6. 310361บทที่1.docx

บตนเอง (กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ . 2546 : 12 ) เพื่อลดปัญหาของผู้สูงอายุ ทั้งปัญหาสุขภาพกาย ที่ส่วนใหญ่มักป่วยเป็นโรคเรื้อรัง ได้แก่ โรคข้ออักเสบ โรคข้อเข่าเสื่อมโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน เป็นต้น อีกทั้ง ผู้สูงอายุยังมักมีภาวะซึมเศร้า นอนไม่หลับ ส่งผลต่อสุขภาพจิต ซึ่งอาจจะกระทบไปถึงการมีปฏิสัมพันธ์กับคนในชุมชนและสังคมลดลง จากการที่ผู้วิจัยได้ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตอำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ซึ่งมีจำนวนประชากรทั้งสิ้น 44,400 คน ( ศูนย์ข้อมูลประเทศไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดมุกดาหาร. 2560 ) มีจำนวนผู้สูงอายุ 2,626 คน มีผู้สูงอายุติดสังคม ร้อยละ 94 . 04 ติดบ้าน ร้อยละ 5 . 0 และติดเตียงร้อยละ 0 . 91 จากข้อมูลด้านสุขภาพจิตผู้สูงอายุตำบลดอนตาล ปี พ.ศ. 2556 - 2558 พบว่า มีภาวะซึมเศร้าจำนวน 77, 98 และ 122 คน ตามลำดับ พยายามฆ่าตัวตายจำนวน 1 , 1 และ 3 ราย ตามลำดับ และภาวะสมองเสื่อมจำนวน 3 , 6 และ 17 รายตามลำดับ และผู้พิการทางจิตจำนวน 3 รายชุมชนมีผู้สูงอายุร้อยละ 11 . 93 ส่วนใหญ่เป็นวัยแรงงาน สาเหตุการเสียชีวิตหลัก ได้แก่ มะเร็งตับ มะเร็งท่อน้ำดี หัวใจล้มเหลว การติดเชื้อในกระแสเลือด โรคที่เป็นปัญหาภายในชุมชน ได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หอบหืด ไข้เลือดออก และวัณโรค เป็นต้น ทั้งนี้ ในอำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ได้มีการจัดตั้ง โครงการ การจัดการดูแลผู้สูงอายุ ในรูปแบบของ "วิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง" ของวิทยาลัยชุมชนมุกดาหาร ภายใต้โครงการจัดการความรู้ เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน เทศบาลตำบลดอนตาล อำเภอดอนตาล จังหวัด มุกดาหาร ให้เกิด การสืบทอดวัฒนธรรม ประเพณี สร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน โดยมีแกนนำชุมชน ภาคีเครือข่าย เทศบาลดอนตาล โรงพยาบาลดอนตาล สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอั ธยาศัย โดยมีกิจกรรมการเรียนที่จะเสริมสร้างภาวะสุขภาพ กิจกรรมความสุข 5 มิติ ชีวิตที่ดีในบั้นปลาย ชีวิตเป็นบุคคลที่เปี่ยมไปด้วยศักยภาพทั้งในด้านภูมิความรู้และประสบการณ์การดำเนินชีวิตมีความเข้าใจปัญหาชีวิตอย่างลึกซึ้งสามารถชี้แนะลูกหลานคนในสังคมในชุมชนให้ดำเนินชีวิตอย่างถูกต้องเหมาะสมได้ (มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย . 2553 : 126 - 127 ) กิจกรรมของวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่าไทกะเลิงจะจัดทุกวันพระใหญ่ของเดือนสอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมของชาวดอนตาล ได้แก่ การเรียนพยัญชนะไทย การฝึกนับเลข กิจกรรมจำภาพผลไม้ กิจกรรมต่อกลอนลำผญา การฝึกสมาธิ เดินจงกรม สวดมนต์ไหว้พระ การฝึกการหายใจเพื่อผ่อนคลายความเครียด การออกกำลังกายฤาษี ดัดตน การนวดเท้ากิจกรรมการแสดงของกลุ่มแคนลำโขง หัวเราะบำบัดและกลุ่มระลึกความหลัง ( กรมอนามัย . 2559 : 23 ) จากกิจกรรมที่กล่าวมาข้างต้น กิจกรรมต่อกลอนลำผญา ได้ประกาศให้เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2552 (สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติกระทรวงวัฒนธรรม . 2552 : 86 ) อันแสดงถึงภูมิปัญญาของปราชญ์ชาวบ้าน ความงดงามของภาษา คุณค่าความไพเราะด้วยภูมิปัญญา มีเอกลักษณ์ สามารถจดจำกลอนลำ (บุษบา คนยงค์ . 