18 ภาคผนวก ช.กลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบถามปลายเ.pdf

และส่วนน้อยที่มีความเห็นว่าปฏิบัติตามได้ยาก เนื่องจากเป็นค่ายปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต เนื่องจากการทานอาหารที่ให้พลังงานสูง และออกก าลังกายไม่เพียงพอจึงท าให้เกิดภาวะน้ าหนักเกินและโรคอ้วน จึงเป็นเรื่องยากส าหรับบางท่านที่ยังไม่พร้อม แต่อย่างไรก็ตามเมื่อปฏิบัติไปพร้อม ๆ กัน ตามค าแนะน าของจิตอาสา เรื่องที่คิดว่ายากก็ไม่ยากอย่างที่คิด โดยแยกตัวอย่างของความคิดเห็นออกเป็น 5 ด้าน ดังนี้ 1.1 ด้านการรับประทานอาหารปรับสมดุล อาหารปรับสมดุลที่จัดให้ เป็นอาหารสูตร 2 น้องพุทธ ซึ่งมีคุณค่าต่อร่างกาย มีประโยชน์ไม่ท าร้ายสุขภาพ ไม่มีผลเสียใด ๆ เพราะการเห็นคุณค่าประโยชน์ ทั้งที่ได้ฟังท่านอ.หมอเขียวบรรยาย และจากการปฏิบัติโดยมีจิตอาสาเป็นพี่เลี้ยงคอยแนะน า บางท่านสามารถทานอาหารเพียงวันละมื้อตามคุณหมอเขียวและจิตอาสาได้อย่างสบาย ๆ ดังตัวอย่างต่อไปนี้ “ขณะเข้าค่ายมีผู้เข้าค่ายมากมาย ท าให้เราทานอาหารได้อย่างมีความสุข” “เดิมเคยทานอาหารรสจัด เจออาหารรสจืด ปรุงน้อยก็รู้สึกฝืดฝืน รู้สึกทานยาก แต่สามารถปฏิบัติตามโปรแกรมได้ เพราะเห็นถึงประโยชน์ที่จะได้รับ ท าให้สุขภาพดีขึ้น น้ าหนักลด ร่างกายเบาสบาย มีก าลัง จึงท าด้วยความง่าย อาหารสุขภาพ ไร้สารพิษ สดใหม่ พร้อมปฏิบัติตาม” “ง่ายที่สุดน่าจะเป็นเรื่องอาหารจืด” “ปฏิบัติได้ดีพอสมควร แต่ยังติดรสชาติอาหารแต่สามารถรับประทานอาหารสุขภาพในค่ายได้” 165 “อาหารและสมุนไพรบางอย่างยากเพราะไม่เคยทาน ต้องฝึกทานเพราะมีประโยชน์ต่อร่างกาย บางอย่างง่ายเพราะเป็นอาหารที่เคยรับประทาน แต่รสชาติอาหารจืดกว่าที่เคยรับประทาน แต่ก็ดีต่อร่างกายครับ” “อยู่ที่บ้านเคี้ยวเร็วและไม่ละเอียดเท่าในค่าย เพราะต้องท างานจึงมีเวลาน้อยกว่า แต่ความจริงแล้วเป็นความรีบของตัวเองที่คิดว่าจะต้องปรับปรุง จะเคี้ยวให้ช้าลง” “อาหารไม่ยาก ดีท็อกซ์ยาก” “ยากใน 2 วันแรกของการปรับพฤติกรรมการทานอาหารโดยไม่มีเนื้อสัตว์ หลังจากนั้นไม่มีปัญหาค่ะ” “มีความไม่ยากและไม่ง่าย อยู่ที่ตัวเราปฏิบัติ” การลดน้ าหนักไม่ยากเลย เพราะเมื่อเรารับประทานอาหารปรับสมดุลแล้วน้ าหนักก็จะลดเอง” “ยากมากเรื่องอาหาร” “ยากเรื่องการเคี้ยวอย่างน้อย 30 ครั้งต่อค ายังท าไม่ค่อยได้ แต่ท าบ่อย ๆ ก็จะดี” “ยากเรื่องการทานอาหารตามล าดับ แต่ปฏิบัติตามอย่างมีความสุขเนื่องจากมีหมู่กลุ่ม ที่ดี” “ยากเรื่องอาหาร “ยากเรื่องการเอาชนะใจตัวเองให้ลองกินอาหารไร้การปรุงรส การไม่ให้ไปกินขนมและไม่ทานอาหารเยอะ ๆ” “ยากเรื่องการปรับตัวกับอาหารการกิน และปฏิบัติตามได้บางข้อ” “ยาก เพราะไม่เคยชิน รู้สึกไม่ชอบรสอาหาร” 1.2 ด้านการออกก