สารบัญ-แก่นเกื้อ.pdf

................................ 3 นิยามศัพท์เฉพาะ ............................................................................................. 4 ประโยชน์ที่ได้รับ .............................................................................................. 4 2 เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ............................................................................. 5 แนวคิดและทฤษฏีที่เกี่ยวข้องผู้สูงอายุ .............................................................. 6 นิยามของผู้สูงอายุ ............................................................................................ 7 ความหมายของผู้สูงอายุ ............................................................................ 7 เกณฑ์การแบ่งช่วงอายุ .............................................................................. 8 โรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ ............................................................................... 9 ปัญหาโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ .............................................................. 9 อาการของโรคข้อเข่าเสื่อม ........................................................................ 9 วิธีบ าบัดรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม .................................................................. 10 วิธีประเมินและวัดระดับอาการปวดเข่า ..................................................... 11 การบรรเทาอาการปวดด้วยความร้อนและความเย็น ......................................... 12 คุณสมบัติของความร้อนในการบรรเทาอาการปวด .................................... 12 ผลทางสรีรวิทยาของการใช้ความร้อน ....................................................... 12 คุณสมบัติของความเย็นในการบรรเทาอาการปวด .................................... 13 การแสวงหาแนวทางในการรักษาพยาบาล ....................................................... 13 ทฤษฏีสมดุลร้อนเย็นของหลักการแพทย์วิถีธรรม .............................................. 15 (7) สารบัญ (ต่อ) บทที่ หน้า 2 เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง (ต่อ) การพอกสมุนไพร ............................................................................................. 17 ความหมายของการพอกสมุนไพร.............................................................. 17 ส่วนประกอบในการพอกสมุนไพร ............................................................. 17 วัสดุ อุปกรณ์ และวิธีการพอกสมุนไพร ..................................................... 17 ประโยชน์และข้อควรระวังในการพอกสมุนไพร ......................................... 18 สรรพคุณของสมุนไพรฤทธิ์เย็นในต ารับการพอกสมุนไพร ................................. 20 งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ........................................................................................... 20 งานวิจัยในประเทศ ................................................................................... 20 กรอบแนวคิดการวิจัย ....................................................................................... 24 3 วิธีด าเนินการวิจัย .................................................................................................... 25 ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ............................................................................... 25 ขั้นตอนการเลือกกลุ่มตัวอย่าง .......................................................................... 25 วิธีด าเนินการวิจัย ............................................................................................. 25 ขั้นตอนการวิจัย ................................................................................................ 26 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ................................................................................... 26 ขั้นตอนการเก็บรวบรวมข้อมูล .......................................................................... 33 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ......................................................................... 33 4 ผลการวิจัย .............................................................................................................. 34 สัญลักษณ์และอักษรย่อที่ใช้สื่อความหมายในการวิจัย ...................................... 34 ส่วนที่ 1 ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าในเขตเทศบาลต าบล ดอนตาล อ าเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ..................................................... 34 ส่วนที่ 2 การประเมินระดับความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลต าบลดอนตาล อ าเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ..................... 38 ส่วนที่ 3 การประเมินความรุนแรงของอาการปวดข้อเข่าและเปรียบเทียบผล ก่อน-หลัง พอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น ........................................................................ 39 5 สรุปผลการวิจัย และการอภิปรายผล ...................................................................... 46 สรุปผลการวิจัย ................................................................................................ 46 อภิปรายผล ...................................................................................................... 48 ข้อเสนอแนะ .................................................................................................... 51 (8) สารบัญ (ต่อ) บทที่ หน้า 5 สรุปผลการวิจัย และการอภิปรายผล (ต่อ) ข้อเสนอแนะส าหรับการน าไปใช้ ............................................................... 51 ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป ............................................................. 51 บรรณานุกรม ........................................................................................................................... 53 ภาคผนวก................................................................................................................................ 59 ภาคผนวก ก หนังสือราชการ และเอกสารรับรองจริยธรรม ................................. 60 ภาคผนวก ข เครื่องมือแบบสอบถามเพื่อการวิจัย และคู่มือการพอกสมุนไพร ฤทธิ์เย็น .......................................................................................... 66 ภาคผนวก ค ภาพกิจกรรมการทดลอง 4 สัปดาห์ ................................................ 78 ภาคผนวก ง รายละเอียดเรื่องสรรพคุณสมุนไพรฤทธิ์เย็นและทฤษฎีร้อนเย็น ของการแพทย์วิถีธรรม.................................................................... 84 ภาคผนวก จ คู่มือพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น .............................................................. 118 ประวัติผู้วิจัย ............................................................................................................................ 