9. บทที่ 4 02122022.pdf

0.0 อายุ 20 - 40 ปี 3 10.0 41 - 59 ปี 20 66.7 60 ปีขึ้นไป 7 23.3 รวม 30 100.0 ช่องทางหลักในการรับชม ยูทูบ 14 46.7 เฟซบุ๊ก 10 33.3 เว็บไซต์หมอเขียว 5 16.7 ไลน์ 1 3.3 รวม 30 100.0 ท่านได้ศึกษาตารางการจัดค่ายแพทย์วิถีธรรมออนไลน์ ศึกษาแล้ว 26 86.7 ยังไม่ศึกษา 4 13.3 รวม 30 100.0 60 ตารางที่ 4.1 จ านวน ร้อยละของข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม (n=30) (ต่อ) รายการ จ านวน (n) ร้อยละ สถานที่ในการเข้าร่วมกิจกรรมค่ายแพทย์วิถีธรรมออนไลน์ของท่านโดยส่วนใหญ่ อยู่ที่บ้าน 77 83.7 ที่ท างาน 15 16.3 รวม 30 100.0 การเข้าระบบออนไลน์ ท าเองได้ 26 86.7 ต้องให้ผู้อื่นช่วยเหลือ 4 13.3 รวม 30 100.0 อุปกรณ์ที่ใช้ในการรับชมค่ายออนไลน์ สมาร์ทโฟน 21 70 คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ 5 16.7 โน๊ตบุ๊ก 3 10 ไอแพด 1 3.3 รวม 30 100 ช่องทางการรับรู้ข้อมูลประชาสัมพันธ์ค่ายออนไลน์ ยุทูบ 6 20 เฟซบุ๊ก 12 40 เว็บไซส์หมอเขียว 6 20 ไลน์ 6 20 รวม 30 100 จากการศึกษาพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามในกลุ่มผู้เข้าค่ายสุขภาพออนไลน์มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ส่วนใหญ่เป็น เพศหญิง คิดเป็น (ร้อยละ 80.0) มีอายุระหว่าง 41 - 59 ปี (ร้อยละ 53.3) ช่องทางหลักในการรับชมคือ ยูทูบ (ร้อยละ 46.7) ได้ศึกษาตารางการจัดค่ายแพทย์วิถีธรรมออนไลน์แล้ว (ร้อยละ 86.7) สถานที่ในการเข้าร่วมกิจกรรมค่ายแพทย์วิถีธรรมออนไลน์อยู่ที่บ้าน (ร้อยละ 86.7) การเข้าระบบออนไลน์ท าเองได้ (ร้อยละ 86.7) อุปกรณ์ที่ใช้ในการรับชมค่ายออนไลน์ สมาร์ทโฟน (ร้อยละ 70.0) ช่องทางการรับรู้ข้อมูลประชาสัมพันธ์ค่ายออนไลน์ใช้ เฟซบุ๊ก (ร้อยละ 40.0) ตามล าดับ (รายละเอียดตามตารางที่ 4.1) 61 ส่วนที่ 2 ปัญหาอุปสรรคหรือข้อแนะน า ผู้วิจัยได้ท าการสรุปปัญหามาจากส่วนที่ 4 ปัญหาและอุปสรรค ที่เป็นค าถามปลายเปิด สามารถแบ่งปัญหาออกเป็น 4 หมวดหมู่ มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ ตารางที่ 4.2 สรุปปัญหาของค่ายสุขภาพออนไลน์ มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย หมวดของปัญหา ปัญหาที่พบ ด้านการสืบค้นข้อมูล การค้นหาข้อมูลที่ต้องการเรียนรู้ ใช้เวลานานในการค้นหา ด้านการประชาสัมพันธ์ การประชาสัมพันธ์ยังไม่แพร่หลายและขาดความต่อเนื่อง ด้านเครือข่าย สัญญาณการสื่อสารจากห้องส่งไม่เสถียรในบางครั้ง ด้านเวลาในการถาม-ตอบปัญหาสุขภาพ เวลาที่ใช้ในการถาม-ตอบปัญหาสุขภาพมีจ ากัด จากตารางที่ 4.2 พบว่า จากกลุ่มตัวอย่างได้แสดงความคิดเห็นด้านปัญหาและอุปสรรค สรุปปัญหาได้ ได้แก่ 1) ด้านการสืบค้นข้อมูล 2) ด้านการประชาสัมพันธ์ 3) ด้านเครือข่าย 4) ด้านเวลาในการถาม-ตอบปัญหาสุขภาพ 4.1.2 ผลการสังเคราะห์ปัญหาและบริบทค่ายสุขภาพออนไลน์ มูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ผู้วิจัยได้ท าการศึกษาปัญหาและบริบทค่ายสุขภาพออนไลน์ของมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย จากการรวบรวมข้อมูลจากข้อ 4.1.1 โดยการจัดสนทนากลุ่มจากผู้เชี่ยวชาญจ านวน 13 คน ดังนี้ 1) ฝ่ายวิชาการ เป็นจิตอาสาที่มีความเชี่ยวชาญด้านการแพทย์แผนปัจจุบันและด้านแพทย์วิถีธรรม 2 คน 2) ฝ่ายสื่อโซเชียลมีเดีย เป็นจิตอาสาที่มีความเชี่ยวชาญในการใช้สื่อโซเชียลมีเดีย เช่น เว็บไซต์ เฟซบุ๊ก ยูทูบ ซูม ไลน์ 2 คน 3) ฝ่ายผลิตสื่อ เป็นจิตอาสาที่มีความเชี่ยวชาญในการผลิตวิดีโอรายการต่าง ๆ 3 คน 4) ฝ่ายประสานงาน เป็นจิตอาสาที่มีความเชี่ยวชาญในด้านการประชาสัมพันธ์ 3 คน 5) ผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการภายนอก 3 คน ผลการวิเคราะห์ปัญหา ดังต่อไปนี้ 62 ประเด็นปัญหาที่ 1 ปัญหาด้านการสืบค้นข้อมูล จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่า สาเหตุหลัก คือ 1. การค้นหาข้อมูลที่ต้องการบางครั้งหายาก หาไม่เจอต้องใช้เวลานานในการ ขาดการจัดระบบข้อมูลที่ดี ข้อมูลผู้ให้ข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 1 “เรื่องของการหาเพลย์ลิสต์หรือว่าวีดิโอต่าง ๆ ที่เกิดปัญหาในยูทูบหมอเขียวทีวี หายากมาก แต่ตอนหลังมาแก้ปัญหาหน้าเพจขึ้นมาโดยท าวีดิโอเข้าไป แล้วก็มีข้อมูลต่าง ๆ ให้การหาข้อมูลมีทั้งการอ่านการดู แล้วก็การฟังให้อยู่ในหน้าเดียวกัน แล้วก็แก้ปัญหาตรงนี้” (ประพันธ์ โพธิ์ค า, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 2 “จุดอ่อนของช่องหมอเขียวทีวีของสื่อยูทูบของ พวธ. คือ หาอะไรไม่ค่อยเจอเลย ปัญหาอีกอันหนึ่งก็ คือ ว่าสื่อของเรา ยูทูบมีเนื้อหาเยอะมากในแต่ละวันมีเนื้อหาออกมาเยอะมาก มันเกินกว่าที่สื่ออื่น ๆ จะท ากัน ปริมาณมันเยอะแล้วคนที่จะมีความสันทัดในเรื่องของการจัดระบบ จัดหมวดหมู่ ก็ยังมีไม่มาก ขาดการจัดการผู้ที่เกี่ยวข้องเองก็มีความเข้าใจในเรื่องนี้ก็ไม่มากเหมือนกัน ก็อยู่ในช่วงการเรียนรู้ร่วมกัน พยายามปรับปรุงต่อไป” (พิเชษฐ์ บุญย์วิรุฬห์, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 3 “ประเด็นปัญหามี ดังนี้ 1. ช่องทางหลักในการเผยแพร่ ไม่ควรมีหลายชื่อหลายช่อง เพราะผู้สนใจจะตามหาฟังล าบาก ควรน าเนื้อหาที่น่าสนใจมาไว้ที่ช่อง หลัก ส่วนช่องส ารอง ไว้ลงคลิปทั่วไป ที่ยังไม่ผ่านการคัดกรอง 2. ด้านการค้นหาคลิปวิดีโอเรื่องต่าง ๆ ควรตั้งชื่อเรื่องและท าปกให้น่าสนใจ และสร้างค าในการค้นหาให้หลากหลาย เช่น ผู้ป่วยโรคตับ จะหาวิธีดูแลตนเองในยูทูบในโรคที่ตนเป็นอยู่ ก็จะค้นหาตามอาการโรคที่ตนเองเป็น ยกตัวอย่างเช่น เป็นโรคตับอักเสบ ทีมงาน จะต้องใส่ คีย์เวิร์ดหรือแท็ก ในเนื้อหาที่เราท าไว้ให้เยอะ ๆ เช่น โรคตับ ตับอักเสบ ไวรัสตับ รักษาโรคตับด้วยตนเอง การป้องกันโรคตับ เป็นต้น เมื่อผู้ป่วยพิมพ์ค าค้นหาใกล้เคียง คีย์เวิร์ดที่เราใส่ไว้ คลิปนี้ผู้ป่วยก็จะหาเจอได้ง่าย 3. แยกหมวดหมู่เนื้อหาในช่อง ยูทูบ เป็นรายการเพื่อการหาข้อมูลได้ง่ายเป็นหมวดหมู่” (ทองไท เจนชัย, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) 63 ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 4 “ในประเด็นเรื่องการค้นหาข้อมูล ทางทีมสื่อมีการประชุมกันอยู่เป็นประจ ามีการปรับปรุงกันมาเรื่อย ๆ เรื่องการหาเพลย์ลิสต์ยาก ตอนนี้มีการปรับปรุงเพิ่มขึ้นคือว่า นอกจากที่เราท าค่ายทุกวันเสาร์แล้ว จริง ๆ แล้ว ทุกวันแต่ละวัน คือเป็นการท าค่ายเหมือนเป็นการท าค่ายทุกวันเลย คือเรามีการออกอากาศสดในแต่ละวัน ๆ แล้วก็สิ่งที่ท่านผู้ชมติดตามชมแล้วสนใจก็จะแบ่งเป็นหมวดหลัก ๆ คือเป็นครัว กสิกรรม ธรรมะพวกนี้ ซึ่งในรายการถ่ายทอดสดแต่ละวัน นอกจากการค้นหายาก มีส่วนหนึ่งที่ทีมประชาสัมพันธ์ได้แก้ปัญหาส่วนนี้ในเบื้องต้น คือ ในรายการถ่ายทอดสดแต่ละวัน จะน าลิงก์มาให้ท่านผู้ชมเพื่อที่จะดูย้อนหลัง หรือว่าอย่างรายการตอบปัญหาต่าง ๆ เข้าใจว่าการค้นหาเพลย์ลิสต์ท ายาก เพราะฉะนั้น ส่วนนี้ที่เราใช้ประชาสัมพันธ์เพิ่ม คือในหน้า เฟซบุ๊ก เมื่อออกอากาศสดในแต่ละวัน จะมีการแปะลิงก์แต่ละรายการซึ่งท่านผู้ชมสามารถกดเข้าไปดูย้อนหลังได้ทุกรายการเลย ไม่ว่าจะเป็นครัว กสิกรรม ธรรมะ รายการตอบค าถามต่าง ๆ ที่ท่านผู้ชมเคยถามเอาไว้ อันนี้ในส่วนของเฟซบุ๊ก ส่วนของยูทูบแต่ละรายการหลังจากที่เรากดดูวีดิโอที่ท่านผู้ชมสนใจ ก็จะมีการใช้การ์ดในวีดิโอนั้นไว้ การ์ดที่เป็นการแนะน ารายการถัดไปที่ท่านอาจจะสนใจ เช่น รายการครัวหมอเขียว ก็จะมีใส่การ์ดเป็นรายการของครัวหมอเขียวเลย หรือเป็นรายการกสิกรรม การตอบปัญหากับแพทย์วิถีธรรม ก็จะใส่รายการเป็นการแนะน ารายการถัดไป อันนี้เป็นการช่วยให้การสืบค้นได้ง่ายขึ้น ที่ทีมสื่อได้ประชุมและพัฒนาตามล าดับ” (ศิริกัญญา ศรีประสม, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 5 “ในเรื่องเนื้อหาจริง ๆ แล้วมหาศาล แต่ว่าน่าจะขมวดมาเฉพาะเนื้อหาส าหรับผู้ที่จะสนใจเรื่องดูแลสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เรื่องความเจ็บป่วย เลยนึกถึงตอนค่ายที่จัดปกติ จะมีคู่มือค่าย ซึ่งในนั้นมีการแนะน า ค่ายออนไลน์ก็น่าจะต้องมีคู่มือค่ายออนไลน์ และสิ่งที่ชาวค่ายควรจะต้องได้รู้ได้เห็นหรือได้ดูบวกกับแหล่งที่จะไปสืบค้น ประเด็นที่น าเสนอก็คือ น่าจะต้องมีคู่มือของค่ายออนไลน์ให้กับชาวค่าย และก็จะมีเนื้อหาส าคัญที่เขาจะต้องเรียนรู้เช่น เรื่องของเทคนิคการใช้ยา 9 เม็ด เรื่องของการสืบค้นอื่น ๆ เพราะว่าเนื้อหาทั้งหมดส าหรับผู้คนทั่ว ๆ ไป ที่เขามีเวลาหรือสนใจด้านไหนได้ไปสืบค้นเฉพาะเรื่องนั้น ๆ ซึ่งจะเป็นอีกประเด็นหนึ่งว่าจะท าให้เขาเข้าถึงได้อย่างไร” (จาริณี กวีวิวิธชัย, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) 64 ข้อมูลที่ได้จากการสนทนากลุ่ม ปัญหาด้านการสืบค้นข้อมูลที่ต้องการเรียนรู้ยาก