250513-557 อภิณหปัจจเวกขณ์-พ่อท่าน-สันติอโศก-ฬ029.txt

้วยการขัดเกลาโดยอดทนต่อสู้สู้กับแม่มันไปละเมิดตามที่ข้อกำหนดของศีลบอกไว้เท่านั้นมันก็ได้เป็นสมถะมันก็ได้เป็นสภาพสงบระงับลงธรรมดาเป็นสมถะธุระถ้าเรายิ่งทำได้ด้วยก็เห็นผลดีด้วยเห็นเหตุเห็นผลด้วยมีปัญญาช่วยเบาบางลงง่ายดายขึ้นเพราะเหตุผลมันช่วยเราเราก็รู้ทั้งเหตุผลและรู้ทั้งกรรมวิธีมีอิทธิวิธีอย่างนั้นมีรูป ทำอย่างนี้มีวิธีการมีวิถีทางจะทำอย่างโน้นอย่างนี้ยิ่งทำกับจิตที่ไม่มีตัวตนเราก็จะเกิดปัญญาเกิดรู้ว่าทำกับจิตได้มันก็จะเกิดผลได้ด้วยจิตมีปัญญาด้วยสั่งสมขึ้นเป็นอธิปัญญาจิตตัวที่เด็กทนได้ก็ดีสงบระงับอยู่พอเป็นพอไปหรือยังวางปล่อยได้ยิ่งเบาสบายไปเลยจางคลายลงไปเลยมันก็ยิ่งเป็นจิตที่เป็นไปได้ไม่ต้องสามารถระแวงๆหรือว่าควบคุมกันมากนักก็แค่คล่องขึ้นตั้งมั่นขึ้นเป็นไปขึ้นตามศีลต่างๆที่เราได้กำหนดให้แก่ตนเองแต่ละหลักแต่ละเกมละเอียดขึ้นเป็นอาทิตย์ศีลก็ยิ่งได้สูงขึ้นไปตามลำดับถ้าอย่างนี้เป็นการปฏิบัติที่ บัตรในระบบของพระพุทธเจ้าสมาธิเกิดเพราะการกำหนดอย่างที่กล่าวแล้วแล้วก็ได้ปฏิบัติบอกว่าศีลกำหนดกายวจีก็จริงจิตเป็นตัวกำหนดเป็นตัวมีสติสัมปชัญญะเกิดสติปัฏฐานอยู่เกิดการระมัดระวังอยู่จริงและมันก็จะขัดเราดังที่ได้อธิบายไปให้ฟังแล้วอาการขัดเกลาขึ้นจนกระทั่งสบายขึ้นบ้างหรือว่าง่ายขึ้นบ้างเราก็จะเพิ่มศีลข้ออื่นขึ้นได้อีกการเพิ่มศีลขึ้นโดยเอาหลักของศีลมาเลยมากำหนดลงไปก็เป็นอธิษฐานชนิดหนึ่งโดยตรงๆซื่อๆเพิ่มศีล 5 เป็น 6 เพิ่ม 6 เป็น 7 คน 7 เป็น 8 ผล 8 เป็น 9 เพิ่ม 9 เป็น 10 ไปเรื่อยๆมันก็เป็นการมีศีลยิ่งขึ้นอย่างแน่ๆง่ายๆแต่โดยระยะความหมายที่ละเอียด ซึ่งขึ้นโดยข้อ 1 2 3 4 5 ศีล 5 ข้อนี่ก็อธิบายของเราเป็นหลักแกนสูงสุดจะขยายความอธิศีลโดยศีล 5 ข้อนี้จนถึงอรหันต์ถึงละเอียดลออเป็นปรมัตถธรรมสูงสุดก็อธิบายได้ก็ขยายความได้แต่ถ้าเกิดว่าเราไม่รู้ไม่มีปัญญาอย่างนั้นเราจะอาศัยศีลหลักย่อยอื่นๆหมวดทำอื่นๆผสมกระแสประสานเข้าเราก็ต้องทำให้เป็นอาทิศีลอย่างนั้นด้วยแล้วมันก็จะขัดเกลาดังกล่าวแล้วถ้าศีลมันขัดเกลาจะแค่กายไว้ที่บริสุทธิ์มโนมันก็เก่งขึ้นตั้งเยอะแล้วและยิ่งกินนี้กลายเป็นวจีก็บริสุทธิ์ยังมีเศษเหลือในจิตอีกเล่าเป็นภาวะตัณหากายทนได้เมื่อกี้ทนได้ไม่ละเมิดการไม่ละเมิดบัญชีข้างนอกแล้วโดยศีลอย่างนี้ความหมายละเอียดขึ้นไปซะด้วยซ้ำไม่ ความหมายต่างๆตามๆหยาบๆเขียนเป็นศีลข้อ 1 เราไม่ฆ่าสัตว์แล้วเรายังไม่กินเนื้อสัตว์ซะอีกเราก็ทำได้กายทำได้วจีไม่พูดให้ใครกินเนื้อสัตว์ได้แต่ใจเรายังมีกิเลสอีกโดยง่ายและโดยสบายและโดยไม่ต้องยากต้องเย็นแน่ใจว่าจะกินตลอดชาติด้วยซ้ำแต่มันก็ยังมีสภาพอากาศที่เราเรียนรู้ได้เราก็จะต้องไปทำกับจิตที่ลึกซึ้งขึ้นไปอย่างนั้นอีกเรียกว่าจิตในภพยิ่งเป็นจิตในภพจริงและยิ่งมันต้องสัมผัสเกี่ยวข้องมีชีวิตโดยการเป็นอยู่ธรรมดาชีวิตประจำวันเป็นฆราวาสก็ตามเป็นพระก็ตามมันจะกระทบสัมผัสเกี่ยวกับสิ่งที่มันเป็นศีลที่เรากำหนดละเว้นนี่แหละมันเป็นจริงและการกระทบกระแทกมันก็จะ การหวั่นไหวเกิดการสะเทือนยิ่งไม่ได้ตั้งใจสติตกไม่รู้ตัวมันยิ่งจะเผลอเรอเป็นไปตามอำนาจความผิดความยึดความเคยซึ่งเป็นกิเลสมันทำงานอยู่ในจิตใจของเราเป็นแน่แท้เพราะถ้าเราไม่เผลอเลอมีสติและเราก็รู้เหลี่ยมมุมแล้วว่าเราจะรักจะเลิกด้วยเหตุด้วยผลก็ตามมันมาเราก็ยังพอทนได้ในหลักการปฏิบัติให้มันสุขุมประณีตมันก็จะไล่เรียงเท่าที่รู้ตัวบ้างไม่รู้ตัวบ้างจนสุดท้ายไม่ต้องรู้ตัวก็ได้แม้แต่กระทบสัมผัสแล้วไม่รู้ตัวเลยก็ยังเฉยเพราะมันเป็นซะแล้วจิตเป็นฌานซะแล้วจิตละปล่อยซะและจิตไม่เอาแล้วอย่างนี้ไม่ปรุงไม่สังขารไม่ไปเกิดปฏิกิริยาที่กระทำให้เกิดแม้รูปหล่อตายก็ดีกายกรรมก็ดีวาจาก็ดีใจ จะสูงขึ้นสูงขึ้นดังกล่าวนี้จิตก็จะเป็นสภาพที่กระทบสัมผัสอย่างไรก็ไม่ต้องไปเมถุนไม่ต้องไปเสพสมไม่ต้องไปเสพสมกับสิ่งที่มากระทบข้างนอกเลยวางปล่อยยิ่งเราเองมีปัญญารู้ค่าของสิ่งมากระทบนี้ตามโลกเป็นชาตแต่รูปราชาแต่รูปพระราชบัญเป็นค่าสมมติของโลกด้วยเราละเว้นได้แต่ในโลกเขาถือข้าว่าสูงกว่าต่ำกว่ายาละเอียดอะไรเราก็เข้าใจลึกซึ้งเราจะเอาอนุเคราะห์เขาว่าเรารู้วริทธิ์มันแรงมันอยากแล้วก็อนุเคราะห์เขาถ้าเผื่อว่าใครพอคิดจะเคี่ยวเข็ญเขาได้เราก็จะรู้ให้เที่ยวเก่งก็ขึ้นการรู้เหล่านี้ก็เป็นประโยชน์ท่านประโยชน์ตนทำได้ประโยชน์ท่านก็จะอนุโลมปฏิ เขาได้ 200 ไปอย่างนี้การปฏิบัติธรรมอย่างนี้แหละเป็นศีลสมาธิปัญญาที่เราจะมาอบรมกันมาพยายามบำเพ็ญกันความชำนาญในการใช้การปฏิบัติในลักษณะของมักองค์ 8 