230531 พระป่า-พระบ้าน-พ่อท่าน-สันติอโศก-R052.txt
เนื้อหาในไฟล์
ที่ 31 พฤษภาคมพุทธศักราช 2523 พ่อท่านพระโพธิรักษ์แสดงธรรมก่อนฉันที่พุทธสถานสันติอโศกสวัสดีค่ะอ่านให้คุณได้รับฟัง ก่อนจะฟังข่าวค่ะฟังธรรมะประจำรายการนี้ซะก่อนนะคะสำหรับตอนนี้นะคะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับพระป่านะคะซึ่งท่านผู้ฟังก็คุณจะอยากทราบว่าคำว่าพระป่านั้นเป็นมาอย่างไรนะคะแล้วก็พระที่เป็นพระป่านั้นท่านมีการปฏิบัติอย่างไรบ้างคะวันอังคารที่คุณฟังไปแล้วนะคะว่าการเข้าเป็นพระป่านั้นทำได้ด้วยวิธีอย่างไรนะคะวันนี้ก็มาพูดกันถึงการอยู่วัดป่าค่ะวัดป่าเป็นคนละอย่างกับวัดบ้านสำหรับผู้ที่เคยไปเป็นครั้งแรกความรู้สึกที่กระทบจิตใจ วัดป่าคือความร่มรื่นซึ่งเกิดขึ้นจากต้นไม้น้อยใหญ่ที่เป็นส่วนต่างในวัดมีวัดป่าน้อยแห่งที่จะไม่มีป่าในวัดวัดเช่นนี้มองจากสายตาของนางธุดงค์กรรมฐานคงไม่เป็นที่น่าพอใจนักสิ่งประทับใจประการที่สองคือความสะอาดและมีระเบียบถนนและทางเดินเซียนโลกไม่มีกิ่งไม้ใบไม้ร่วงหล่นเกลื่อนกลาดดังที่น่าจะเป็นเพราะมีต้นไม้อยู่โดยเราแม้กระทั่งส้วมซึ่งวัดที่ยากจนยังใช้แบบของชาวบ้านก็ยังรักษาความสะอาดได้ดีในวัดที่ฐานะดีมีช่วงระดับน้ำแบบทันสมัยร่วมของบ้านในกรุงบางบ้านอาจจะสะอาดน้อยกว่าพฤติกรรมฝ่ายความรู้สึกประการที่ 3 ที่มันเกิดแก่ผู้ไปเยี่ยมคือ บางเวลาเงียบจนกระทั่งใบไม้ตกก็ได้ยินเสียงดังปึกเสียงพูดคุยกันดังๆเหมือนตามบ้านไม่มีโอกาสจะได้ยินเลยเวลาที่พระป่าที่พูดคุยกันก็มีเวลาเตรียมฉันกังหันเวลานัดดื่มน้ำในตอนบ่ายและเวลาพร้อมกันปัดกวาดถนนหนทางและลานวัดถ้าเห็นพระ 2 หรือ 3 องค์สนทนากันอยู่ก็ฟังแต่ไกลไม่รู้เรื่องว่าท่านพูดอะไรกันเพราะท่านพูดค่อยมากพระที่ตะโกนเรียกกันหรือคุยกันสนุกสนานเฮฮาเป็นเรื่องที่ไม่ได้พบเลยเมื่อประมาณ 7-8 ปีมาแล้วมีสตรีชาวต่างประเทศผู้หนึ่งเกิดสนใจอยากดูชีวิตของพระป่าได้ขออนุญ
อ่านต่อ
าตเป็นทางการเข้าไปพักอยู่ในวัดแห่งหนึ่งซึ่งมีชื่อเสียงมากในความไม่มีวินัยสตรีผู้นั้นไปอยู่ได้ 7 วันก็ และรายงานต่อพระเถระผู้ใหญ่และเจ้านายบางโอว่าวัดที่ไปดูมานั้นใช้ไม่ได้เลยสมภารปกครองไม่ดีลูกวัดแต่ความสามัคคีกันหมดแม้แต่เวลาฉันจังหันก็ไม่มีใครพูดจาอะไรกันดังนั้นความดีก็เลยกลายเป็นไม่ดีไปยกเว้นลักษณะเป็นป่ามีต้นไม้ร่มรื่นซึ่งคล้ายๆกันทุกวันวัดป่าแต่ละวัดก็มีภูมิประเทศและบริเวณแวดล้อมแปลกๆกันไปบางแห่งมีป่าล้อมรอบมีที่ว่างเฉพาะบริเวณกุฏิบางแห่งมีพื้นที่คล้ายสวนเป็นที่ราบมีแต่ต้นไม้ขนาดกลางขึ้นอยู่ทั่วไปบางวัดอยู่ที่เชิงเขาบางวัดอยู่บนไหล่เขามาวัดขึ้นไปถึงยอดเขาแต่ละวัดก็มีข้อดีข้อเสียประจำเช่นวัดอยู่ในที่ราบไปมาสะดวกแต่อากาศมันร้อนอบอ้าวและ วัดอยู่บนเขาจะไปไหนมาไหนแต่ละทีต้องเหนื่อยหอบแต่มักจะอากาศดีปลอดโปร่งเย็นสบายชวนให้ปฏิบัติได้มากการที่พระภิกษุรูปใดให้เลือกอยู่วัดไหนเหตุผลสำคัญที่สุดคือพระอาจารย์ของวัดนั้นจะต้องมีธรรมะสูงมีอุปนิสัยถูกกันเชื่อว่าจะถ่ายทอดความรู้และแนะนำแก้ไขข้อปัญหาในการปฏิบัติได้เราไปได้แก่ทำเลและลักษณะอื่นๆของวัดตลอดจนลมฟ้าอากาศอันดับที่ 