128 (9) สารบัญตาราง ตารางที่ หน้า 1 เกณฑ์การแปลความหมายของระดับคะแนนของแบบสอบถามที่ดัดแปลงจาก แบบสอบถาม Oxford Knee Score ...................................................................... 27 2 แสดงจ านวน ร้อยละของข้อมูลส่วนบุคคลผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าในเขต เทศบาลต าบลดอนตาล อ าเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร (n = 30) ...................... 35 3 แสดงจ านวน ร้อยละ ของระดับความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม (Oxford Knee Score) (n = 30) ........................................................................... 38 4 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการประเมินอาการเจ็บปวดข้อเข่าก่อน การพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30).......................................................................... 39 5 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการประเมินอาการเจ็บปวดข้อเข่าหลังการ พอกสมุนไพรฤทธิ์เย็นเป็นเวลา 4 สัปดาห์ (n = 30) .................................................. 40 6 แสดงเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานอาการเจ็บปวดข้อเข่าก่อน และ หลังพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30)................................................................. 40 7 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการประเมินอาการข้อเข่าติดแข็งหรือ ข้อเข่าฝืดก่อนการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30) .................................................... 41 8 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการประเมินอาการข้อเข่าติดแข็งหรือ ข้อเข่าฝืดหลังการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็นเป็นเวลา 4 สัปดาห์ (n = 30) ........................ 41 9 แสดงเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานอาการข้อเข่าติดแข็งหรือ ข้อเข่าฝืดก่อนและหลังพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30) ........................................... 42 10 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการประเมินความสามารถในการท าหน้าที่ และการเคลื่อนไหวข้อเข่าก่อนการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30) .......................... 42 11 แสดงค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการประเมินความสามารถในการท าหน้าที่ และการเคลื่อนไหวข้อเข่าหลังการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30) ............................ 43 12 แสดงผลการเปรียบเทียบความสามารถในการท าหน้าที่และการเคลื่อนไหวข้อเข่า ก่อนและหลังการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น (n = 30) .................................................... 44 (10) สารบัญภาพ ภาพที่ หน้า 1 การพอกสมุนไพรที่แผ่นหลัง .................................................................................... 19 2 แสดงการพอกหน้าด้วยสมุนไพรฤทธิ์เย็น ................................................................. 19 3 แสดงการพอกสมุนไพรที่เข่า ................................................................................... 19 4 การพอกสมุนไพรที่เข่า ............................................................................................ 19 5 แสดงวิธีพอกเข่าด้วยสมุนไพรฤทธิ์เย็น ..................................................................... 30 6 ลักษณะเข่าที่พอกแล้ว ............................................................................................ 31 7 สมุนไพรที่ผสมแล้ว แบ่งให้พอกเข่าข้างละ 300-500 กรัม ...................................... 32 8 ผ้าพันกันสมุนไพรหลุด คนละ 1-2 ผืน .................................................................... 32 9 การพอกหัวเข่าโดยใส่สมุนไพร พร้อมเชือกมัดข้างละ 2 เส้น ................................... 32 10 พบกลุ่มตัวอย่าง 18 ตุลาคม 2560 นัดหมายเลือกวันที่จะพอกเข่า .......................... 79 11 ประตูทางเข้าวัดมัชฌิมวาส ..................................................................................... 79 12 กิจกรรมเคารพธงชาติและสวดมนต์ ......................................................................... 79 13 เตรียมกลุ่มตัวอย่างเตรียมพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็น ..................................................... 80 14 เก็บข้อมูลแบบสอบถามก่อนการทดลอง.................................................................. 80 15 เก็บข้อมูลแบบสอบถามก่อนการทดลอง.................................................................. 81 16 บันทึกผลก่อนการทดลองและเตรียมพอกเข่า .......................................................... 82 17 การพอกเข่าด้วยสมุนไพรฤทธิ์เย็น ........................................................................... 82 18 การท าโยคะทดสอบเข่าและความอ่อนตัว ............................................................... 83 19 ภาพหมู่หลังจากการพอกเข่า ................................................................................... 83 20 ว่านกาบหอย (พันธุ์ใหญ่) ......................................................................................... 90 21 ว่านกาบหอย (พันธุ์เล็ก) .......................................................................................... 90 22 ว่านกาบหอย (ใหญ่) ................................................................................................ 90 23 ว่านกาบหอย (ลาย) ................................................................................................. 90 24 ดอกว่านกาบหอย (พันธุ์ใหญ่) .................................................................................. 91 25 ดอกว่านกาบหอย (พันธุ์ใหญ่) .................................................................................. 91 26 สมุนไพรเบญจรงค์................................................................................................... 95 27 ดอกเบญจรงค์ ......................................................................................................... 95 28 ดอกเบญจรงค์ ......................................................................................................... 95 29 ดอกเบญจรงค์ 5 สีใน 1 ดอก .................................................................................. 95 30 ลักษณะต้นอ่อมแซบ ............................................................................................... 96 31 อ่อมแซบขึ้นงามได้ทั่วไป ......................................................................................... 96 32 อ่อมแซบธรรมชาติ .................................................................................................. 96 33 ลักษณะพุ่มใบอ่อมแซบ ........................................................................................... 96 (11) สารบัญภาพ (ต่อ) ภาพที่ หน้า 34 ดอกเจือหลายสี ....................................................................................................... 