โดยใช้ศีลสมาธิปัญญาดังกล่าวนี้มันจะละเอียดละออแววไวจิตที่เราจะรู้เท่ารู้ทันแล้วก็จะทำประโยชน์แก่ตนให้มีจิตสูงขึ้นสูงขึ้นได้เพราะตั้งแต่อย่าเป็นเบื้องต้นเราต้องรู้เบื้องต้นไม่ใช่ว่าไม่เป็นไรพี่ก็ได้เกี่ยวข้องก็ได้อย่างยาที่จริงปรมัตถ์นู่นน่ะแกก็จิตนั่นแหละจิตมันปล่อยวางได้แล้วไม่รู้มันปล่อยจริงหรือไม่จริงน่าจะหลงตัวหลงตนได้แต่ว่าถ้าวันอาทิตย์เราว่างจิตเราว่างเราต้องสัมผัสเข้ามาก็ยังเกี่ยวข้องลิ้มเล็มหรือสวาปาม สมาร์ทฟาร์มสิ่งนั้นอย่างนั้นแปลภาษาคำว่าจิตว่างคิดว่าเป็นจอมโจรบัณฑิตไม่รู้อาการของจิตจึงไม่รู้ว่าจิตเราเสพไม่รู้จิตเราติดไม่รู้ว่าจิตของเราบริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์อย่างไรแบบนี้ก็มีกันเยอะมีสายศาสนาที่เขาสอนกันในคลิปบ้างแต่ไม่รู้จักกายะในปัจจุบันเอาองค์สีไปประกอบไม่เป็นอยู่อย่างแท้จริงยังพิสูจน์ได้เลยว่านี่เราละเว้นขายแม้แต่ข้างนอกแล้วข้างในเราก็ยังจะทำการเว้นขาดให้ได้อีกจนกระทั่งนิ่งสนิทแม้มันขาดได้จริงแล้วใครคนนั้นเขาไปเรียนกลับไปเสพสิ่งที่ต่ำหยาบกว่านั้นหรอกไม่หรอกแล้วตนเองก็จะรู้ตลอดเวลาว่าตนเองไม่เสพไม่ติดนั้นเป็นอาการอย่างไรอาการอยู่ในจิตของเราไม่ใช่นั่งดาวด้วย ไม่อยากบรรยายด้วยเหตุผลของตรรกะวิทยาอยู่เท่านั้นไม่ใช่มันจะหมดอัตราหมดตัวหมดตนศีลสมาธิปัญญาศีลก็จะบริสุทธิ์สมาธิจิตก็จะวางสบายโผล่ไม่ฟูไม่แฟกซ์สัมผัสเกี่ยวข้องยังไงก็ไม่มีเสพสมแหมเมถุนสังโยคข้อที่ 6 ก็ไม่มีเมถุนสังโยคข้อที่ 7 ที่ยังหลงดีมีทุนก็จะเจ็บยังเป็นเทวดาองค์ใดองค์หนึ่งยังหลงนึกว่าตัวยิ่งตัวใหญ่เป็นเทพเจ้าขั้นพระพรหมข้ามีอะไรใหญ่ขนาดนี้และใหญ่ก็ไม่มีแม้เราจะดีแม้เราจะส่งไว้ซึ่งคุณธรรมความดีใครเขาไม่เคารพต่อเรื่องของเขาใครจะมานับถือก็เรื่องของเขาถ้าเราส่งความดีนี้ไว้มากๆนานๆคนเขานับถือเองเมื่อเขารู้แจ้งเห็นจริงเมื่อเขาแน่ใจแล้วเพราะพิษความดี ความดีไว้ตลอดเถิดไม่จำเป็นที่จะต้องโฆษณาไม่จำเป็นต้องแสดงท่าทีของเขาเบ่งใหญ่อะไรต่ออะไรต่างๆไม่ต้องเลยทฤษฎีเหล่านี้และให้พวกเราได้ยินด้วยเราได้รู้เพื่อจะพิสูจน์ที่ว่าจะจริงไหมความจริงหรือความเป็นนั้นน่ะมันอยู่ที่บุคคลผู้ได้เองเป็นเองอภิสุทธิ์เองได้เองแล้วก็เป็นจริงเองเพราะความจริงอันนี้ปรากฏได้ต่อเมื่อพูดถึงมีทั้งปริยัติเรียนรู้มาทำเหตุผลและมีได้ทั้งปฏิบัติที่พิสูจน์เข้าไปจนถึงอารมณ์ถึงอาการที่ลงท้ายสมบูรณ์จึงมีเมื่อได้จริงมันจึงเป็นเนื้อแท้พูดได้จึงเป็นจริงก็มาเป็นมวลเป็นธรรมทายาทสอดร้อยกันไปอีกเยอะแยะเลยช่วยคนที่ยังไม่ค่อยได้อะไร