3 ได้แก่ลักษณะของสหธรรมิกสหพันธมิตรก็คือพระที่ร่วมศึกษาธิการซึ่งจะต้องไปด้วยกันได้แม้ว่าจะเป็นที่อยู่ที่ไม่ค่อยสบายนักแต่ถ้าอาจารย์ดีและสอนเก่งผู้ฟังก้าวหน้าก็ยังพอทนได้ถึงแม้ว่าจะสวยงามอากาศดีมีความสะดวกสบายแต่ถ้าอาจารย์ไม่ถูกนิสัยการสอนกันไม่ได้ ก็ไม่มีใครยอมอยู่ทั้งนี้เพราะพระป่านั้นบวชเพื่อความหลุดพ้นไม่ใช่เพื่ออยู่ไปวันหนึ่งวันหนึ่งจึงไม่ค่อยจะยอมเสียเวลาถ้าเห็นว่าอยู่ไปก็ไม่ได้ผลคุณผู้ฟังครับสำหรับวิชาวันนี้ก็หมดเวลาแล้วนะคะรับฟังได้ไหมในวันต่อไปค่ะวันต่อไปนะคะก็จะเป็นเกี่ยวกับกุฏิของพระป่านะคะพัสดุ 576 ส่งหัวใจถึงจะกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดนกรุงเทพมหานครจากนี้ไปเป็นรายการข่าวด่วนโจรสว่างจากสมหญิงยิ่งยศขอเชิญครับใครที่จะเป็นข่าวนะคะทุกวันก็จะนำธรรมะมาอ่านนี่คือรับฟังให้จิตใจสบายสงบจะได้ช่วยได้ขนาดนี้นะคะ เออก็เป็นเรื่องราวที่อันน่ารู้เกี่ยวกับชีวิตของพระป่านะคะก็เล่าให้คุณฟังมาถึงการเข้าเป็นพระป่าการอยู่วัดป่านะคะทีนี้ก็มาถึงเรื่องของกุฏิพระป่าเลยค่ะพระป่าเนี่ยมักจะไปเอาใจใส่กับที่อยู่อาศัยนอกเหนือไปจากขอให้บังแดดบังฝนและกลั้นลมหนาวด้วยพอสมควรแต่ก่อนนี้เมื่อชาวกรุงเทพฯยังไม่ค่อยสนใจพระป่ากุฏิส่วนมากของพระป่าเป็นของสร้างขึ้นชั่วคราวมีพื้นเป็นไม้ฝ้าไม้ฝ้าก็คือไม้ไผ่ทุบแล้วแผ่ออกเลยค่ะร้านขายหญ้าหรือใบไม้แล้วก็เสาไม้กระบอกหรือเสาอย่างเสาเข็มฟ้าก็เป็นกระดาษเหนียวๆการปลูกระหว่างตะแกรงสาร บ้านการ์ตูนหน้าต่างก็แบบเป็นภาษาเปิดโดยวิธีเลื่อนหรือทำกุฏิแบบนี้ในหน้าร้อนสบายดีพัดลมเข้าได้ทุกทางแต่ในหน้าฝนมักจะเปียกเพราะว่าหลังคาหรือว่าฝารั่วในหน้าหนาวจะเป็นเวลาที่เดือดร้อนที่สุดเพราะว่าลมเย็นเยือกไหลเข้ามาได้ทุกทางจนแทบจะเหมือนอยู่กลางแจ้งผู้เขียนเคยอาศัยสติแบบนี้ในฤดูร้อนปีนึงที่จังหวัดอุดรมีความพอใจว่าเย็นดีบังเอิญคืนนึงฝนตกหนักอากาศปรับเป็นหนาวความเย็นเข้ามาได้ทั้งข้างบนข้างล่างและข้างๆเสื้อผ้ามีไปเท่าไหร่เอามาใส่หมดก็ยังไม่หายหนาวลงท้ายต้องจุดตะเกียงรั้วที่มีอยู่ใช้เป็นเตาผิงคืนนั้นต้องนั่งนกเกิดทั้งคืนก็นอนลงแล้วมันหนาวทนไม่ไหวเมื่อมีผู้ศรัทธาสนับสนุนพระป่ามากขึ้นกุฏิของพระป่า ค่อยๆเปลี่ยนจากกุฏิชั่วคราวเป็นกึ่งถาวรหรือถาวรไม่ว่าจะเป็นประเทศไหนวัดป่ามักจะมีลักษณะคล้ายๆกันต่างกันแต่ขนาดและวัสดุก่อสร้างกุฏิชั่วคราวมักจะเตี้ยยกพื้นสูงจากพื้นดินประมาณ 50 หรือ 60 เซนติเมตรเพียงให้พ้นจากการรบกวนของสัตว์เช่นหนูๆถ้าเป็นกุฏิถาวรมักจะทำได้ถึงสูงพอเข้าไปอาศัยนั่งหรือยืนได้ตามธรรมดามีห้องอยู่ 1 ห้องเป็นที่นอนหรือนั่งภาวนาและเก็บสิ่งของขนาดเฉลี่ยประมาณ 2 เมตรครึ่งสี่เหลี่ยมมีเฉลียงสำหรับนั่งพักหรือรับแขกขนาดพอกับความต้องการคือถ้าเป็นพระผู้ใหญ่ก็กว้างหน่อยถ้าเป็นผู้น้อยก็แคบๆถ้าสร้างกว้างขวางก็เป็นภาระหนักในการรักษาความสะอาดเสียเวลาภาวนาถ้ากว้างใหญ่มาก