าลังกายและการใช้แรงในการบ าเพ็ญฐานงานต่าง ๆ มีผลท าให้ร่างกายสดชื่น และเกิดความสุขมากขึ้น เป็นการออกก าลังกายที่ได้ประโยชน์และมีประสิทธิภาพมาก ดังนั้นการลดน้ าหนักและการดูแลสุขภาพจึงเป็นเรื่องไม่ยาก จะเห็นว่าน้ าหนักคนเราจะขึ้น ๆ ลง ๆ ตามกิเลสเป็นปัจจัย ดังตัวอย่าง “ไม่ยาก ทุกกิจกรรมน่าสนใจ ช่วยให้จิตใจมีความสุขที่ได้ท า ทั้งการล้างห้องน้ า ล้างภาชนะใหญ่ในครัว แยกขยะสดท าปุ๋ย............” “เพราะไม่ค่อยได้ออกก าลังกาย จึงยังขาตึงแขนตึงมาก นอกนั้นด้านอื่น ๆ ก็ไม่ยากเกินไป” 1.3 ด้านการใช้ธรรมะ “ชอบธรรมะของหมอเขียว ท าให้ชัดเจนในการพ้นทุกข์จากการเจ็บป่วยมากขึ้น” “ง่าย สะดวกสบายมากในการปฏิบัติ เนื่องจากได้รับความรู้ในเรื่องอาหาร ธรรมะ การปฏิบัติตัว ท าให้มีพลังในการที่จะลดน้ าหนัก” “ไม่ติดสุข ไม่ติดทุกข์ อยู่แบบสบาย ๆ” “ไม่ยาก อยู่ที่ใจ 95 %” “ตอนแรกคิดว่ายากเรื่องการรับประทานอาหาร แต่เมื่อเราตัดกิเลสอาหารอร่อยมากค่ะ ไม่ยากเลย หลังจากระงับกิเลสในวันแรกได้ก็สบาย ๆ แต่บางวันรู้สึกหิวระหว่างมื้อ” “การตื่นเช้า การฟังความรู้และธรรมะโดยไม่ง่วง แต่เผลอหลับบ้าง” 166 “การพยายามไม่ง่วงขณะฟังคอร์สและธรรมะ “ 1.4 ด้านการอยู่ร่วมกัน อาจจะท าให้เกิดความสะดวกหรือไม่สะดวกบ้างในบางเรื่อง เช่น ห้องน้ า ที่นอน เป็นต้น ดังตัวอย่าง “ง่าย เพราะมีหมู่กลุ่มที่เข้มเข็ง แต่หากอยู่แบบตัวใครตัวมันอาจท าไม่ส าเร็จ” “ดีท็อกซ์ท าไม่ยาก แต่ไม่สะดวกห้องน้ าน้อยคนมาก เกรงใจคนอื่น” “เป็นอยู่เรียบง่าย สะดวก เป็นระบบ แต่อาจต้องมีกุศโลบายในการอยู่ร่วมกันบ้างเพราะแต่ละวิถีชีวิตอาจแตกต่างกัน” “ยากเรื่องการปรับตัวในการอยู่ร่วมกับบุคคลอื่นจ านวนมาก การนอนและการเข้าห้องน้ า” “การอยู่ร่วมกันอาจมีผัสสะกระทบกันบ่อย” 1.5 ด้านอื่น ๆ “เป็นโปรแกรมที่เรียบง่าย ประหยัด สุขภาพดีพร้อม ไม่ต้องเสียเงินเข้าคอร์สลดน้ าหนักที่ดัง ๆ โฆษณาตามทีวี” “ลดได้แล้ว 3 โล ถ้าได้เข้าค่ายต่ออาจจะลดได้อีกหลาย ๆ โล ขอบคุณที่ท าให้น้ าหนักลดลงได้ ขนาดกินยากับหมออื่น ๆ หมดเงินไปเยอะยังไม่ลดเลย” “ไม่ยุ่งยากเลย ท าตัวเองให้สบาย คนอื่นท าได้เราก็ท าได้” “ท าได้ง่าย มีความสุขดี ยกเว้นการท าดีท็อกซ์” “มีความกังวลใจว่าจะไม่สามารถท าตามได้ 100% แต่เพราะทางค่ายจัดท าให้เป็นอย่างดีจึงท าได้ไม่ยาก เราต้องมีวินัยที่จะปฏิบัติตาม” “วันแรกยังรู้สึกยากในการปฏิบัติ แต่พอสามวันหลังรู้สึกดีไม่ยากแล้ว” “ท าตามเพื่อน เพื่อนพาท า” “ไม่ได้ท าดีท็อกซ์เพราะไม่เคยท า และไม่กล้าท าเพราะไม่ได้ศึกษามา” “ยากเรื่องการตื่นนอน” 2. ท่านรู้สึกสบาย เบากาย เบาใจ และมีก าลังหรือไม่ อย่างไร กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ตอบว่ารู้สึกสบาย