2556 : 223 ) ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษา ความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมต่อกลอนลำผญากับภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิงอำเภอ ดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ผลการวิจัยที่ได้จะเป็นข้อมูลสนับสนุนแนวทางการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในชุมชนอื่นต่อไป คำถามการวิจัย กิจกรรมต่อกลอนลำผญา มี ความสัมพันธ์กับภาวะสุขภาพ ด้านร่างกาย จิตใจ และสังคมหรือไม่ วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1 . เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมต่อกลอนลำผญากับภาวะสุขภาพ ด้านร่างกาย ของผู้สูงอายุในวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร 2 . เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมต่อกลอนลำผญากับภาวะสุขภาพ ด้านจิตใจ ข องผู้สูงอายุในวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร 3 . เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมต่อกลอนลำผญากับภาวะสุขภาพ ด้านสังคม ของผู้สูงอายุในวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร สมมุติฐา นการวิจัย กิจกรรมต่อกลอนลำผญา มี ความสัมพันธ์ กับภาวะสุขภาพ ด้านร่างกายจิตใจและสังคม ขอบเขตของการวิจัย 1 . ขอบเขตด้านเนื้อหา ประเด็นที่ศึกษาการวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์กิจกรรมต่อกลอนลำผญากับภาวะสุขภาพชีวิตผู้สูงอายุของวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิงอำเภอ ดอนตาล จังหวัดมุกดาหารผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปี ขึ้นไป ที่ได้ร่วมโครงการวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง โดยศึกษา ภาวะสุขภาพด้านร่างกายจิตใจและสังคม 2 . ขอบเขตด้านตัวแปร ตัวแปร ต้น ได้แก่ กิจกรรมต่อกลอนลำผญา ตัวแปรตาม ได้แก่ ภาวะสุขภาพด้านร่างกายจิตใจและสังคม 3 . ขอบเขตด้าน ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 3 . 1 ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ทั้งเพศชาย และเพศหญิ งเข้าร่วมวิ ทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง อำเภอ ดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร จำนวน 1 00 คน 3 . 2 กลุ่มตัวอย่าง ใช้ตารางสำเร็จรูปกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างของเครจซี และมอร์แกน ( Krejcie and Morgan . 1970 : 608 - 610 ) ขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ได้จำนวน 80 คน โดยใช้การ สุ่ม ตัวอย่าง อย่าง ง่าย ( Simple Random S ampling ) นิยามศัพท์ เฉพาะ กิจกรรมต่อกลอนลำผญา หมายถึง กิจกรรมที่ผู้สูงอายุ ในชุมชนที่มาร่วมโครงการวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง ร่วมมาขับร้องต่อบทกลอน พร้อมทั้งเคลื่อนไหวร่างกายด้วยการรำ ระยะเวลากิจกรรม 30 นาทีขึ้นไป จัดขึ้นทุกวันพระใหญ่ของแต่ละเดือน แรม 15 ค่ำ และ ขึ้น 15 ค่ำ ภาวะสุขภาพ หมายถึง ภาวะที่มีความสมบูรณ์และสมดุลระหว่างร่างกาย จิตใจ และสังคม ภาวะสุขภาพด้านร่างกาย หมายถึง การมีร่างกายที่สมบูรณ์ คล่องแคล่ว มีก ำลังในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ภาวะสุขภาพด้านจิตใจ หมายถึง การมีจิตใจที่มีความสุขรื่นเริง ไม่เครียดหรือวิตกกังวล ควบคุมอารมณ์ความรู้สึกได้ มีสมาธิและความจำดี ภาวะสุขภาพด้านสังคม หมายถึง การอยู่ร่วมกันด้วยดีในกลุ่มผู้สูงอายุวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิงมีสัมพันธภาพที่ดีต่อกันเกิดการพูดคุยปรึกษาหารือ แลกเปลี่ยนเรียนรู เอื้ออาทรในหมูคณะ ผู้สูงอายุ หมายถึง บุคคลที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปทั้งเพศชายและเพศหญิง ที่เข้าร่วมวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่าไทกะเลิง วิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง หมายถึง สถานที่ที่จัดโครงการวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง ณ วัดมัชฌิมาวาส (วัดกลาง) บ้านดอนตาล ต ำบล ดอนตาล อ ำเภอ ดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ประโยชน์ที่ ได้รับ 1 . ได้ทราบ กิจกรรมต่อกลอนลำผญามีผลต่อ ภาวะสุขภาพ ด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม ของผู้สูงอายุในชุมชนที่มาร่วมโครงการวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง 2 . เสริมสร้างสุขภาพจิตและสร้างความเข้มแข็งให้กับ ผู้สูงอายุในชุมชนที่มาร่วมโครงการวิทยาลัย ฒ ผู้เฒ่า ไทกะเลิง 3 . สามารถนำข้อมูลที่ได้ไปเป็นแนวทางให้กับชุมชนผู้สูงอายุอื่น ๆ