สมัยนี้พวกศรัทธาที่ร่ำรวยเพื่อสร้างกุฏิถาวรถวายวัดป่าซะมากมายเตือนสติแบบเก่าแทบจะไม่มีเหลือให้ดูสำคัญที่เคร่งครัดท่านจะไม่ยอมให้สร้างใหญ่โตหรือหลานเกินไปเพราะเกรงว่าจะทำให้พระคุณกับความสบายแบบชาวบ้านจนติดสุขไม่อยากออกไปทนความลำบากในการเดินธุดงค์ซึ่งเป็นหน้าที่สำคัญของพระป่าโดยทั่วไปภายในกุฏิมักจะมีเป็นกรดพร้อมด้วยมือกรดเกลือปูนอนเครื่องอัดอเมริกันผ้าห่มนอนจีวรตะเกียงหรือเทียนไขและหนังสือที่หัวนอนอาจจะมีหิ้งพระตั้งรูปพระอาจารย์ต่างๆของจำเป็นที่ต้องมีคือขวดน้ำและถ้วยน้ำเขามีค่าสำหรับขโมยไม่มีอะไรเพราะฉะนั้นจึงไม่มีข่าวว่าพระป่าถูกที่หรือปล้นเช่นพระในเมืองซึ่งถูกทำร้าย เพราะฝ่าฝืนข้อห้ามของพระพุทธเจ้าคือไม่ให้สะสมสมบัติใดๆกุฏิแต่ละหลังผู้อยู่อาศัยต้องระวังรักษาเองให้สะอาดข้างในกุฏิและบริเวณบนกุฏิสิ่งของต่างๆต้องวางไว้เป็นที่เป็นทางและมีระเบียบสงครามที่เอาใจใส่มักจะแอบเดินไปดูบ่อยๆและในเวลาต่างๆกันเพื่อไม่ให้มีการปฏิบัติแบบผักชีโรยหน้านะคะสำหรับวีซ่าวันนี้นะคะ Google จากความเป็นมาและความเป็นไปการอยู่อาศัยของพระป่าเพิ่มขึ้นแล้วนะคะวันพรุ่งนี้ก็จะนำมาอ่านให้คุณทานกันต่อแล้วก็การฟังข่าวนะคะฟังกันเป็นประจำทุกวันทุกช่วงระยะเวลานี้ก็เป็นเรื่องราว พระป่านะคะตอนนี้ก็เล่าฟังผมว่าหนูจะปรึกษาค่ะพวกศรัทธาที่ร่ำรวยพยายามอยู่เสมอที่จะทำบุญกับพระป่าโดยที่ว่าได้กุศลแรงเพราะท่านคือท่านวินัยและการปฏิบัติตนบันทึกความศรัทธาของท่านเหล่านั้นก็ทำให้พระต้องลำบากเนื่องจากจะสร้างกุศลให้พระอยู่สบายแล้วยังพยายามด้วยความสะดวกต่างๆเพิ่มขึ้นกระแสไฟฟ้าพัดลมแม้กระทั่งตู้เย็นบางวัดยอมรับความก้าวหน้าเหล่านี้ทำให้คนเก่าๆที่เป็นห่วงว่ารับปากจนกลายเป็นพระบาทสมเด็จพระพุทธศาสนา สายน้ำบ่อทุกๆวันพระต้องตักน้ำขึ้นมาใส่ชุดบรรทุกรถเข็นไปใส่ตุ่มตามปกติต่างๆเป็นงานหนักมากศรัทธาขณะหนึ่งจึงขอถวายเครื่องสูบน้ำพร้อมรูปทั้งส่งน้ำและท่อประปาแต่ท่านสมภารไม่รับบอกว่าจะทำให้พระร่วงสบายมากลืมความทุกข์จงปฏิบัติกรรมฐานและที่วัดเดียวกันนี้มีผู้ทรงถวายเงินต่อไฟฟ้าของทางการเข้าไปให้ท่านก็ไม่รับท่านบอกว่าพระบาทสมเด็จพระพุทธศาสนา ไปเยี่ยมวัดป่าในครั้งแรกวัดพระธาตุอุทานว่าท่านทำอะไรวัดจึงสะอาดวันนี้เธอที่มีต้นไม้เต็มไปทุกแห่งทางเดินแห่งท่านแทบไม่มีใบไม้ซึ่งจะสะอาดศาลาก็สะอาดสะอาดไปหมดทุกแห่งคำตอบคือพระป่าท่านปฏิบัติตามพระวินัยท่านต้องรักษาเสมหะที่อยู่และบริเวณให้สะอาดเพื่อสุขภาพ วัดป่าส่วนมากกูเป็นตัวอย่างของความสะอาดและเป็นเครื่องวัดความสามัคคีในวินัยบางแห่งพื้นที่เป็นมันเป็นหนี้ใครโดยไม่ระวังต้องหกล้มก้นกระแทกทุกๆวันเวลาบ่าย 15-16 เมษายนเป็นเวลากวาดของวัดป่าส่วนมากเพราะเวลาพระแต่ละรูปก็ลงมือปราบด้วยนึกว่าไม้ไผ่ด้านยาวๆออกจากกุฏิของตนมุ่งประสงค์จะพบกันที่ศาลาใหญ่ตามธรรมดาคนสำคัญก็ฝากด้วยจึงยกเว้นแต่ผู้อาภัพเท่านั้นงามกว่าน้ำเกลือลงมากเพราะว่าเนื่องจากหนักและด้านยาวกว่าจะเกิดขึ้นตัวเป็นการออกกำลังที่มีรูปร่างต่างๆทุกวันทุกเวลาทุกวันทุกวันท่านจึงแข็งแรงและสุขภาพดี