เบากาย เบาใจ และมีก าลัง เนื่องจากผู้ที่มีภาวะน้ าหนักเกินและโรคอ้วน มีความตั้งใจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การออกก าลังกาย และการน าของเสียออกจากร่างกายและจิตใจด้วยวิธีการต่าง ๆ ตามค าแนะน าจากคุณหมอเขียวและจิตอาสา จึงรู้สึกเบาสบายทั้งร่างกายและจิตใจ ความเป็นอยู่ที่ไม่ต้องรีบเร่ง แต่ใช้เวลา 9 วันเพื่อฝึกฝนอย่างเป็นระบบ มีผลท าให้น้ าหนักตัวลดลงด้วยสิ่งที่ประหยัด เรียบง่าย และท าได้ด้วยตนเอง สิ่งที่ส าคัญคือความสุขสบายใจที่ได้รับจากการฟังธรรมะสามารถลดความทุกข์ของเขาได้จริง จิตใจสบายขึ้นมากเมื่อได้ฟังอาจารย์หมอเขียว และมีก าลังใจจากการที่ฟังวิทยากรพูดบนเวที ท าให้ร่างกายแข็งแรงขึ้น ไม่เหนื่อยง่าย มีพลังที่จะร่วมกิจกรรม กระฉับกระเฉงขึ้น เบากาย เบาใจมาก แต่มีบางส่วนที่มีต่าง สามารถแยกความคิดเห็นได้ดังนี้ 2.1 ด้านการรับประทานสมุนไพรและอาหารปรับสมดุล การออกก าลัง การสวนล้าง ล าไสใหญ่ และการพักผ่อนที่พอเหมาะ มีส่วนส าคัญที่ท าให้กลุ่มตัวอย่างรู้สึกเบาสบาย ดังตัวอย่าง 167 “ความแน่นอนคือ การได้รับประทานอาหารในโปรแกรมสุขภาพวิถีธรรม ร่างกายจะเบาสบาย มีก าลังเป็นสัจธรรม” “อาหารในค่ายดีที่สุดในการลดน้ าหนักและดูแลรักษาสุขภาพอยู่แล้ว” “มีความคล่องตัวดี รู้สึกเบาสบายตัวขึ้น” “เบากายตั้งแต่วันแรกที่ได้ทานอาหารสุขภาพ และนอนหลับง่าย” “รู้สึกเบากายและมีก าลังมากขึ้น” “สบาย เบากาย เบาใจ มีก าลังดี รู้สึกสดชื่นมากขึ้น ไม่อ่อนเพลีย นอนหลับลึกดีขึ้น ทานอาหารได้มากขึ้น อาการไม่สบายกาย เช่น อึดอัดแน่นท้องหายไป ท างานออกแรงได้มากขึ้นจากที่ไม่ค่อยได้เคยท า” “รู้สึกสบายทุกวัน แต่ถ้าวันไหนรู้สึกไม่สบายตัวก็จะสังเกตตัวเองว่าเกิดจากอะไรแล้วแก้ไขด้วยการปรับสมุนไพรสุด ๆ” “ตั้งแต่มาวันแรกจนถึงวันที่ 3 ของค่ายยังไม่ได้ถ่ายเลย แต่รู้สึกสบายตัวตั้งแต่เช้า หลังจากที่ได้ท ากิจกรรมต่าง ๆ” “หลังจากที่ได้ท าดีท็อกซ์ไปวันแรกรู้สึกตื่นมาด้วยความสบายและไม่งัวเงียเหมือนก่อนหน้านั้น และความปวดเมื่อย อึดอัดที่มีมานานก็หายไปด้วย” “มีก าลังและเบากายใจเมื่อได้ลองท าตาม แต่หิวหลายครั้ง” “เบาขึ้นมากค่ะ มีก าไรชีวิต สภาพร่างกายดีขึ้นกว่าวันแรก 80%” 2.2 ด้านการใช้ธรรมะในการลดละเลิกสิ่งที่เป็นโทษต่อสุขภาพ และการพากเพียรเข้าถึงประโยชน์ของการลดละเลิกสิ่งที่เป็นโทษต่อสุขภาพนั้นเป็นสิ่งที่ส าคัญอย่างยิ่งที่ท าให้กลุ่มตัวอย่างมีความผาสุกและยั่งยืนในการปฏิบัติตามโปรแกรมฯ ดังตัวอย่าง “รู้สึกเบาสบาย สุข สนุก เบิกบาน เริงร่า ค่ายอาหารและธรรมะ” “การฟังบรรยาย ทั้งการฝึกปฏิบัติซ้ า ๆ ทุกวันตามโปรแกรมสามารถน ากลับไปปรับใช้ในชีวิตประจ าวันได้ ก่อให้เกิดการลดน้ าหนักที่ยั่งยืนได้จริง” “ก่อนหน้านี้ก็รักษาสุขภาพ แต่ไม่ถูกต้องอย่างที่ได้มารับความรู้ในค่ายนี้ เบากาย มาก ๆ” “รู้สึกมีความสุขมากที่สุด” “สบายใจมาก ดูทุกคนที่มาเหมือนเป็นพี่น้องกัน รู้สึกสบาย เบากาย เบาใจ และมีก าลัง สามารถท างานได้ตามปกติ” “เบาเพราะได้ฟังธรรมะ” “สบายใจที่ได้ฟังธรรมของอาจารย์หมอเขียว ฟังเข้าใจดี ท าให้สุขภาพใจดีอย่างยิ่ง เมื่อสุขภาพใจดีย่อมส่งผลมาที่สุขภาพกายก็ดีด้วย รู้สึกได้ว่าร่างกายเราสดชื่น มีแรง มีก าลังใจจากจิตอาสา ตั้งใจจะปฏิบัติตามที่แนะน า สบายดี มีคืนแรกเท่านั้นที่นอนไม่หลับ” “เบากาย เบาใจ มีก าลังมากขึ้นทั้งที่ทานอาหารน้อยลงทุกวัน ไม่รู้สึกหิวเหมือนช่วงแรก ๆ นอนหลับลึกมากขึ้น” “ดี ไม่ต้องทานยาลดน้ าหนักที่เป็นสารเคมี แต่ใช้การบูรณาการจากการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน ปรับสมดุลร่างกาย วิธีการที่เรียบง่าย พึ่งตน ใช้ธรรมะในการปรับสมดุลจิตใจ” 168 2.3 บางท่านบอกว่าไม่ค่อยสบายบางเวลา แต่เบากาย เบาใจ มีก าลัง ดังตัวอย่าง “ไม่ค่อยสบายแต่เบากาย” “มีก าลัง แต่ใจไม่สบาย” “บางครั้งเบื่อหน่าย ไม่มีแรง อยากหลับตา” “รู้สึกเบากาย เบาใจ สบาย ๆ แต่ก าลังยังไม่ค่อยมีมาก” “ออกก าลังกายเหนื่อยแต่พักก็หายเป็นปกติดี” “เพิ่งรู้สึกเบากาย เบาใจเมื่อทดลองปฏิบัติ” 3. ความคิดเห็นในการน าโปรแกรมสุขภาพตามหลักการแพทย์วิถีธรรมไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ตอบว่าจะน าโปรแกรมไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง หรือคิดว่าจะเพียรพยายามท าให้ได้ หรืออย่างน้อยก็เริ่มมีความคิดขึ้นในใจแล้วว่าควรจะปฏิบัติตัวในเวลาทั่วไปให้เหมือนอยู่ในค่าย เพราะเป็นโปรแกรมที่ดีมากส าหรับท่านที่ต้องการลดน้ าหนัก หากมีความพยายามและตั้งใจมากขึ้น จะท าให้สุขภาพดีขึ้น น้ าหนักลดลง บางท่านบอกว่าจะน าไปปฏิบัติตลอดชีวิต และจะท าเท่าที่ตัวเองท าได้อย่างไม่เคร่งเครียดมากเกินไป จะผ่อนปรนกับตัวเองตามสมควร เมื่อสบายขึ้นแล้วก็จะเริ่มท าใหม่ ตนเองสามารถปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความสุขแล้วจะคิดถึงบุคคลอันเป็นที่รักให้ได้ประโยชน์จากสิ่งเหล่านี้ด้วย ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทุกท่านควรปฏิบัติให้เป็นวิถีชีวิต เพราะเป็นสิ่งที่ดีและถูกต้องต่อการรักษาสุขภาพในระยะยาว นอกจากโปรแกรมนี้สามารถแก้ปัญหาสุขภาพได้อย่างถูกวิธีแล้ว ยังดีต่อสุขภาพจิตด้วย ส าหรับคนที่เข้าใจ และบริหารเวลา จัดสรรเวลาได้ควรน าไปปรับใช้ตลอดชีวิต หลักส าคัญที่จะท าให้ประสบความส าเร็จในการปฏิบัติ คือ การลดละเลิกกิเลส โดยค่อย ๆ ลดละเลิกการบริโภคสิ่งที่เป็นโทษต่อสุขภาพไปเรื่อย ๆ บางท่านจึงรู้สึกพอใจที่น้ าหนักลด ซึ่งสามารถแยกความคิดเห็นออกเป็นด้านต่าง