จนกระทั่งมีกำลังแข็งแรงขึ้นแข็งแรงขึ้นเป็นมวนหมู่เราก็จะรู้ว่ามันเป็นไปได้แล้วทีนี้มานะตัวร้ายเนี่ยเราจะต้องมาคอยปราบภัยปรามจับมานั่งแถวเข้าแถวเนี่ยไม่ใช่เรื่องง่ายนะจับมาเรียงกันเป็นอะไรมันก็มาอยู่ใต้อำนาจแล้วเนี่ยเราจะกลายมาเป็นคนเป็นบริวารนะเนี่ยเป็นไอ้เณรเป็นอยู่รอบคอยที่จะมาให้เขากำหนดบังคับเราเนี่ยจับมานั่งกินมันนั่งอยู่มานั่งทำอย่างนู้นอย่างนี้ตอนนี้ถ้าผัวผู้ใดมีมานะอยู่จะไม่ค่อยอยากทำตามเหมือนกับเขามาสั่งเหมือนกับเขามาเอากฎเอาอะไรมาบังคับมันจะถือเนื้อถือตัวอย่างเยอะแต่เราทำได้โดยปัญญาค่อยๆทำมาเนี่ยจะสังเกตได้อาตมาไม่พยายามที่จะสร้าง แบบบังคับเป็นรูปมาแต่ต้นซะก่อนเลยอะไรๆมันจะค่อยๆเกิดมาเป็นรูปเป็นทรงเป็นแบบเป็นอะไรต่ออะไรแล้วบอกคุณก็รู้จิตใจว่าคุณบางคนยังมีเศษมาหน้าอยู่นี่มันนั่งทำมันก็ทำไปงั้นน่ะใจมันก็ยังระลึกแจงย้อนยุคขาเหตุผลให้กับตัวเองอะไรต่างๆอยู่เยอะแยะเลยแล้วมันก็จะรู้สึกว่าเราทุกข์บ้างเราไม่สงบเท่าไหร่ถ้าใครไม่มีอะไรเลยจะสังเกตได้เลยว่าเอ๊ะก็ดีนี่นานอกจากไม่มีอะไรเลยในจิตแล้วไม่ย้อนแย้งแล้วไม่ทันแล้วยังเห็นดีด้วยซ้ำว่าดีนะเข้าใจได้ปัญญาเอาอย่างนี้ดีเป็นระเบียบเรียบร้อยเป็นประโยชน์เป็นคุณค่าอย่างไรอย่างไรเข้าใจเหตุผลด้วยคนนั้นก็ทำง่ายสบายสงบเรียบร้อยไม่ขัดไม่คืนส่งเสริมและคนอื่นได้ก็ยังได้ด้วยซ้ำไม่ต้องไปว่าไปกล่าวไปจากไปช่วงปิดทุ่มไปแทงกันแต่ก็กระทำไปจะเข้า ร่องเขาลอยสิ่งเหล่านี้เกิดการพัฒนาคุณอย่าลืมว่าการนั่งเป็นแถวอย่างนี้ได้นี่ไม่มีผลต่อการเผยแพร่ศาสนาเราได้พิสูจน์มาแล้วอาตมาเอาของจริงมายืนยันเพื่อคุณจึงได้เข้าใจได้ปัญญาได้เห็นตามแล้วมันง่ายขึ้นและให้นั่งก็ง่ายๆขึ้นมาแล้วไม่ขัดแย้งนักหนาเพราะว่าเราได้พิสูจน์มาก่อนแล้วค่อยมาตั้งระเบียบแล้วค่อยมาตั้งเรื่องแล้วก็มาพอเป็นพอไปถ้าใครจะดื้อด้านจะพอใจไม่ทำมันก็ดื้อได้ทั้งนั้นเพราะที่นี่เราไม่ลงอาญาและไม่มานั่งทุกข์นั่งตีกันไม่นั่งอะไรนักหนาอย่างดีก็แค่ต่างคนต่างอยู่แล้วกันคุณก็อยู่เขตอื่นเถอะเราอยู่เขตนี้เราจะมีอันนี้นี่เราถือสิทธิ์วันนี้เป็นที่ที่เราจะใช้เป็นพุทธสถานเพราะฉะนั้นต้องใช้กฎตามพุทธสถานเราก็ทำกันอย่างนี้ คุณไม่เอาก็ไม่มีปัญหาอะไรออกไปทำที่อื่นได้สบายทำตามใจคุณทุกอย่างได้ที่นี่ก็จะทำก็ขอให้เอื้อเฟื้อกฎระเบียบเอื้อเฟื้อธรรมวินัยบ้างมีเป็นต้นเราจะเข้าใจลึกซึ้งขึ้นถึงเหตุถึงปัจจัยถึงสภาพธรรมกริยาต่างๆว่ามันเป็นผลสังเคราะห์มนุษย์ในสังคมมันเป็นผลเป็นรูปเป็นแบบเป็นยันต์พิธีเป็นบุตรตังแม้เราทำเราก็จะรู้ว่าเราได้ประโยชน์ตนอยู่เราได้ทั้งประโยชน์ตนว่าเนี่ยเราถือมานะเราจะเลิกละนายขายหรือมีองค์ประกอบอื่นแม้แต่เป็นกิเลสกามแม้จะเป็นเรื่องอื่นโทรตามพยาบาทอะไรอื่นมันก็จะช่วยอาจจะช่วยได้จริงๆยิ่งไม่มีการมีพยาบาลแล้วเดี๋ยวจะมานะเราก็จะรู้ว่าเราได้ขัดเกลาเราไปอีกนี้ก็เหมือนศีลอ่าเป็นสี อาทิตย์ 4 ที่กำหนดกฎเกณฑ์ลงไปอย่างนี้แล้วก็เราก็ทำตามกายเราทำวจีเราทำใจเราก็จะต้องสอดคล้องลงตัวในที่สุดอีกด้วยปัญญาอันยิ่งเป็นญาณและเป็นวิมุตได้เป็นวิมุตติญาณทัสสนะเป็นการวิมุตธรรมที่มีญาณปัญญาไม่ใช่ว่าเป็นอย่างงมงายไม่รู้เหตุไม่รู้ผลไม่สิ้นวิจารณ์ไม่ใช่แต่สิ้นวิธีอิจฉาสามารถเข้าใจอย่างทะลุปรุโปร่งเลยว่าเออนี่ยังกุศลให้ถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทอันนี้ลงตัวแล้วก็เป็นไปแล้วคนนั้นก็จะไม่มีทุกข์อะไรเลยเพราะไม่ขัดแย้งอะไรที่ตัวเองทุกอย่างกระทำตามปัญญากระทำตามสิ่งที่ถูกแล้วดีแล้วเห็นด้วยสิ่งเหล่านี้จึงเรียบร้อยราบรื่นเรียกว่าสันติทั้งนอกตั้งแต่ตัวตนบุคคลเราเขาสันติทั้ง จิตใจของเราก็สุขเย็นสบายว่างเปล่าที่แท้จริงเรื่องเหล่านี้เป็นองค์ประกอบในปัจจุบันน่ะทำที่เอามาอธิบายให้ฟังกันเรายังจะมีกิจกรรมอื่นแม้แต่การงานที่เราทำแม้แต่สิ่งประกอบอะไรที่เราเป็นเรามีก็จะเป็นนัยยะเดียวกันนี้คือมันจะสุดท้ายเราก็เห็นในประโยคคุณค่าและเราก็เห็นในจิตที่ว่างเบาง่ายสบายเพราะความไม่ยึดถือไม่ใช่ว่ามันง่ายเบาสบายเพราะความไม่ทำงานไม่ใช่เราทำงานหนักอยู่ด้วยซ้ำทั้งร้อนทั้งหนักทั้งลำบากยากเย็นเสียด้วยซ้ำแต่ใจเราก็สบายใจเราว่างเป็นสันตะวิหารที่แท้จริงคือมีสภาพที่รู้มีสภาพที่เหมือนจะยังคง 4 องค์ 5 ณวิหารเป็นหารูปชั้นอัดรูป