สำหรับในช่วงระยะเวลานี้นะคะก็เป็นการเล่าเรื่องราวของพระป่าให้คุณได้รับทราบกันเลยค่ะว่าพระป่านั้นท่านมีวิธีการปฏิบัติธรรมะอย่างไรนะคะเอามาถึงที่ว่าประชาธิปไตยและสังคมนิยมแบบพุทธนะคะพระพุทธศาสนาเป็นตัวอย่างของประชาธิปไตยและสังคมนิยมก็จะเริ่มเข้ามาบวชเป็นสมาชิกของวัดต้องผ่านการลงมติของคณะสงฆ์ซะก่อนเพราะต่างๆที่มีผู้ถวายแก่วัดย่อมเป็นของกลางใครจะเอาไปเป็นประโยชน์ส่วนตัวไม่ได้ทุกคนมีส่วนที่จะได้รับประโยชน์จากของเสริมถ้ามีการผิดพลาดกันก็ต้องตั้งกรรมการพิจารณาตอนนี้ ตัวอย่างของประชาธิปไตยและสังคมนิยมแต่เป็นแบบชาวพุทธคือเป็นการสมัครใจไม่บังคับถ้าไม่พอใจก็ไปที่อื่นเสียแล้วก็ยังมีการคารวะมีอาวุโสมีบารมีมีกรรมมีวิบากไม่ใช่ทุกคนเท่ากันหมดในวัดป่าท่านใช้ระบบนี้อย่างเคร่งครัดมีลาภสิ่งใดมาสู่วัดสังฆทานเป็นผู้สั่งให้แจกจ่ายหรือให้เก็บสะสมไว้พระรูปใดขาดแคลนพระรูปนั้นได้รับก่อนหรือมากกว่าคืออุปโภคบริโภคหรือปัจจัยก็ขึ้นอยู่ในระบบเดียวกันอาหารเครื่องบินกระดาษมาได้เอามาเทรวมกันก่อนแล้วจึงแจกไปให้ทั่วกันถ้าที่ได้มาจากผ้าป่าหรือกฐินเก็บเข้าไว้เป็นกองกลางพระรูปใดมีจีวรเก่าและชำรุดมากแล้วสมภารจะเป็นผู้สั่งจ่าย ตามความจำเป็นปัจจัยที่มีผู้ถวายวัดเข้าบัญชีของวัดปัจจัยที่เขาถวายเฉพาะตัวเข้าบัญชีเฉพาะตัวผู้นั้นนั้นดังนั้นวัดใดมีพระที่มีผู้เคารพนับถือมากพระในวัดนั้นก็ปล่อยได้รับประโยชน์ไปทั่วกันวัดที่ท่านอาจารย์ฝั้นอาจาโรท่านเคยจำพรรษาและดูแลอยู่มีวัดป่าอุดมสมพรสำนักสงฆ์ถ้ำขามและวัดป่าภูธรพิทักษ์ทุกวัดนี้เป็นกองกลางซึ่งตั้งขึ้นด้วยปัจจัยที่มีผู้มาถวายในโอกาสต่างๆท่านอาจารย์พิจารณาว่าเป็นเงินถวายท่านเกิดขึ้นเป็นปีเป็นของวัดเอาไว้ใช้ประโยชน์บำรุงวัดและบำรุงพระภิกษุในวัดแต่ละวัดมีมิตรที่เป็นมูลค่านับแสนบาทส่วนปัจจัยที่มีผู้ศรัทธาถวายท่านเป็นส่วนตัวท่านก็ขึ้นอีก สำหรับท่านจะได้สั่งจ่ายเพื่อการกุศลหรือสาธารณประโยชน์ต่างๆท่านช่วยวัดที่ขาดแคลนสร้างตึกคนไข้สร้างโรงพยาบาลทำถนนทำเขื่อนเป็นต้นวัดป่าที่มีพระภิกษุมากพอสมควรย่อมมีพระทำหน้าที่เป็นพัสดุเก็บรักษาข้าวของต่างๆที่มีผู้ถวายเพื่อความสะดวกในการแจกจ่ายแก่ภิกษุผู้มีความขาดแคลนต่อไปเพราะประชาธิปไตยและสังคมนิยมแบบนี้เพราะในวัดป่าไม่ใช่เป็นห่วงเรื่องจีวรอาหารหรือปัจจัยตราบใดที่พระอื่นๆมีเราก็ต้องมีด้วยเพราะป่ามีความสามัคคีเพราะฉะนั้นถ้าพระรูปใดปฏิบัติผิดระเบียบวินัยก็จะต้องถูกปรับเปลี่ยนถ้ายังไม่ฟังก็จะต้องถูกต้องกองรังเกียจเพราะป่าไม่ค่อยยอมอดทนต่อหน้าที่ทำผิดเพราะไม่ละอาย เพชรเกษมปล่อยไปวัดจะเสียชื่อแล้วก็จะเดือดร้อนไปด้วยกันทุกคนนะคะคุณผู้ชมคะสำหรับเช้าวันนี้การเสนอเรื่องราวของพระป่าก็หมดเวลาลงทุนเท่านี้นะคะจะอ่านให้คุณรับฟังใหม่ในวันต่อไปนะคะใครจะฟังข่าวค่ะก็นำธรรมะมาหาให้คุณรับฟังทุกวันเพื่อให้จิตใจท่านสงบเงียบเลยนะคะก่อนจะออกไปทำมาหารับประทานศาสนาเรื่องราวการปฏิบัติของพระป่าก็มาถึงเรื่องการแข่งขันของพระป่าพระป่าท่านมีสติอย่างไม่ว่าวันไหนน่าจะมากน้อยเท่าใดต้องทำน้อยเอาไว้ ก็ไม่ยอมฉันคนอื่นพูดเพราะถ้าทำเช่นนั้นก็เริ่มภาวนาไม่ได้ข้อนี้เป็นเรื่องของธรรมชาติถ้ามีอาหารมากในกระเพาะและลำไส้เลือดจะไปเลี้ยงที่นั่นมากสมองจะมีเลือดน้อยทำให้เกิดอาการง่วงและส่งเพราะฉะนั้นอาหารจึงเป็นศัตรูของการเจริญภาวนาพระป่าซึ่งถือหลักฉันน้อยเป็นประจำยิ่งในระหว่างที่เร่งความสูงขึ้นระหว่างพรรษาที่ฉันน้อยลงไปอีกบางองค์ซึ่งหลายๆวันท่านว่าจุดโปรและพลังงานได้ดีขึ้นเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับรักษาคือพระอดอาหารพร้อมๆกันหลายๆองค์บางองค์ 3 วัน 7 วันบางองค์อด 2-3 สัปดาห์ก็มีอะไรก็ตามการอดอาหารอาจจะไม่เหมาะสำหรับบางคนอย่างเช่นท่านพระอาจารย์ท่านพบ กดแล้วกลับปฏิบัติไม่ได้ท่านจึงเลิกอดและไม่ทราบชั้นลูกศิษย์องค์ใดให้อดปล่อยให้ลองดูเองว่าอดดีหรือไม่อดมีแต่ท่านเป็นนักค้นคว้าทดลองในเรื่องอาหารก็เหมือนกันครั้งหนึ่งเมื่ออยู่บนถ้ำขามท่านไม่ฉันอาหารอื่นฉันแต่ดอกไม้สดต้มกินน้ำปลาฉันอยู่หลายเดือนและสบายดีเนื่องจากระวังตัวไม่ทันมากเพราะปากท่านยังระวังไม่ให้ติดรถอาหารด้วยโดยการเลือกอาหารที่อร่อยทั้งนี้เพราะเกรงว่าจะถูกสุขในเวลาฉันต้องพิจารณาตามแบบที่พระพุทธเจ้าสอนพูดง่ายๆว่ากินเพื่ออยู่เพราะฉะนั้นท่านจึงเลือกตลกระหว่างฉันและสนทนาสาธุในงานที่อาหารท่านพระอาจารย์มั่นมีระบุอยู่กับการขายเป็นอย่างเดียวกัน สารอาหารที่ได้จากบิณฑบาตและฉันในบาตรมีเฉพาะน้ำและสิ่งที่ใช้ดื่มเท่านั้นที่เอาใส่ถ้วยไว้นอกปากได้เพราะฉะนั้นพระป่าต้องออกบิณฑบาตทุกวันเนื่องจากอาพาธหนูเดินไม่ได้ตามธรรมดาวัดป่าต้องอยู่ห่างหมู่บ้านด้วยพ้นจากการรบกวนของสัตว์คนและเสียงแต่ต้องไม่ไกลเกินไปจึงเดินบิณฑบาตไม่ไหวเหนื่อยมากระยะห่างจากหมู่บ้านประมาณ 2-3 กิโลเมตรพอจะเดินไปกลับได้ภายใน 1 ชั่วโมงครึ่งตามปกติออกจากวัดประมาณ 6 โมงเสร็จหลังจากทำความสะอาดตอนเช้าก่อนจะออกต้องจัดบาทเวลาไปบิณฑบาตรเพราะว่าระยะทาง แล้วขากลับบางทีก็หนักมากเวลาออกจากวัดก็เดินกันไปเป็นกลุ่มพระผู้น้อยอยู่ข้างหน้าผู้ใหญ่อยู่ข้างหลังเพราะถ้าเขตบ้านเป็นแถวเรียงหนึ่งตามลำดับอาวุโสและรับอาหารโดยมีระเบียบน่าดูเมื่อรับไปทั่วแล้วก็วกกลับบ้านบางทีพระคุณน้อยรับบัตรของพระผู้ใหญ่ไปสะพายก่อนบางทีชาวบ้านเขาอาสาสถานีอุ้มไปให้จนถึงวัดและทุกคนทุกๆคนจะรวมบนศาลาที่นั่งฉันเท่าที่นั่งทำแล้วจัดอาหารโรงพยาบาลที่นอกนั้นรู้จักปูอาสนะไม่เรียบร้อยก่อนออกบิณฑบาตพอมาถึงก็เข้าที่บริเวณหน้าโรงเรียนตามลำดับอาวุโสพระทุกองค์ใส่บาตรเอาอาหารใส่ลงไปในถาดที่วางไว้เป็นของกลางพระเจ้าหน้าที่ไปถวายท่านสังฆทาน และส่งต่อไปตามลำดับโดยวิธีนี้พระทุกๆรูปตั้งแต่พูดแล้วถึงผู้ใหญ่ที่มีโอกาสได้อาหารอย่างเดียวกันแล้วก็อาหารที่เลือกใช้แต่ละรูปจากโรงพยาบาลสำหรับที่จะสานต่อไปการจัดอาหารลงแบบนี้แตกต่างกันไปบ้างเรียงแยกเป็นสิ่งๆภายในแบบบางองค์ก็วางสูงๆลงไปเลยที่ท่านวิกฤตหน่อยนั้นก็คลุกเคล้าทุกๆอย่างเข้าด้วยกันจนไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไรแล้วทั้งนี้เพื่อตัดเรื่องความอยากความน่ากินความอร่อยให้หมดไปเนื่องจากอาหารลงแบบเสร็จก็เอาผ้าปิดปากแบบและคอยจนเสร็จพร้อมกันและองค์ที่เป็นประธานก็ว่ายถาสัพพีบางรักประธานก็ว่าจะถามกันว่าสัตว์คือเสร็จแล้วจึงเปิดผ้าคลุมตักบาตรขึ้นพร้อมกันพิจารณาอาหารในบาตรตาม พระพุทธเจ้าทรงสอนไว้ท่านให้สำนึกว่าฉันเพื่อคลายทุกข์ที่เกิดจากความหิวไม่ใช่เพื่อรสอร่อยเสร็จแล้วก็ลงจะมีฉันกราบเรียนท่านพิจารณาไปเรื่อยๆใครฉันเสร็จก็เช็ดถูพื้นศาลาตรงโรงเรียนที่ตัวนั่งยกบาปออกเอาเครื่องปูลาดเก็บเข้าที่อาหารเหนือก้นบาตรเทลงถาดมอบแก่ผู้ที่ต้องการอาหารต้นแบบของอาจารย์ผู้ใหญ่ผู้ใหญ่มีคนคอยแย่งกันเพราะเชื่อว่ากินแล้วจะเจริญในธรรมและมีสติปัญญาดีจากรัฐบาลฉันนี้เหมาะสำหรับทายาททายิกาที่มีการงานประจำวันคือพอพระอนุโมทนาเสร็จแล้วพวกนายกก็เอาอาหารที่เหลือจากพระไปลงมือกินได้เลยไม่ต้องรอจนพระ อนุโมทนาเสร็จซะก่อนดังที่ปฏิบัติเป็นบริการที่สำคัญยิ่งสำหรับพระป่าจะไปไหนไปไหนแม้จะรีบร้อนเพียงใดต้องจัดเอาไปด้วยเสมอบัตรของท่านมักจะใหญ่กว้างกว่าบาทของพระบ้านไม่ใช่เพราะพระป่าฉันมากกว่าพระบ้านแกเพราะท่านถือธุดงค์ฉันในบาตรพระบาทแคบก็จัดอาหารและฉันไม่สะดวกนอกจากนั้นเวลาท่านเดินทางเช่นไปธุดงค์ท่านยังใช้บาดแทนกระเป๋าเดินทางบรรจุเครื่องอัฐบริขารต่างๆและสะพายไปเป็นความสะดวกมากเพราะฉะนั้นท่านต้องรักษาบาทให้สะอาดอยู่เสมอเพราะฉันแล้วก็รีบล้างฟอกสบู่หรือผงซักฟอกให้หมดกลิ่นเช็ดขัดให้สะอาดและถูกแดดให้แห้งสนิทต้องรักษาไม่ให้ ถ้าเกิดขึ้นต้องทำพิธีระบมคือสมด้วยไฟเฟืองจนหมดสนิมเสียเวลาและเปลืองฟูมากเกี่ยวกับเรื่องบาปพระอาจารย์ฝั้นเคยเล่าให้ฟังว่าในสมัยเมื่อสมเด็จพระวชิรญาณวงศ์ต่อมาเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้ากรมหลวงวชิรญาณวงศ์วัดบวรนิเวศเป็นเจ้าคณะจังหวัดจันทบุรีมีผู้สร้างถึงขั้นว่าพระกรรมฐานที่จังหวัดนั้นไม่ประพฤติตามแบบฉบับของพระธรรมยุตเป็นเวลาบิณฑบาตก็ใช้วิธีสะพายบาตรแทนที่จะอุ้มแล้วก็อื่นๆหลายข้อสมเด็จท่านสนใจพระกรรมฐานอยู่แล้วจึงเดินทางไปยังวัดที่ถูกฟ้องซึ่งในตอนนั้นท่านอาจารย์กงมาจิรปุญโญเป็นสมภารเมื่อซักถามดูก็ได้ความจริงว่าพระป่าท่านสะพายบาปเวลาเดินไปจากวัดเพราะว่าท่านต้องไปไกลมากแต่พอถึงตอนรับบาป ปฏิบัติเหมือนพระธรรมยุตทั้งหลายข้ออื่นๆก็เป็นเรื่องของความเข้าใจผิดพอดีท่านอาจารย์กงมากำลังจะออกธุดงค์สมเด็จจึงขอไปด้วยท่านอาจารย์ก็จัดปลดและบริการอื่นๆที่จำเป็นให้ไปค้างแรมอยู่ในป่าแคว้นโปรดไว้ห่างกันพอสมควรคืนนั้นฝนตกอย่างหนักจนกดไม่สามารถจะได้สมเด็จเปียกไปทั้งตัวบริการต่างๆก็เปลี่ยนแปลงไปด้วยเริ่มขึ้นช้าตั้งครองจีวรท่านเปรียบเทียบกับท่านอาจารย์ตรงมาสมเด็จพระประหลาดใจว่าทำไมจีวรของท่านแห้งดีเหมือนกับไม่ได้ถูกฝนเลยท่านจึงแอบถามเณรว่าท่านอาจารย์มีคาถาอะไรดีหรือฝนจึงไม่เปลี่ยนก็รับสมอ้างว่าท่านคงมีคาถากันฝนเปียกหลังจากได้พิจารณาใกล้ชิดแล้วเห็นว่าจีวรของท่านอาจารย์โกงมาไม่เปียกจริงๆสมเด็จก็อดถามท่านไม่ได้ว่าใช้คาถาอะไรจึงไม่เปียกฝน