ๆ ดังนี้ 3.1 ด้านการน าโปรแกรมไปท าต่อเนื่อง “จะพยายามท าตามเพื่อดูแลให้ตัวเองและครอบครัวให้รู้จักดูแลกันเองได้” “คิดว่าออกจากค่ายแล้วกลับไปจะไปท าต่อแต่ไม่รู้ว่าจะท าได้ตลอดไปหรือไม่เพราะข้างนอกค่ายกิเลสมากมายเหลือเกิน” “เป็นแนวทางที่ต้องน าไปปฏิบัติ เพราะเป็นการดูแลตัวเองให้มีสุขภาพดีโดยไม่ต้องพึ่งยาหรือเคมี” “เป็นอะไรที่ดีและจะแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหาของโลกใบนี้ที่ยังแก้ไม่ได้ วิธีของอาจารย์หมอเขียวจะแก้ได้หมดทุกปัญหา” “ตั้งใจจะท าเป็นตัวอย่างที่ดี และแนะน าให้คนอื่นได้รู้จักแนวการดูสุขภาพวิถีธรรม เพื่อมวลประชาชนไทยได้ดูแลตัวเอง โดยส านึกดีว่าตัวเราเป็นหมอรักษาดูแลตัวเราเองดีที่สุดในโลก สรุป หมอที่ดีที่สุดในโลกคือ ตัวคุณเอง” “การน าไปปฏิบัติอย่างเคร่งครัด และรู้เพียรรู้พัก ประสิทธิภาพที่ได้มากมายกว่าที่คิด และจะน าความรู้ต่าง ๆ ไปแบ่งปันกับผู้อื่นต่อไปตามก าลังบุญของตัวเองที่มี สาธุ” “จะพยายามท าให้ได้ 100% แต่ตอนนี้สัญญากับตัวเอง 50% ก่อนค่ะ” 169 “เนื่องจากเป็นโปรแกรมที่มีประโยชน์อย่างมาก โดยเฉพาะด้านอาหารและออกก าลังกาย ที่ใช้วิธีประหยัด เรียบง่าย สามารถเรียนรู้และปฏิบัติได้ผลจริงและยั่งยืน สามารถน าไปใช้กับตัวเองและแนะน าคนในครอบครัวและคนอื่น ๆ เพื่อให้มีสุขภาพดีและละกิเลสได้” “เป็นสิ่งที่ดีที่จะน าไปปฏิบัติ แต่ต้องฝึกจิตใจให้เข้มแข็ง เมื่อกระทบกับผัสสะภายนอกในชีวิตประจ าวัน” “จะพยายามน าไปปฏิบัติให้มากที่สุดเท่าที่จะท าได้” “จะน าไปใช้ในชีวิตประจ าวันให้เป็นนิสัยตลอดไป” “สามารถน าโปรแกรมสุขภาพวิถีธรรมไปปฏิบัติได้อย่างต่อเนื่อง เพราะสมุนไพรหาง่าย ใช้ได้ทั้งสมุนไพรในตัวและใกล้ตัว จะพยายามท าทุกวันค่ะ เพราะเป็นสิ่งที่ดีต่อสุขภาพ” “คิดว่าจะพยายามท าตาม แต่ก็ให้เข้ากับสังคมคนอื่นได้” “ท าเพื่อสุขภาพตนเองจะได้ไม่เป็นภาระลูกหลาน จะท าอย่างเคร่งครัดแต่ไม่เคร่งเครียดให้ครบถ้วน จะเป็นหมอรักษาตัวเองและช่วยให้คนใกล้ตัวและคนทั่วไปรับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับการปรับสมดุลร้อนเย็นเท่าที่มีโอกาส” “จะพยายามท าให้ได้มากที่สุดและสบาย ๆ ไม่เครียด เท่าที่ได้ โปรแกรมเหมาะสมดีแต่โลกภายนอกอาจจะฝืนใจปฏิบัติได้ไม่ต่อเนื่อง” “จะท าต่อแต่ต้องใช้ความอดทนสักหน่อย” “จะน าไปปรับใช้ให้มากที่สุดและให้เกิดประโยชน์สูงสุด” “จะน าความรู้ไปท าให้คนที่สนใจสุขภาพมาเรียนรู้ในสิ่งที่เรารับไป เพราะจะได้ให้เขาพิสูจน์ด้วยตัวเขาเอง” “ข้อธรรมะดีมากครับ จะท าอาหารอย่างต่อเนื่อง แต่ดีท็อกซ์คงท าได้ไม่บ่อย” “มีความเข้าใจ สามารถน าไปปฏิบัติได้จริง เห็นผลเร็ว ควรแก่การเผยแพร่แก่ผู้อื่นต่อไป” “คิดว่าควรน าไปท