14 จ านวนและร้อยละ จ าแนกตามระดับคะแนนความเมื่อยล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติใน 8 ด้าน ของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 ราย ระดับคะแนนความเมื่อยล้าจากค่าดัชนีความไม่ปกติ ใน 8 ด้าน จ านวน ร้อยละ ไม่มีปัญหาอะไรเลย 12 10.43 มีปัญหาเล็กน้อยพอทนได้ 87 75.65 ต้องระมัดระวังเอาใจใส่ 10 8.70 เริ่มเป็นปัญหามากจนทนไม่ได้ 6 5.22 67 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเมื่อยล้าของคนงานท าเสื่อกก ศูนย์ศิลป์เสื่อบางสระเก้า อ าเภอแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี ผลของการหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ กับคะแนนความเมื่อยล้าจากการท างานของคนงานท าเสื่อกก พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเมื่อยล้าของคนงานท าเสื่อกก อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติระดับความเชื่อมั่น .05 ได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคล อายุของคนงานท าเสื่อกก (r = -.202 p< .05)ปัจจัยสภาพแวดล้อมการท างาน ด้านสภาพทั่วไป ลักษณะการท างานที่ต้องอยู่ในท่าที่กล้ามเนื้อจะต้องแข็งเกร็งคงที่เป็นเวลานานๆ หรือต้องออกแรงเป็นเวลา 3-5 นาที (2 = 5.702 p< .05) ด้านท่าทางการท างาน มีการเอื้อมมือหยิบจับสิ่งของหรือเครื่องมือเสมอๆ (2 = 5.931 p< .05) ด้านการยกของ ของที่ยกมีลักษณะเป็นก้อนใหญ่เทอะทะ ไม่มั่นคง และของที่ไม่มีที่จับถือล าบาก (2= 12.720 p<.01) และขณะที่ท าการยกของ ต้องยกของห่างจากล าตัว (2 = 9.550 p< .01) ปัจจัยลักษณะความเมื่อยล้ามีอาการเจ็บปวดโครงร่างกระดูกกล้ามเนื้อระหว่างท างานหรือเลิกงานในรอบระยะเวลา 1 ปีที่ผ่านมาได้แก่ บริเวณข้อศอกด้านขวา (2 = 7.846 p< .05) บริเวณแขนส่วนล่างด้านขวา (2 = 7.812 p< .05)และบริเวณน่องด้านขวา (2 = 5.432 p< .05) ในขณะนั่งท าเสื่อกกมีการเคลื่อนไหวอวัยวะส่วนนั้นเป็นประจ าหรืออย่างต่อเนื่อง ได้แก่ บริเวณข้อศอก (2 = 6.883 p< .05) และบริเวณน่อง (2 = 4.524 p< .05) (ตามตารางที่ 15) ตารางที่ 15 ความสัมพันธ์ของปัจจัยต่างๆ กับคะแนนความเมื่อยล้าของคนงานท าเสื่อกก จ านวน 115 คน ตัวแปรอิสระ ระดับความเมื่อยล้า 2 P-Value ระดับไม่มีปัญหาถึง มีปัญหาเล็กน้อย ระดับต้องระมัดระวังถึงผิดปกติต้องแก้ไข จ านวน(ร้อยละ) ปัจจัยส่วนบุคคล (ข้อมูลเชิงปริมาณ) อายุ r = -.202 .031* เพศ .316 .758 ชาย 25(21.74) 3(2.61) หญิง 74(64.35) 13(11.30) สถานภาพสมรส 5.294 .071 โสด 14(12.17) 6(5.22) คู่ 71(61.74) 8(6.96) ม่าย 14(12.17) 2(1.74) 68 ตารางที่ 15 (ต่อ) ตัวแปรอิสระ ระดับความเมื่อยล้า 2 P-Value ระดับไม่มีปัญหาถึง มีปัญหาเล็กน้อย ระดับต้องระมัดระวังถึงผิดปกติต้องแก้ไข จ านวน(ร้อยละ) การประกอบอาชีพอื่น 1.456 .268 ไม่มี 34(29.57) 8(6.96) มี 65(56.52) 8(6.96) ความดันโลหิต 1.292 .291 ปกติ 53(46.09) 11(9.57) สูง 46(40.00) 5(4.35) ปัจจัยปัญหาสุขภาพ โรคประจ าตัว 1.456 .268 ไม่มี 34(29.57) 8(6.96) มี 65(56.52) 8(6.96) การประสบอุบัติเหตุก่อนอาชีพท าเสื่อ ไม่มี 86(74.78) 15(13.04) มี 13(11.30) 1(0.87) ปัจจัยสภาพแวดล้อมการท างาน ด้านสภาพทั่วไป (คนท างานอยู่ในท่าที่กล้ามเนื้อต้องแข็งเกร็ง) 5.702 .022* ไม่ใช่ 27(23.48) 0(0.00) ใช่ 72(62.61) 16(13.91) ด้านท่าทางการท างาน (คนท างานต้องเอื้อมมือหยิบจับสิ่งของเสมอๆ) 5.931 .026* ไม่ใช่ 13(11.30) 6(5.22) ใช่ 86(74.78) 10(8.70) การเคลื่อนไหวซ้ าๆ (คนงานต้องใช้มือพร้อมออกแรงซ้ าๆ น้อยกว่า 30 วินาที) .519 .556 ไม่ใช่ 27(23.48) 3(2.61) ใช่ 72(62.61) 13(11.30) การยกของ (คนงานต้องยกของที่เทอะทะ ไม่มั่นคง) 12.720 .003** ไม่ใช่ 92(80.00) 10(8.70) ใช่ 7(6.09) 6(5.22) 69 ตารางที่ 15 (ต่อ) ตัวแปรอิสระ ระดับความเมื่อยล้า 2 P-Value ระดับไม่มีปัญหาถึง มีปัญหาเล็กน้อย ระดับต้องระมัดระวังถึงผิดปกติต้องแก้ไข จ านวน(ร้อยละ) การยกของ (คนงานต้องยกของที่ห่างจากล าตัว) 9.550 .005** ไม่ใช่ 83(72.17) 8(6.96) ใช่ 16(13.91) 8(6.96) ปัจจัยลักษณะความเมื่อยล้า ความรู้สึกเมื่อยล้าหลังเลิกงาน .040 1.000 ไม่รู้สึกและรู้สึกเป็นบางครั้ง 5(4.35) 1(0.87) รู้สึกบ่อยๆ และรู้สึกเป็นประจ า 94(81.74) 15(13.04) อาการเจ็บปวดไม่สบายตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย ในช่วง 1 ปี .339 .628 ไม่เคย 8(6.96) 2(1.74) เคย 91(79.13) 14(12.17) ปัจจัยลักษณะความเมื่อยล้า อาการเจ็บปวดโครงร่างกระดูกกล้ามเนื้อระหว่างท างาน ในรอบ 1 ปี บริเวณข้อศอกขวา 7.846 .049* อาการปกติ 93(80.87) 13(11.30) อาการผิดปกติ 6(5.22) 3(2.61) บริเวณแขนส่วนล่างขวา 7.812 .020* อาการปกติ 90(78.26) 12(10.43) อาการผิดปกต