ท่านอาจารย์ฟังมาก็ยิ้มแล้วบอกว่าขอรับก็ผมมีคาถาแล้วก็หยิบบัตรขึ้นให้สมเด็จดูแล้วก็บอกว่านี่แหละครับคาถาของกล้ากระผมที่แท้คือท่านอาจารย์เป็นพระป่าท่านมีประสบการณ์มากเพราะฝนตกท่านก็เอาจีวรและสังฆาฏิใส่บาตรปิดฝาไว้จึงไม่เปียกเลยคุณต้องการคะเรื่องพระป่าสำหรับในเช้าวันนี้ก็หมดเวลาลงแล้วนะคะรับฟังได้ใหม่ในวันต่อไปเลยค่ะก่อนจะฟังข่าวค่ะฟังธรรมะประจำรายการกสิกรซึ่งตอนนี้ก็เป็นเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับพระป่านะคะการอบรมและการปฏิบัติของพระป่าดำเนินตามหลักไตรสิกขาคือศีลสมาธิปัญญาโดยเคร่งครัดตัวจากสำคัญที่สุดในการ คือพระอาจารย์ซึ่งเป็นผู้ที่ประกาศต้องพยายามเสาะหาอย่างยิ่งเพื่อจะได้องค์ที่เหมาะสมสิ่งสำคัญในอาจารย์ที่ต้องเสาะหาไม่ใช่เพียงแต่ความรู้และประสบการณ์เท่านั้นแต่ต้องได้อุปนิสัยใจคอที่เข้ากันได้อีกด้วยนอกจากนั้นยังมีเรื่องความสามารถในการอดทนต่อกันการนอนที่ปลอดโปร่งแม้กระทั่งคำพูดที่ทำให้เข้าใจกันง่ายบางคนเชื่อว่าเกี่ยวกับบารมีของแต่ละคนหรือความเคยเป็นศิษย์อาจารย์กันมาแต่ปางก่อนจึงอะไรก็ตามที่เคยพบมานั้นพระดังรูปท่องเที่ยวไปตามวัดต่างๆวัดแล้ววัดรอบก็หาอาจารย์ที่ถูกใจยังไม่ได้ส่วนพระองค์พอเข้าไปวัดแรกก็พบอาจารย์ที่เหมาะแล้วก็อยู่ด้วยกันนับเป็นสิบๆปีเป็นความจริงว่าในชีวิตของพระป่าอาจารย์เป็น เค้กต้องตายชี้ปลายเป็นพระภิกษุองค์ใดองค์หนึ่งจะติดขัดอัดอั้นไม่ได้ผลอะไรเลยในการภาวนาหรือจะวิเศษเลอเลิศหรือแม้ถึงวิมุตหลุดพ้นก็เพราะอาจารย์ในการปฏิบัติภาวนานั้นยากหนาที่ผู้ปฏิบัติจะบุกฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆนานาไปจนถึงจุดหมายปลายทางได้โดยลำพังตนในการแรกๆอาจได้ผลดีอย่างราบรื่นแต่พอไปได้สักระยะหนึ่งมักจะมีอุปสรรคเกิดขึ้นในรูปของนิวรณ์ที่ทำให้ติดขรุขระไม่ก้าวหน้าหรือนิมิตต่างๆที่ชวนให้หลงใหลเพลิดเพลินจนพลาดออกไปนอกทางโดยลำพังผู้ปฏิบัติเป็นการยากหรือแม้เป็นไปไม่ได้ที่จะแก้ไขเรื่องแทรกซ้อนต่างๆได้ด้วยตนเองจำเป็นต้องมีอาจารย์คอยช่วยแนะนำอาจารย์ แต่ถ้าเป็นผู้ที่มีความชำนาญมากและเคยผ่านปัญหาต่างๆนั้นมาก่อนแล้วด้วยตนเองมิฉะนั้นจะไม่สามารถแก้ปมที่ลึกลับได้คนอย่างนี้หาไม่ได้ง่ายๆดังนั้นเมื่อมีอาจารย์ดีอยู่ที่ไหนเพราะตาก็จะพยายามเข้าไปอยู่ที่นั่นเพื่อฝากตัวกับท่านเมื่อท่านรับเอาไว้แล้วแต่ละรูปจะต้องใช้เวลาและโอกาสให้เป็นประโยชน์มากที่สุดเนื่องจากฟังคำสอนรวมกันแล้วจะต้องพยายามซักถามอาจารย์เกี่ยวกับปัญหาของตนให้ปลอดโปร่งไปให้ได้อาจารย์ที่ดีย่อมให้โอกาสแก่ศิษย์ทุกคนตั้งใจอบรมสั่งสอนและและช่องทางสำหรับการก้าวหน้านอกจากคนยังเอาใจใส่ในสารทุกข์สุขดิบการกินการอยู่การเจ็บไข้ได้ป่วยและความต้องการอื่นๆเพราะการนั้นส่วนไม่น้อยมาจากป่าจริงๆบางองค์อ่านหนังสือแทบไม่ออกบางองค์ไม่มีทรัพย์สินใดๆติด แม้แต่อาจทำเลขายก็รวบรวมได้อย่างแสนเข็ญอาจารย์ต้องแผ่เมตตาธรรมแก่ลูกศิษย์ทุกๆรูปให้ความอนุเคราะห์ทุกๆอย่างท่านต้องทำตัวเป็นทั้งอาจารย์ทั้งพ่อแม่และศิษย์ก็ตอบแทนท่านอย่างกับอาจารย์และกลับมารดารวมกันเวลาพูดถึงอาจารย์พระป่าจะต้องเรียกท่านว่าพ่อแม่ครูอาจารย์ทุกครั้งการปฏิบัติการจริยวัตรก็เป็นไปโดยสมบูรณ์แบบเสมอพวกเราเคยจับใจและปลื้มใจไปด้วยทุกครั้งที่ได้เห็นพระป่าบางองค์เป็นผู้ใหญ่และเป็นอาจารย์เองแล้วผู้ที่กูจะรับใช้อาจารย์ของท่านด้วยประการต่างๆเวลาไปบิณฑบาตก็รับบาตรถือไปถึงหมู่บ้านก็ส่งแบบให้เพราะรัฐบาลเสร็จแล้วก็รับเอาไปถือและนำไปถึงวัดเอาขึ้นศาลาวางเข้าที่เรียบร้อยพออาจารย์จะขึ้นศาลาก็ ติดคอยตักน้ำลาดพร้าวขึ้นถึงข้างบนก็มีพระคอยเอาผ้าเช็ดเท้าให้ที่นั่งของท่านก็มีผ้าปูและมีน้ำจัดไปเรียบร้อยถึงเวลาจัดบาทก็มีผู้คอยเลื่อนอาหารเข้าไปให้ฉันเสร็จก็มีผู้รับบาปไปทำความสะอาดอย่างหมดจดถ้าท่านอาจารย์ชอบฉันมากสุดก็จะรีบยกพระเจ้าตากไปตามมาถวายเวลาท่านรับแขกก็จะมีพระมาคอยนั่งพักหมู่เวลาสรงน้ำมีพระมาคอยราดน้ำและถูตัวบางวัดถึงก็มีการจองไว้ก่อนว่าวันนี้คนนั้นจะถูตรงนี้คนนี้จะถูตรงนั้นเวลานอนก็มีคนมาบีบนวดจนหลับถ้าอาฆาตก็ผลัดเวรกันมาเฝ้าตลอดคืนตลอดวันดังนี้จึงสมกับที่ท่านเป็นพ่อแม่ครูอาจารย์ของพระและเณรวัดการอบรมพระป่าตามวัดต่างๆในสายท่าน อาจารย์มั่นสังเกตว่าอาศัยหลักอย่างเดียวกันแต่การปฏิบัติแตกต่างกันไปตามความเห็นและความถนัดของท่านอาจารย์ซึ่งเป็นสมภารที่จะบรรยายต่อไปนี้ก็เป็นตัวอย่างแบบกลางๆก็เสียดายนะคะเวลาสำหรับการเสนอธรรมะก็หมดลงซะก่อนแล้วค่ะก็ก่อนจะตามข่าวค่ะมาฟังเรื่องราวของธรรมะกันซะก่อนนะคะตอนนี้ก็เป็นเรื่องเกี่ยวกับพระป่าได้เลยค่ะมาถึงตอนที่เกี่ยวกับการภาวนานะคะในวัดป่าการไหว้พระสวดมนต์รวมกันนั้นมีน้อยได้มากกระทํา ให้ใจสงบลงเป็นการเตรียมสำหรับการภาวนาต่อไปตามธรรมดาพอฉันเสร็จจัดการเรื่องบัตรเรียบร้อยแล้วกลับถึงกุฏิพระป่าท่านก็จะลงมือภาวนาส่วนมากมักเริ่มด้วยการเดินจงกรมเพื่อแก้อาการง่วงซึ่งอาจเกิดขึ้นภายหลังอาหารใกล้ๆกับกุฏิทุกหลังมีทางเดินจงกรมสร้างไว้กว้างประมาณ 1 เมตรเศษและยาว 10-15 เมตรต้องทำให้ตรงและรักษาให้สะอาดมีหลักสำหรับแขวนหรือตั้งโครงในเวลากลางคืนเพื่อจะได้ไม่เหยียบสัตว์ตายหรือถูกงูกัดเพราะสายท่านอาจารย์มั่นนิยมเดินจงกรมเหมือนกับเดินไปธุระอย่างธรรมดาไม่เดินย่องย่างหรือจ้างพวกญาติระหว่างเดินอาจบริกรรมคาถาหรือพิจารณาเกี่ยวกับสังขารร่างกาย ร้องไห้เกิดความสงบเกิดสมาธิหรือปัญญาจะเดินนานเท่าไหร่แล้วแต่บุคคลบางคนเดิน 1 หรือ 2 ชั่วโมงบางคนเดิน 3 4 ชั่วโมงหยุดเดินก็เข้าที่นั่งภาวนาเพราะเมื่อยๆก็ออกมาเดินอีกสลับกันเรื่อยไปจนถึงเวลาดื่มน้ำร่วมกันในตอนบ่ายน้ำดื่มอาจเป็นกาแฟดำน้ำหวานหรือน้ำรัฐบาลน้ำรัฐบาลนี่คือน้ำผลไม้คั้นนะคะหรืออย่างหนึ่งอย่างใดดื่มแล้วกลับรถกว่าเสร็จส่งน้ำซักชั่วโมงแล้วเอาจะเอาไปตากต่อจากนั้นเป็นเวลาว่างใครจะทำอะไรก็ได้เพื่อที่กำลังพากเพียรมากก็เข้าที่ภาวนาต่อบางวัดท่านอาจารย์ขึ้นศาลาเทศสั่งสอนในตอนหัวค่ำทุกคืนอย่างเช่นที่วัดท่านอาจารย์สั้นในสมัยที่ท่านยังแข็งแรงดีอยู่ ลาก่อนนั่งภาวนาพร้อมกันอีกประมาณ 1 ชั่วโมงแล้วจึงแยกย้ายกลับกุฏิและปฏิบัติต่อไปตามลำพังโดยมากเดินจงกรมสลับกับนั่งสมาธิเช่นในตอนกลางวันจนถึง 23:00 น หรือ 2 ยามเตียงนอนประมาณตี 3 ตื่นขึ้นมาจนเกือบสว่างหลังจากนั้นก็เตรียมออกบิณฑบาตเป็นจบรอบกิจวัตรประจำวันอย่างกล
แสดงเฉพาะช่วงต้นของไฟล์ — อ่านฉบับเต็มได้ใน Google Drive