96 35 ต้น ใบ ดอก อ่อมแซบ ............................................................................................. 96 36 เบญจรงค์ริมรั้ว ........................................................................................................ 97 37 เบญจรงค์หรือบุษบาริมทาง ..................................................................................... 97 38 เบญจรงค์ = 5 สี ..................................................................................................... 98 39 ดอกเบญจรงค์ใน 1 ดอกมีถึง 5 สี ........................................................................... 98 40 ต้นกล้วยน้ าว้า ......................................................................................................... 98 41 ต้นกล้วยที่แก่ได้ที่ .................................................................................................... 100 42 ต้นกล้วยที่ตัดแล้ว ................................................................................................... 100 43 ตัดเป็นท่อนล้างให้สะอาด ....................................................................................... 100 44 หั่นฝอยก่อนน าไปต า ............................................................................................... 100 45 แหล่งผลิตดินสอพอง ในพื้นที่จังหวัดลพบุรี ............................................................. 101 46 ผงดินสอพอง ........................................................................................................... 101 47 ดินสอพองก้อน ........................................................................................................ 102 48 ดินสอพองก้อน ........................................................................................................ 102 49 ดินสอพองจากบล็อกพิมพ์ ....................................................................................... 103 50 ดินสอพองผสมน้ าเปล่าพร้อมใช้งาน ........................................................................ 103 51 ถ่านไม้ ..................................................................................................................... 103 52 ผงถ่าน .................................................................................................................... 106 53 ใบย่านางที่เหมาะแก่การใช้ท ายา............................................................................. 107 54 ใบย่านางที่เหมาะแก่การใช้ท ายา............................................................................. 107 . 55 ใบย่านางอ่อนพอใช้ได้ ............................................................................................. 108 56 ใบย่านางอ่อนพอดี .................................................................................................. 108 57 ใบย่านางใกล้แก่จัด ................................................................................................. 108 58 ใบย่านางแก่จัด........................................................................................................ 108 59 ล้างใบย่านาง ........................................................................................................... 108 60 ย่านางที่ล้างให้สะอาดแล้ว ...................................................................................... 108 61 ใบย่านางสะอาด ...................................................................................................... 108 62 ใบย่านางตัดหรือหั่นให้สั้น ....................................................................................... 108 63 ต าใบย่านางด้วยครกหินให้แหลก ............................................................................ 109 64 ต าใบย่านางให้แหลก ............................................................................................... 109 65 ใบย่านางที่ต าแล้ว ................................................................................................... 109 66 กากใบย่านางที่คั้นน้ าแล้ว........................................................................................ 109 (12) สารบัญภาพ (ต่อ) ภาพที่ หน้า 67 ย่านางปั่น ................................................................................................................ 109 68 ว่านกาบหอยใหญ่.................................................................................................... 110 69 ว่านกาบหอยใหญ่.................................................................................................... 110 70 พุ่มเบญจรงค์ ........................................................................................................... 110 71 การเก็บยอดเบญจรงค์ ............................................................................................. 111 72 ต้นกล้วยที่ลูกแก่แล้ว ............................................................................................... 111 73 ต้นกล้วยวัยรุ่น ......................................................................................................... 111 74 ต้นกล้วยที่ตัดแล้ว ................................................................................................... 112 75 ตัดเป็นท่อน ๆ ......................................................................................................... 112 76 ตัด หั่น ซอย ............................................................................................................ 112 77 เตรียมบด ปั่น ต า .................................................................................................... 112 78 ดินสอพองแบบก้อน ................................................................................................ 113 79 ดินสอพองแบบผง ................................................................................................... 113 80 ผงถ่าน .................................................................................................................... 113 81 ภาพตัวอย่างของต ารับสมุนไพรฤทธิ์เย็นพอกเข่า ..................................................... 114 82 ใบย่านางที่เหมาะสมแก่การใช้ท ายาพอก ................................................................ 120 83 เบญจรงค์หรืออ่อมแซบ ........................................................................................... 120 84 ว่านกาบหอย ........................................................................................................... 120 85 ต้นกล้วยใหญ่ .......................................................................................................... 120 86 ต้นกล้วยเล็ก............................................................................................................ 120 87 ผงด