230429 การบิณฑบาต-พ่อท่าน-สันติอโศก-บ011.txt
เนื้อหาในไฟล์
ต่อไปเป็นการอบรมประจำวันที่ 29 เมษายนพุทธศักราช 2523 ที่พุทธสถานสันติอโศกผู้รับสมาทานศีล 10 ข้อแล้วเป็นผู้ไม่จับจ่ายใช้สอยเงินทองเพื่อยังชีพตนแล้วอย่างสนิทจริงมีสิทธิ์มีฐานะพอเพียงที่จะเรียกได้ว่ามีคุณธรรมอันจะบิณฑบาตได้วงเล็บเปิดต่ำกว่าศีล 10 ยังไม่มีฐานะไม่มีสิทธิ์บิณฑบาตวงเล็บปิดก็จะต้องมีจิตออกบิณฑบาตโปรดสัตว์เสมอไม่เช่นนั้นก็ยังไม่ควรปฏิญาณตนหรือสมาทานศีล 10 แต่เราต้องมีความจริงเราปฏิบัติธรรม เพื่อบรรลุถึงธรรมที่เป็นความจริงอันเรียกว่าสัจธรรมไม่ใช่ว่าหลอกชาวบ้านหรือหลอกตนเองอยู่ให้ชิบหายตนชิบหายเวลาไปเปล่าๆอย่าทำตนเกียจคร้านมันยังไม่พ้นอบายและพระพุทธเจ้าก็ทรงสั่งสอนให้เราสร้างนิสัยอันนี้มิใช่ให้เลิกนิสัยอันนี้ในวงเล็บคือการบิณฑบาตเป็นหวัดทั้งต้องยังประเพณีนี้ให้ได้ตราบสิ้นอายุขัยของเราให้อุตสาหะจนถึงที่สุดเพราะมันเป็นพระพุทธประเพณีมาแต่บางวันทุกข์กับทุกข์กันของพุทธศาสนาและทุกองค์แห่งพระพุทธเจ้าที่มาอุบาทอย่าทำตนเป็นผู้ทำลายพุทธประเพณี คันนี้เป็นอันขาดและอย่าสร้างนิสัยให้จนกลายเป็นเดียรถีย์ที่มีนิสัยและจารีตประเพณีอันไม่ใช่พุทธเพื่อไม่ให้เป็นหนี้ก้อนข้าวชาวบ้านเหมือนกลืนกินก้อนเหล็กแดงเผาไฟจึงควรเรียนรู้คุณธรรมสั่งสมคุณธรรมใส่ตนให้รู้แจ้งในกายจะทำในวจีธรรมและในมโนธรรมเพื่อออกโปรดสัตว์อย่าก่อหนี้กรรมใส่ตนโดยเฉพาะตนไม่มีคุณธรรมเพียงพอแม้แหละก็ข้าวชาวบ้านก็ยังไม่คุ้มหรือเป็นผู้กองกินอย่างไม่มีประโยชน์สืบเชื่อมแลกเปลี่ยนคุ้มกันนั่นคือ เราจะเป็นผีนรกอันมาแต่เกียจคร้านและเห็นแก่ตัวจึงต้องตกเป็นสัตว์อบายอยู่วงเล็บเปิดผู้เป็นปะหน้าและกลับก็เพิ่งสำเนียงระวังตนในธรรมะแง่มุมนี้ให้มากด้วยในฐานะที่ยังไม่ได้บิณฑบาตก็ให้ช่วยเหลือการงานตามฐานะเป็นขั้นตอนให้ดูดีดูงามวงเล็บปิดเอาเรื่องบิณฑ
อ่านต่อ