าให้กับคนในครอบครัวเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นสิ่งที่รักษากายและใจที่ต้นเหตุ อย่างแท้จริง ใช้ได้ในชีวิตจริง ๆ ตรงตามค าสอนของพระพุทธเจ้า ทุกอย่างแก้ที่ต้นเหตุก็ถูกต้องตรงอยู่แล้ว” “ช่วยฝึกให้เราเข้าใจหลักและวิธีการได้มากขึ้น จากการท าซ้ าและท าต่อเนื่องน่าจะเห็นผลชัดกว่าการท าแต่ช่วงระยะเวลาสั้น ๆ” “ง่ายต่อการน าไปปฏิบัติต่อที่บ้าน จะน าไปปฏิบัติต่อตามก าลัง” “จะน าไปปฏิบัติต่อเนื่อง 3 เดือน” “ท าอย่างต่อเนื่องก็ได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของกาย-ใจได้ชัดเจนขึ้น” “จะน าไปปฏิบัติต่อ เพราะท าให้ดีขึ้น แต่ยังไม่ดีเท่าที่ควร” “คิดว่าน่าจะน าไปปรับใช้ที่บ้านได้ เริ่มจากการลด ละ แล้วค่อยเลิก” “คิดว่ามีประโยชน์มากทั้งด้านร่างกายและจิตใจ จะน าความรู้จากโปรแกรมไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่องในหลาย ๆ ข้อ เช่น ธรรมะตามค าสอนของอาจารย์ การออกก าลังกายและอาหารร้อนเย็น” 170 “สิ่งที่ว่ายากมาก ๆ เมื่อได้ฟังค าอธิบายแล้วก็จะน าไปใช้และจะชวนเพื่อน ๆ ท าด้วย” “จะน าไปปรับใช่ในการออกก าลังกายในชีวิตประจ าวันไม่ต่ ากว่าสัปดาห์ละ 5 วัน” “สามารถน าไปปฏิบัติได้จริง แต่อาจจะมีปัญหาในเรื่องการท าอาหาร เนื่องจากต้องมีภาระหน้าที่ในการท างานที่รีบเร่ง แต่คิดว่าถ้าตั้งใจจริงน่าจะท าได้เกือบเต็ม 100% ค่ะ” “มีความคิดขึ้นในใจแล้วว่าควรจะปฏิบัติตัวในเวลาทั่วไปให้เหมือนอยู่ในค่าย” “หลังจบค่ายน้ าหนักลดลงไป 2 กก. เบาตัว เบาใจ มีก าลังใจในการลดน้ าหนัก กลับบ้านได้น าไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ท าให้น้ าหนักตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง” “จะพยายามท าให้ได้บรรลุจุดประสงค์ที่ต้องการมีน้ าหนักลดลง เพื่อเข่าเสื่อและต้องการหยุดยาทุกชนิดที่ใช้รักษาโรคเรื้อรัง” “ดีต่อชีวิตมาก จะน าไปปฏิบัติตลอดชีวิตเพราะถ้าปฏิบัติตามอย่างต่อเนื่องจะท าให้โรคต่าง ๆ หายไปได้ด้วย” 3.2 การจัดสรรองค์ประกอบต่าง ๆ ภายในค่ายให้เหมาะกับการเรียนรู้และเน้นการฝึกภาคปฏิบัติ เน้นสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ เหมาะกับการลดละเลิก และละลายพฤติกรรม เดิม ๆ เช่น การเป็นอยู่แบบติดสบาย มาลดละกิเลส ลดความยึดดีถือดีลง โดยการใช้ธรรมะควบคู่ไปกับการดูแลสุขภาพ ท าให้เห็นผลชัดเจนตั้งแต่อยู่ในค่ายและมีความมั่นใจที่จะน าไปท าต่อเพื่อความยั่งยืนต่อไป ดังตัวอย่าง “ดีใจที่ได้พบการรักษาสุขภาพควบคู่กับการปฏิบัติธรรมเพราะจะรักษาสุขภาพได้ตรงประเด็นที่สุด” “เป็นโปรแกรมที่ดี เหมาะสมทั้ง 3 วัน 5 วัน 7 วัน และ 9 วัน มีประโยชน์ ใช้ได้จริง” 3.3 ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะด้านการน