และใช้เวลานาน การแก้ปัญหาข้อที่ 1 คือ สร้างเพลย์ลิสต์ เพื่อการค้นหาที่ง่ายขึ้น 1) ชื่อเรื่อง และการชื่อแท็กในการค้นหา จะท าการค้นหาได้ง่ายขึ้น 2) คีย์เวิร์ดส าคัญมากในการค้นหา 3) ภาพปกแล้วก็ตัวหนังสือ เปลี่ยนภาพปกให้น่าสนใจ ตัวหนังสือชัดเจน 4) น าลิงก์มาให้ท่านผู้ชมดูย้อนหลัง 5) การจัดท าคู่มือค่ายออนไลน์ สรุปแนวทางการแก้ปัญหาของประเด็นที่ 1 คือ ได้เพิ่มช่องทางการค้นหา 1) สร้างรายการ ใต้โพสต์ 2) ตั้งชื่อเรื่อง และการชื่อแท็กในการค้นหา 3) เปลี่ยนภาพปกให้น่าสนใจเห็นภาพ ตัวหนังสือชัดเจนขึ้น 4) น าลิงก์มาให้ท่านผู้ชมดูย้อนหลัง 5) การจัดท าคู่มือค่ายออนไลน์ ประเด็นปัญหาที่ 2 ด้านการประชาสัมพันธ์ จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่า สาเหตุหลัก คือ การประชาสัมพันธ์ยังไม่แพร่หลายและขาดความต่อเนื่อง ข้อมูลผู้ให้ข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 1 “เรื่องการประชาสัมพันธ์ค่ายสุขภาพ มีหลายช่องทาง มีทั้งเฟซบุ๊ก เพจต่าง ๆ ก็เอาค่ายวิถีธรรม ไปโฆษณาหมด ทุกเพจที่มี แล้วก็ในการถ่ายทอดสดในแต่ละวันก็มีการโฆษณาสปอตออกไปคั่นรายการแต่ละรายการ คิดว่ายังอ่อนประชาสัมพันธ์ แต่ศักยภาพและก าลังพลของเราไม่ได้มากขนาดนั้น แต่ถ้าเทียบกับค่ายแรก ๆ ที่เคยท า ก็คิดว่าการประชาสัมพันธ์ก็ดีขึ้นมาตามล าดับ จะน้อมรับและก็จะมีการปรับปรุงเพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้มากขึ้น แต่ปัจจุบันก็คือเป็นคลิปโฆษณาและอินโฟกราฟิกส์โฆษณาที่ยิงออกตามเพจต่าง ๆ ตามห้องไลน์ต่าง ๆ ด้วย” (นัฏฐา พิมาพันธุ์ศรี, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) 65 ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 2 “จุดอ่อนของทีมสื่อเราที่มีบุคลากรด้านการตัดต่อไม่พอ เราก็ก าลังพยายามอบรมและสร้างบุคลากรขึ้นมาเสริมอยู่ แต่มันต้องใช้เวลานิดหนึ่ง ณ ขณะนี้ก็ได้อยู่ระดับหนึ่ง มีนักศึกษาที่พอจะท าได้ในระดับที่พื้นฐาน ถ้าเป็นรายการแบบง่าย ๆ แบบว่าที่ไม่ต้องใช้เทคนิคอะไรมาก แค่ไปบันทึกเทปรายการมาด้วยการใช้กล้องถ่าย หรือทางซูมก็ได้ แล้วก็เอาไฟล์นั้นเนี่ย ส่งให้นักตัดต่อที่มีอยู่ ขณะนี้ก็พอท าได้ แต่ถ้าจะต้องท าเป็นการตัดต่อที่ยุ่งยากซับซ้อน ใส่อินเสิร์ทเยอะ ๆ ใส่ภาพนู้น เพลงประกอบอะไรอย่างนั้นเยอะ ๆ เรื่องของประชาสัมพันธ์ภาพรวมอีกนิดหนึ่ง แม้ว่าเราจะมีข้อด้อยเยอะแยะมากมาย แต่ในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมาตั้งแต่เราเปิดค่ายออนไลน์มาเนี่ย มีผู้ติดตามช่องยูทูบเนี่ยเพิ่มขึ้นประมาณ 3 เท่า จากเดิม และ ณ ขณะนี้ก็ 270,000 คน ส าหรับผู้ติดตาม จากเดิมที่ปีที่แล้ว 100,000 กว่า ๆ เท่านั้นเอง” (พิเชษฐ์ บุญย์วิรุฬห์, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 3 “จริง ๆ ต้องมีภาพเคลื่อนไหวบ้าง เป็นแผ่นประชาสัมพันธ์ก็ได้ เพียงแต่พยายามขึ้นให้ได้ทุกวัน แค่แผ่นเดียวก็พอ น่าจะพอแล้ว ไม่จ าเป็นต้องเป็นคลิปวีดิโอก็ได้ ข้อความสั้น ๆ ว่าเราจะมีค่ายออนไลน์วันเสาร์ ใครมีปัญหาสุขภาพสามารถปรึกษาได้ ลักษณะนี้ ข้อความสั้น ๆ ก็พอ เพราะคนป่วยเขาจะรู้แล้วว่า ช่องทางที่เขาจะได้มาๆหาความรู้มาปรึกษาได้ วันเวลาและก็เข้าถึงได้อย่างไร มีลิงก์ส่งลิงก์ตรงไหน อาจจะส่งลิงก์ทางเฟซบุ๊กด้วยก็ได้เวลาคนเข้ามาถึงก็อาจจะไม่ได้มีอยู่ในกลุ่มไลน์ เขาเปิดเฟซบุ๊กก็เจอนี่ลิงก์นี้เข้าค่ายได้ก็กดลิงก์ปุ๊บก็เข้ามาในค่ายได้เลย” (ประภัสสร วารี, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 4 “เรื่องการประชาสัมพันธ์ ก็จะส่งไปที่หลัก ๆ ที่กิจกรรมหมอเขียว ซึ่งที่บอกว่าในห้องหมอเขียวแฟนคลับไม่มี อาจจะเป็นไปได้เพราะว่า จริง ๆ ถ้าเกิดว่าจะประชาสัมพันธ์ อาจจะต้องลิสต์ว่ารายการเรามีตรงไหนบ้าง เพราะว่าจริง ๆ ในเรื่องของเฟซบุ๊ก หรือต่าง ๆ ในส่วนการหาข้อมูลในยูทูบ ในส่วนที่มันเป็นรายละเอียดของยูทูบ สังเกตว่าตรงส่วนที่มีค าอธิบายรายการ ในส่วนนี้เรายังไม่มี คือมีน้อยจะเป็นแบบ สมมุติว่าเปิดคลิป ๆ หนึ่งขึ้นมา ในค าอธิบาย จะเหมือนกับคีย์เวิร์ด มันจะไม่ได้มีเนื้อหาคลิปตัวนั้น ยังไงก็เสนออีกข้อหนึ่ง ในคลิปที่ท าแล้วในส่วนที่หาไม่เจอเพราะไม่มีเนื้อหาในคลิป เนื้อหาย่อ ๆ ตรงที่เขียนอธิบายรายการเนี่ย ตรงนี้คนอาจจะหาเจอขึ้น” (ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) 66 ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 5 “การตัดต่อท าสปอตโฆษณา ในบางช่วงของหมอเขียวทีวี ก็เห็นออกมาบ้าง ภาพหน้าปกหรือภาพการเคลื่อนไหว แต่โดยเนื้อหาสาระแล้ว มันเป็นสิ่งที่น่าประทับใจอย่างยิ่งที่สื่อยูทูบที่ไม่ว่าใครก็ตามแต่ที่ตัดออกไป แต่ก็มันก็ยังหาผู้ที่จะมาช่วยกันตัดต่อคลิปสั้น ๆ ยังไม่มากพอ แต่ส่วนมากแล้วจะเป็นการตัดต่อคลิปใหญ่เป็นชุดใหญ่ ๆ ก็จะเป็นคลิปที่ยาว ๆ แต่จะตัดเป็นช่วง ๆ มันต้องมีคนมาช่วยในการชี้เป้าว่าจะเอาตัดช่วงไหน ช่วงไหนมันส าคัญพอที่จะตัดเป็นสปอตไฮไลท์ ในการที่จะยิงเข้าไปในยูทูบได้ หลักใหญ่แล้ว ก็ท าในคลิปใหญ่ ๆ มากกว่า ในการที่บันทึกจะต้องบันทึกหลักของท่านอาจารย์ แล้วก็ห้องต่าง ๆ ที่ของจิตอาสาที่ตัดอยู่ ถ้ามีทีมชี้เป้าอยู่ อาจจะช่วยได้มากแม้จะมีผู้ตัดต่อได้น้อยแต่ก็ยังช่วยได้มาก” (ประพันธ์ โพธิ์ค า, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 6 “ในส่วนของการประชาสัมพันธ์ ในส่วนนี้ มองไปถึงจุดเด่นหรือว่าจุดแข็งที่แพทย์วิถีธรรมมีอยู่ในค่ายออนไลน์ก็คือว่า ในส่วนของคุณภาพของเนื้อหาสาระที่อยู่ในค่ายจะเป็นเนื้อหาสาระที่มีประโยชน์ และก็เชื่อว่าผู้ที่มาเข้าค่ายออนไลน์ ก็จะได้รับประโยชน์จากการมาเข้าค่ายออนไลน์ไม่มากก็น้อย จากการที่เขาได้รับประโยชน์ ก็จะเป็นหนึ่งในช่องทางการประชาสัมพันธ์ที่เกิดประชาสัมพันธ์ปากต่อปากบอกกันต่อไปเรื่อย ๆ ว่า