เดี่ยวถ้าเป็นสภาพเบาบางไปหมดจนกระทั่งไม่มีกรรมก็ไม่มีอยู่พยาบาลก็ไม่มีอยู่ที่นั่นมีธาตุก็ไม่มีอยู่วัฏจักรก็จะแม้แต่จะยังคงรำคาญก็ไม่มีไม่มีหมดเลยโสกลับปฏิเสธว่าทุกข์กายยากเราจะเข้าใจอาการลิ้นชักเหล่านี้ของปรมัตถ์ของจิตไม่ใช่แต่งกายเท่านั้นเพราะฉะนั้นในฐานะนาคาวิจิตรด้วยจิตที่เราจะทำสอดคล้องกับกายกรรมวจีกรรมเหล่านี้ลงตัวไม่ฝืนไม่ฝืนเลยทุกอย่างเป็นไปอัตโนมัติมันจึงไม่ใช่เรื่องง่ายๆต้นๆต้นๆเดาเอาไม่ได้แต่เป็นจริงทำได้และขอบคุณได้คุณรู้ทำเป็นแล้วคุณได้คุณเป็นคุณจะรู้ของตัวเองสิ่งเหล่านี้เรากำลังพัฒนาตัวพัฒนาสังคมอยู่ในรูปในแบบในอะไรต่างๆนานาขอให้พวกเขาควายพวกเราใช้ แล้วก็ฝึกตนอบรมตนให้สอดคล้องบอกแล้วว่าเรางามเป็นผู้ดีเราเข้ารูปเข้าร่องเขาลอยสูงขึ้นยิ่งๆขึ้นนับวันจะมีความสุขคุ้มกันนี่นับวันจะมีสภาพที่ชัดเจนมีแต่กุศลกรรมอย่างกุศลกรรมเป็นตัวอย่างเป็นแบบเป็นหมู่สังคมที่จะเป็นแบบตัวอย่างแก่โลกเราจะมีองค์ประกอบที่จะไปเกี่ยวข้องกับโลกเขามากขึ้นแต่เราก็จะรู้ว่ากรรมกิริยาอย่างนี้เป็นของอริยะกรรมกิริยาอย่างนี้เป็นของชาวบ้านเราจะมีคำกริยาที่เป็นของอริยะที่เนียนในและสอดคล้องบางทีโดยรอยาเหมือนกันเลยแต่ในนัยยะละเอียดมันไม่เหมือนกันเราจะรู้ไปจนกระทั่งถึงปรมัตถธรรมภายในจิตเดียวยิ่งไม่มีกิเลสไม่มีนิวรณ์ไม่มี อุปกิเลสอะไรอย่างสมบูรณ์แล้วเรายิ่งจะเห็นเด่นชัดว่าศาสนาพระพุทธเจ้านี้เป็นศาสนาแห่งผู้ดีจริงๆเป็นความอนุเคราะห์โลกไม่ใช่ถ่วงโลกเลยเป็นการรังสรรค์โลกไปให้เจริญงอกงามตัวเราเองก็เป็นคนงอกงามในความรู้ไม่ใช่ว่างอกงามแบบลูกโลกแต่งอกงามเพราะแก่นสารสาระธรรมเรามีสิ่งที่ดีกว่าไอ้ลูกนอกไอ้เรื่องยากๆเป็นใครเราไม่ต้องมีเลยก็ได้เพราะพวกเราทุกคนจะเป็นตัวยืนโรงจะเป็นตัวพิสูจน์มันจะก้าวหน้ามันจะพัฒนาไปเพราะความจริงที่มีจริงของสิ่งที่มีจริงขอให้พวกเราได้ตั้งหน้าตั้งตาทำความเข้าใจดีๆและทำตามศรัทธาของคุณที่คุณเชื่อมั่นในปัญญาของคุณอย่างแท้จริง ดีแล้วเราต้องตั้งตนอยู่ในความลำบากเราจะต้องพยายามพากเพียรประพฤติปฏิบัติให้เป็นเพียง 3 สายแต่ทุกสายต้องขึงให้ตึงและเราก็จะรู้ตึงเกินไปเสียงเพี้ยนตึงเกินไปขาดเพราะฉะนั้นคำว่าเต็มคำนี้มีแต่อุทาหรณ์ช่วยคุณเท่านั้นเองใครจะตึงของใครใครจะตั้งตนอยู่ในความลำบากพอประมาณของใครได้โดยหลักเกณฑ์ของเราผู้นั้นขอให้พิสูจน์ให้รู้แจ้งเห็นจริงของตนเองทุกๆคน