าหลักการรับประทานอาหารปรับสมดุลไปใช้ในชีวิตประจ าวัน และเพื่อเผยแพร่สิ่งที่เป็นประโยชน์นี้แก่ผู้ที่สนใจต่อไป ดังตัวอย่าง “จะน าเรื่องการทานอาหารตามล าดับและน าสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจ าวัน รวมถึงการสวดมนต์นั่งสมาธิในทุกวัน” “คิดว่าจะทานอาหารสุขภาพแบบนี้ไปเรื่อย ๆ หากมีโอกาสจะท าอาหารสุขภาพทานเองอย่างต่อเนื่อง จะลดอาหารเนื้อสัตว์และกินจืด” “หลังจากออกจากค่ายตั้งอธิศีลว่าจะเลิกเนื้อสัตว์และทานมื้อเดียวค่ะ และจะท าตามโปรแกรมต่อไป คิดถึงเพื่อนบ้านและครอบครัว จะน าไปบอกกล่าวให้ส าหรับผู้ที่สนใจได้ปฏิบัติ ตามค่ะ” “จะน าความรู้ที่ได้มาท า และเรียนรู้ผักสมุนไพรฤทธิ์ร้อนเย็นเพื่อการปรับสมดุล จะพยายามค่อย ๆ ลดในเรื่องรสชาติของอาหาร เนื้อสัตว์และทานผลไม้ ผักสดให้มากขึ้นเพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่ถูกกับร่างกาย” “ท าติดต่อ ต่อเนื่อง โดยจะเว้นเนื้อสัตว์ใหญ่ก่อนเพราะต้องท างาน ต้องมีประชุมทานอาหารกับเจ้านาย เป็นต้น” 171 “มีโอกาสแนะน า บอกต่อกับญาติพี่น้อง เพื่อน ๆ ผู้ให้ความสนใจที่ตัวข้าพเจ้าปฏิบัติจนต่อเนื่อง น้ าหนักลดลง สุขภาพดีขึ้นตามล าดับจนปัจจุบันไม่ต้องทานยา ไม่ต้องทานอาหารเสริม งดการดื่มน้ าชา กาแฟ เสพติดทุกชนิด” 3.4 หลายท่านเห็นความส าคัญว่าการที่ตนเองจะปฏิบัติต่อเพื่อสุขภาพที่แข็งแรงยั่งยืนและมั่นคงได้นั้น จะต้องน ากลับไปใช้ที่บ้านตามองค์ประกอบที่ตนมีอยู่ แต่หากท าไปแล้วระยะหนึ่งจิตใจเริ่มไม่มั่นคง เริ่มไหลไปตามกระแสสังคมที่ท าให้เราปฏิบัติต่อไปยากแล้ว การกลับมาเข้าค่ายอีกเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด และหลายท่านคิดว่าการได้มาเสียสละบ าเพ็ญบุญกุศลกับหมู่มิตรดีเป็นวิถีทางหนึ่งที่ตนเองต้องการ ดังตัวอย่าง “ดีมาก ๆ ถ้ามีโอกาสจะมาอีก เพราะเป็นโครงการที่ท าให้ผู้เข้าร่วมโครงการมีเป้าหมายในการลดน้ าหนักให้ได้ตามเป้าหมาย” “สามารถเข้าอบรมต่อเนื่อง มีความเข้าใจดีขึ้นทุกครั้งที่เข้าอบรม” “อาจารย์หมอเขียวและจิตอาสามีน้ าใจอุทิศตนและเสียสละได้มากมาย ตัวเองคิดว่าถ้ามีโอกาสจะขอเข้ามาช่วยงานอาจารย์บ้าง” “ทุกอย่างที่มีดีมาก ดีทุกอย่าง ถ้ามีโอกาสก็จะมาเข้าค่ายอีก ขอบคุณมาก” 3.5 ค าแนะน าด้านต่าง ๆ ของกลุ่มตัวอย่างเพื่อการพัฒนาโปรแกรมสุขภาพตามหลักการแพทย์วิถีธรรมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ดังตัวอย่าง “ควรพิจารณากิจกรรมหลังอาหารที่ไม่ท าให้ง่วงนอน เช่น ให้ช่วยหั่นผัก ถูบ้าน กวาด แยกขยะ” “ถ้าได้เห็นผักสด พืชสดให้มาจับมาสัมผัสรู้จัก นอกเหนือจากภาพสไลด์ เพราะว่าผู้เข้าโครงการไม่รู้จักหน้าตาของพืชผัก (คนกรุงเทพ คนวัยหนุ่มสาว คนท างาน คนเมืองหลวง)” “ควรมีการท