ตอนนี้ในค่ายแพทย์วิถีธรรมไม่มีค่ายแบบปกติแล้วแต่จะมีค่ายออนไลน์ เพราะฉะนั้น ปัจจัยส าคัญที่อาจจะต้องท า ๆ ให้ได้ก็คือ ต้องจัดค่ายออนไลน์อย่างต่อเนื่อง และก็จัดเป็นช่วงเวลาที่แบบว่าที่เป็นที่รู้กันเช่นทุกวันเสาร์ตอนเย็นก็ว่ากันไปที่ท ากันอยู่ประมาณนี้ เพราะฉะนั้น ปัจจัยส าคัญอีกอย่างหนึ่งคือการท าอย่างต่อเนื่อง แล้วจากสิ่งนี้จะเป็นปากต่อปาก จะเป็นช่องทางประชาสัมพันธ์ที่ดีอีกอย่างหนึ่งว่ามันจะเร็วมันจะไปเรื่อย ๆ โดยที่ไม่รู้ว่าจะไปถึงไหน เพราะว่า แม้แต่ตอนที่ยังไม่มีค่ายออนไลน์ ยังเป็นค่ายปกติ หลาย ๆ ครั้งที่ถามผู้เข้าค่ายที่บอกว่ามาเข้าค่ายธรรมดามาได้ยังไง มีคนแนะน ามา เพราะฉะนั้น การเข้าค่ายออนไลน์ก็จะเป็นอีกทางเลือก ในแบบสอบถามอาจจะมีอีกช่องหนึ่งก็ได้ว่ามีคนแนะน ามาจากประสบการณ์ผู้มาเข้าค่ายจะได้ไปอีกหนึ่งข้อมูลที่น ามาใช้ประโยชน์ได้” (ภาคภูมิ ยอดปรีดา, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ข้อมูลที่ได้จากการสนทนากลุ่ม 1) เพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้มากขึ้น 67 2) คัดเลือกช่องทางสื่อสารหลัก เพื่อมุ่งประเด็นให้ตรงและเลือกช่องทางที่ท าให้เข้าถึงมากที่สุด 3) เพิ่มเนื้อหาในคลิป เนื้อหาย่อ ๆ จุดที่เขียนอธิบายรายการในยูทูบ สรุปแนวทางการแก้ปัญหาของประเด็นที่ 2 คือ เพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้มากขึ้น 1) คัดเลือกช่องทางสื่อสารหลัก เพื่อมุ่งประเด็นให้ตรงที่ว่าช่องทางไหนเป็นช่องทางที่ท าให้เข้าถึงมากที่สุด 2) เพิ่มเนื้อหาในคลิปและ เนื้อหาย่อ ๆ ตรงจุดที่เขียนอธิบายรายการในยูทูบ ประเด็นปัญหาที่ 3 ด้านระบบเครือข่าย จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่า สาเหตุหลัก คือ สัญญาณการสื่อสารจากห้องส่งไม่เสถียรในบางครั้ง ข้อมูลผู้ให้ข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 1 “...เรื่องสัญญาณอินเทอร์เน็ต พื้นที่ของภูผา ข้อจ ากัดในการกระจายสัญญาณอินเทอร์เน็ตค่อนข้างมีน้อย อีกประการหนึ่งพื้นที่ตรงนั้นเป็นหุบเขา สัญญาณอินเทอร์เน็ตแน่นอนจะถูกรบกวนแน่ ๆ นอกจาก จะใช้เครื่องมือไฮเทคโนโลยีอื่น ๆ เข้ามาเสริมก็อย่างที่ท าอยู่แล้วก็เห็นว่าดีอยู่แล้วในการแก้ปัญหาในการใช้โทรศัพท์หรือไม่ก็ใช้แท็บเล็ต ถ้าเราจะใช้โทรศัพท์อย่างเดียว คุณภาพ มันจะด้อยกว่าแท็บเล็ตลงไปบ้าง การรับสัญญาณสื่อสารตรงนี้สู้แท็บเล็ตไม่ได้ การท างานค่อนข้างจะกว้างกว่าการใช้แท็บเล็ตในการท า แทนสัญญาณหลักที่เป็นสัญญาณอินเทอร์เน็ตของสัญญาณหลักของภูผาฟ้าน ้า ตรงนี้ก็ต้อง มันแก้ยากเพราะว่ามันต้อง มันขึ้นอยู่กับพื้นที่ด้วย ถ้าเกิดว่ามีพายุมีลมมีฝนเนี่ย สัญญาณอินเทอร์เน็ตตรงนั้นจะถูกรบกวน แต่ถ้าเป็นแท็บเลตจะถูกรบกวนตรงนี้จะน้อยมาก ในการสื่อสาร ฉะนั้นก็เป็นข้อน าเสนอในการว่าถ้าเป็นไปได้ใช้แท็บเลตเข้ามาเสริม แท็บเลตที่เขาสามารถรับสัญญาณอินเทอร์เน็ตได้โดยตรงโดยที่ไม่ต้องใช้สัญญาณไวไฟ” (ประพันธ์ โพธิ์ค า, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 2 “จากประสบการณ์จริง ผมคุมงานถ่ายทอดสดมาบ่อย ก็คือปกติ การถ่ายทอดสดจะมีแผนสอง มีแผนหนึ่งแผนสองตลอด ก็คือ เช่นอยู่ภูผา เป็นจุดปราบเซียน จะท ายังไงที่จะ 68 สามารถถ่ายทอดสดจากบนดอยได้ โดยที่สัญญาณอินเทอร์เน็ตมันจะวิ่งขึ้นไปที่ปาย ไปดักสัญญาณ ใช้ทีโอทีไปดักสัญญาณที่หน้าทางเข้า เพื่อจะแยกสัญญาณอินเทอร์เน็ตขึ้นไปบนดอย อันนี้คือแผนที่ 1 ต่อมาแผนที่ 2 ทางภูผาตอนนี้ก็มีเน็ตไฟเบอร์ติดอยู่แล้ว คือ สายหลัก ส่วนสายส ารองต้องมี เส้นส ารองเส้นหนึ่งยังไง บนภูผา ทุกวันนี้ อินเทอร์เน็ตดาวเทียมก็อาจจะแรงขึ้นแล้ว คลื่นหนึ่งก็คือ ดูดคลื่อน เอไอเอส ทรู อะไร เพื่อให้คลื่นมันแรงขึ้นก็สามารถท าได้ เรามีแผน 2,3,4 ไว้เผื่อสัญญาณอินเทอร์เน็ตมันเสีย เครื่องดูดคลื่น ดูดคลื่น 1,800 หรือ 2,400 ซึ่งสามารถให้คลื่นมันแรงขึ้นบนภูผา ก็สามารถให้คลื่นของโทรศัพท์เคลื่อนที่ท าให้มีสัญญาณแรงขึ้น ระบบอินเทอร์เน็ตที่ใช้ในงานสื่อ ควรมีระบบส ารองให้พร้อมใช้งานทันทีเมื่อเครือข่ายหลักล้ม” (ทองไท เจนชัย, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ข้อมูลที่ได้จากการสนทนากลุ่ม 1) เรื่องสัญญาณอินเทอร์เน็ต ต้องใช้ทั้งสองระบบ ได้แก่ ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ และระบบสายใยแก้วน าแสง (Optical Fiber Cable) 2) เรื่องไฟฟ้า เพราะเกี่ยวข้องกับสัญญาณอินเทอร์เน็ต ก็ต้องมีส ารองสองทาง ทั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สรุปแนวทางการแก้ปัญหาของประเด็นที่ 3 คือ ได้เพิ่มการส ารองทั้ง 2 ระบบดังนี้ 1) เรื่องสัญญาณอินเทอร์เน็ต ต้องใช้ทั้งสองระบบ ได้แก่ ระบโทรศัพท์เคลื่อนที่ และระบบสายใยแก้วน าแสง (Optical Fiber Cable) 2) เรื่องไฟฟ้า เพราะเกี่ยวข้องกับสัญญาณอินเทอร์เน็ต ก็ต้องมีส ารองสองทาง ทั้งโซล่าเซลล์และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ประเด็นปัญหาที่ 4 ด้านเวลาในการถาม-ตอบปัญหาสุขภาพ จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่า สาเหตุหลัก คือ เวลาที่ใช้ในการถาม-ตอบปัญหาสุขภาพมีจ ากัด ข้อมูลผู้ให้ข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญคนที่ 1 “ปัญหาที่พบ อยากให้เพิ่มวันตอบปัญหาให้มากขึ้น ตรงนี้ก็มองเห็นว่าเป็นปัญหาอยู่เหมือนกันว่า เพราะในสภาพความเป็นจริงที่เราจัดค่ายกัน ค่ายเราจัดกัน 7 วัน แล้วก็ 69 แบ่งกลุ่มโรคกันเกือบทุกวัน เพราะฉะนั้น ผู้เข้าร่วมค่ายหรือผู้ที่มีความทุกข์ต่าง ๆ เขาจะพูดถึงปัญหา แล้วก็จะได้ช่วยกันแก้ทุกวันเกือบทุกวันเลย แต่ว่าตอนนี้ค่อนข้างสั้นเพราะว่ามีเวลาจัดกิจกรรมค่ายออนไลน์แค่วันเสาร์ ในขณะที่ มองว่า บุคลากรจิตอาสาที่มีความรู้ทั้งการแพทย์ปัจจุบันและแพทย์แผนไทยประยุกต์หรือทางด้านจิตวิญญาณก็ตาม และเทคโนโลยีที่มีจ ากัด ปัญหาอันคือ ผู้ใช้ ของเราค่อนข้างปรับตัวได้ช้ากับเทคโนโลยี ยุคนี้เป็นยุคเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี ซึ่ง ณ ปัจจุบัน และก็เป็นยุคเปลี่ยนผ่านที่ต้องปรับตัวไปให้ทันเทคโนโลยี” (ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์, การสื่อสารส่วนบุคคล, 14 กรกฎาคม 2564) ข้อมูลที่ได้จากการสนทนากลุ่ม 1) เพิ่มช่องทางให้ผู้เข้าค่ายสามารถสอบถามได้สะดวกมากขึ้น 2) การแบ่งทีมจิตอาสาในการเข้ามาตอบค าถาม 3) ให้ความรู้ในเรื่องการใช้เทคโนโลยีกับทีมจิตอาสาที่จะเข้ามาตอบถาม สรุปแนวทางการแก้ปัญหาของประเด็นที่ 4 คือ 1) เพิ่มจ านวนค่ายเป็นเดือนละ 2 ครั้ง ครั้งละ 10 วัน 2) เพิ่มช่องทางให้ผู้เข้าค่ายสามารถสอบถามได้สะดวกมากขึ้นทุกช่องทางของสื่อสังคมออนไลน์ ได้แก่ 1) ถามตอบสดผ่านระบบซูมวันละ 2 ชั่วโมง ทุกวัน 2) ถามตอบปัญหาผ่านข้อความผ่านผ่านไลน์กลุ่มสายด่วน (ไลน์) 3) ถาม-ตอบปัญหาสุขภาพด้วยแพทย์วิถีธรรม (เฟซบุ๊ก) 3) จัดให้มีพี่เลี้ยง (จิตอาสาแพทย์วิถีธรรม) ดูแลผู้เข้าค่าย ทั้งดูแลและให้ค าปรึกษาในด้านต่าง ๆ 4.1.3 สรุปผลการศึกษาปัญหาและบริบทค่ายสุขภาพออนไลน์ของมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทย ดังนี้ 4.1.3.1 การสืบค้นข้อมูลท าได้โดยยาก และใช้เวลานาน แนวทางการแก้ปัญหาเพิ่มช่องทางการค้นหา 1) สร้างรายการใต้โพสต์ ดังแสดงในรูปที่ 4.1 2) ตั้งชื่อเรื่อง และการตั้งชื่อแท็กในการค้นหา ให้มากขึ้น ดังแสดงในรูปที่ 4.2 3) เปลี่ยนภาพปกให้น่าสนใจเห็นภาพและตัวหนังสือชัดเจนขึ้น ดังแสดงในรูปที่ 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, และ 4.10 4) น าลิงก์มาให้ท่านผู้ชมดูย้อนหลัง ดังแสดงในรูปที่ 4.11 และ 4.12 5) การจัดท าคู่มือค่ายออนไลน์ ดังแสดงในรูปที่ 4.13 70 4.1.3. 2 การประชาสัมพันธ์ยังไม่แพร่หลายและขาดความต่อเนื่อง แนวทางการแก้ปัญหา คือ เพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้มากขึ้น 1) เฟซบุ๊ก ยูทูบ ไลน์ และเว็บไซต์ ดังแสดงในรูปที่ 4.14 และ 4.15 2) เพิ่มรายชื่อลิงก์ใน เฟซบุ๊ก ยูทูบ ไลน์ ดังแสดงในรูปที่ 4.16 4.1.3.3 สัญญาณการสื่อสารจากห้องส่งไม่เสถียรในบางครั้ง แนวทางการแก้ปัญหา คือ ส ารองทั้ง 2 ระบบ 1) เรื่องสัญญาณอินเทอร์เน็ต ต้องใช้ทั้งสองระบบ ได้แก่ ระบบ โทรศัพท์เคลื่อนที่ และระบบสายใยแก้วน าแสง (Optical Fiber Cable) 2) เรื่องไฟฟ้า เพราะเกี่ยวข้องกับสัญญาณอินเทอร์เน็ต การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเป็นตัวหลักและเสริมด้วยระบบไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ ดังแสดงในรูปที่ 4.17 4.1.3.4 เวลาในการถาม-ตอบปัญหามีจ ากัด แนวทางการแก้ปัญหา คือ 1) เพิ่มจ านวนค่ายเป็นเดือนละ 2 ครั้ง ครั้งละ 10 วัน ดังแสดงในรูปที่ 4.18 และ4.19 2) เพิ่มช่องทางให้ผู้เข้าค่ายสามารถสอบถามได้สะดวกมากขึ้น