าที่แพร่หลาย ทั้งในและนอกค่าย เพราะมีประโยชน์ ท าให้สุขภาพดีทั้งกายและใจ “จัดตั้งไลน์กลุ่ม ผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพให้ค าแนะน าการปฏิบัติตัวในการทานอาหาร การปรุงอาหาร แนะน าเมนูง่าย ๆ ท าทานได้ทั้งครอบครัว” “จัดโปรแกรมอย่างต่อเนื่อง เพื่อสุขภาพของผู้เข้าค่ายที่จะดูแลตัวเอง และเป็นหมอดูแลตัวเองตลอดไปค่ะ” “ควรมีหลักสูตรระยะสั้นด้วย เช่น 3 วัน 5 วัน” “เพิ่มระยะเวลาการจัดอบรมให้นานขึ้น จากเดิม 9 วัน เป็น 15-30 วัน” “ควรได้มีการเผยแพร่ต่อบุคคลทั่วไป ถ้าเขาเลือกท าก็เป็นบุญของเขา” “ให้ฝึกท าอาหารเพิ่มเพื่อน ากลับไปใช้ที่บ้าน” “ควรให้ออกก าลังกายเพิ่ม และจ ากัดอาหาร” “น่าจะมีแพร่หลายในทุกจังหวัด เพื่อลดการเจ็บป่วยของประชาชน และลดค่าใช้จ่ายของประเทศ เพราะปัจจุบันโรงพยาบาลส่วนใหญ่เป็นหนี้ค่ายามาก แต่อาจารย์หมอเขียวศูนย์บาทรักษาทุกโรค ต่างกันราวฟ้ากับดิน” 172 “ประชาสัมพันธ์เรื่องอาหารรสจืด การน าของเสียออกจากร่างกายและธรรมะควบคู่ ส าหรับท่านที่ยังไม่มีมีความรู้จะได้รู้และเห็นคุณค่า เมื่อได้มาเข้าค่ายก็เพิ่มการประชาสัมพันธ์ที่ชัดเจนเข้มข้นอีกครั้ง” “การแนะน าขณะกินอาหาร อยากให้บอกล าดับและเน้นการกินอะไรก่อนหลังและเน้นตอนเคี้ยวด้วยจะดีมาก” “โปรแกรมนี้จะสามารถช่วยให้ตนเองแข็งแรงและมีสุขภาพดีได้ถ้าไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง อยากให้มีร้านขายผักปลอดสารพิษอยู่ใจกลางเมืองเป็นร้านขายของที่มาจากหมอเขียวครับ” “ควรส่งเสริมการปลูกสมุนไพรฤทธิ์เย็นที่บ้าน จะได้มีเพียงพอทั้งกินและดีท็อกซ์ได้ต่อเนื่อง” “หากมีการกระจายเสียงทางวิทยุ FM/AM เพื่อกระจายให้ชาวบ้านธรรมดาที่ไม่มีเทคโนโลยีเข้าถึงได้ด้วยตลอดเวลา” 3.6 ด้านอื่น ๆ “อยากลดน้ าหนักอยู่แล้ว ช่วงที่อ้วนท าให้ไม่มั่นใจในการท าบริบทในการด าเนินชีวิตอีกทั้งความอ้วนหรือน้ าหนักเยอะท าให้เกิดโรคตามมาอีกหลายโรค” “ได้ผลจริง ถ้าผู้ใช้โปรแกรมนี้ปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด สม่ าเสมอ เป็นวิธีที่ได้ ผลจริงค่ะ” “น่าจะดีมากถ้าท าได้ครบ เป็นการเอาของเสียออกจากร่างกาย เพราะปัจจุบันอาหารในตลาดมีสารพิษมากมาย” “เป็นโปรแกรมที่ดีต่อสุขภาพของผู้ที่มีน้ าหนักเกิน ได้กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกก าลังกายที่ถูกวิธี ท าให้ประชาชนหุ่นดี สุขภาพกายและใจดี” “เป็นผลดี โรคอ้วนจะหาย น้ าหนักส่วนเกินก็จะหายไปอย่างแน่นอนที่สุด ไม่มีผลกระทบ ความเสี่ยง ถ้ามีความรู้เรื่องอาหารร้อนเย็น และภาวะร่างกายร้อนเย็น แล้วท าให้สมดุลร่างกายก็จะสบาย เบากาย เบาใจ และมีก าลัง” “ดีมาก ๆ แต่คงต้องใช้ก าลังใจมาก ๆ” “จะปฏิบัติธรรม ถือศีล 5 งดเนื้อสัตว์ ออกก าลังกาย”