บาตนี่ก็อยากจะขอเสริมคืออยากจะให้พยายามรักษามาตรฐานในอย่างน้อยกายจะทำรูปประธรรมของเราถ้าเราแทบจะพูดได้ว่าเราเผยแพร่ศาสนาด้วยการบิณฑบาต เอาใหม่ๆแรกเริ่มที่เราเข้าสู่กรุงเทพฯเราออกเดินบิณฑบาตเป็นแถวเป็นหมู่แสดงรูปเป็นปาฏิหาริย์ทีเดียวเดินบิณฑบาตเรามีกายจะทำอันพร้อมพรั่งเป็นสามัคคีคนมองเห็นเขาก็เห็นว่าพระนี้สำรวมหนอสังวรหนอสงบเราไม่ลอกแลกมองไปเบื้องหน้าหน้ากลมนิดมองชั่วแต่ประมาณ 3 วาหมายความว่าสายตาตกประมาณ 3 บาทข้างหน้ามีลักษณะกลมไม่ใช่มีลักษณะนี้ยิ่งลักษณ์แลกเงินก็ยังไม่ค่อยดีส่วนหัวหน้าท่านจะเงยบ้างเรื่องของท่านแต่ถึงอย่างนั้นท่านก็ก้มถึงยังไงท่านก็มาอยู่ในลักษณะที่เงย การเงยหน้าเงยตายเหลือเกินการไม่ใช่อยู่ในลักษณะสำรวมก็ประมาณมองช่วยแอร์คือสามวาแล้วก็ไม่ล็อคๆจะให้ไปมองไอ้นี่ไม่จะมองจนเหลียวก็ต่อเมื่อจำเป็นที่สุดโดยเฉพาะผู้เป็นหัวหน้าหมู่ซึ่งจะต้องคอยดูแลและระวังสายระวาดระวังแถวหมู่ที่จะสมควรเดินหรือยังไปหรือยังหยุดหรือยังอะไรต่ออะไรต่างๆนานาระมัดระวังนู่นมีอะไรบ้างท่านก็อาจจะหลอกๆเล็กน้อยไม่ใช่รอบแรกหรอกท่านจะต้องทำเป็นกิจจะลักษณะมันมีสภาวะธรรมที่จะต้องค่อยๆเอี้ยวค่อยๆมองค่อยๆทำอะไรเนี่ยเป็นรูปส่วนองค์อื่นๆนั้นสำรวมระวังย่อมไม่ไปเหลียวมองอะไรอยู่ในฐานะตรงอ่าปฏิบัติธรรมเราไปปฏิบัติธรรมอยู่ในจังหวัดจากคนที่เรียบ ให้เราได้ทำมาพร้อมพรั่งจะเดินจะเลี้ยวจะแยกกันจะทำอะไรมีลักษณะโค้งมีที่โค้งมีที่โดยมีที่ตรงอะไรเข้าที่เข้าทางดูเรียบร้อยได้รูปราบซึ่งในรูปจนน่าทึ่งทีเดียวสามารถที่จะทำให้คนเห็นแล้วรู้สึกทึ่งรู้สึกจะต้องมองต้องดูทีเดียวแม้แต่รูปก็ทำเท่านั้นหรือกายจะทำเท่านั้นมันเป็นความสามัคคีพรั่งพร้อมนอกจากสำรวมสว่างสงฆ์สมณะสารูปแล้วแม้แต่การมองในบาตรเวลาเราใส่เวลาเรารับบาตรเขารับด้วยความเคารพหมายความว่าเราก็รับด้วยไม่ใช่ลักษณะยิงไม่ใช่ขอด้วยความเคารพแต่ก็ไม่ใช่ว่านอกน้อมซะจนเกินไม่ใช่เรานอก พูดใส่ในเขาเป็นฆราวาสเขาต้องนอบน้อมใส่กับพระแต่เราก็ในฐานะที่เรียกว่าเราก็ได้ความมีปฏิสันถารในความเคารพให้แก่กันและกันโดยไม่มีลักษณะท่าทีที่จะต้องเรียนต้องรู้กันให้ดีมีลักษณะไม่สับสายไม่ไปจ้องไปมองไอ้โน่นไอ้นี่แต่เราก็มีสายตาอันพอรู้ว่าพอเห็นพอเข้าใจพอประมาณบางทีเขาใส่อยู่แล้วเขาใส่ยังไม่เสร็จก็รีบปิดอย่างนี้ก็ไม่ใช่เขาใส่พอแล้วเขารู้เราก็ต้องมีสายตาที่รู้บางทีก็ไม่ได้ใส่อันนั้นให้เรานะพอแล้วเขาใส่พอแล้วแต่ยังไม่ยอมปิดฝาให้คนใส่พระองค์นี้จะเอาอีกค่ะมันก็ลำบากใจในบางทีก็ต้องระมัดระวังไอ้นี่เขาไม่ได้ใส่เราหรอกเขาไม่ได้เตรียมไปให้แล้วนะน่าเกลียดตายทำเป็นอยากได้ ปิดฝานี้ก็ต้องคอยระมัดระวังอย่าให้กระปุกก็ปรับเกินไปบางทีก็ยังใส่ไม่เสร็จรอดูแต่ว่าก็ไม่ใช่ว่าเปิดฝาคอยซะจนบางทีก็ไม่ได้ตั้งใจจะใส่ให้เราต้องให้รู้ดูดีมีปฏิภาณน่ะแล้วก็มองในบาตรสายตาที่จริงจะเห็นชัดเจนว่าเราก้มมองอยู่แต่ภายในบาตรอย่างนี้เป็นต้นในวิธีการที่จะดูที่จะทำคือการบิณฑบาตเรามีอีกเรื่องมีอีกหลายเรื่องเยอะแยะนะมีรายละเอียดมากมายแม้แต่การเกี่ยวข้องกับผู้ชายเกี่ยวข้องกับการเป็นอะไรต่ออะไรต้องอ่านคนคือคนที่ขออ่านหนังสือเรื่องคนที่ขอนะวิเคราะห์วิจัยวิจารณ์ในสิ่งสภาพที่มันเกินเฟ้อออกมาด้วยวิเคราะห์วิจารณ์ให้เห็นแล้วก็บอกฐานะที่ถูกสิ่งที่ถูกไว้ในนั้นด้วยเพราะฉะนั้นนอกนั้นก็การเดินการจัดลำดับจังหวะยืน จัดชั่วห่างกันประมาณเมตรนึงหนักเกินแขนนิดหน่อยแขนนึงยื่นไปแล้วก็เกินออกไปนิดหน่อยประมาณเมตรนึงจะได้ไม่เดินชนส้นเท้ากันห่างประมาณนั้นพอดีไม่ชนส้นเท้ากันแล้วก็ดูระดับเวลาเดินก็พยายามชักเท้าให้พร้อมกันซ้ายก็ซ้ายด้วยกันขวาขวาโดยมองคนข้างหน้าตรงข้างหน้าเป็นเกณฑ์องค์อื่นเขาจะยังไงช่างเขาเราเอาองค์ข้างหน้าอีกถ้าองค์ข้างหน้าซ้ายเลี้ยวซ้ายตามพระองค์หน้าขวาคว้าตามรักษาอย่างนี้ไว้มันจะจัดระบบของมันเองเองทีนี้ใครถ้าใครเผลออยู่มันจะตัดเป็น 2 ช่วงถ้าเผลอองค์ใดองค์หนึ่งเผลอนะสมมุติวันเกิดสมมุติว่าเกิดมันไม่เท่ากันไอ้ซ้ายกับขวาไม่พร้อมกันเกิดตรงองค์ไหนองค์นั้นจะเป็นหัวนำหน้ามันจะฟ้ององค์นั้นน่ะ องค์นั้นน่ะองค์ไหนก็แล้วแต่เถอะองค์ไหนที่พอขัดกันขึ้นมาปั๊บคนมองเห็นปั๊บนี่นะมันจะเห็นเลยว่าองค์ไหนที่ไม่พร้อมกับองค์นั้นน่ะเป็นคนสติตกมันจะฟ้องเพราะว่าถ้าขืนพอกลับกันแล้วเนี่ยองค์ข้างหลังนี่เขาจะมององค์ข้างหน้าต่อไปองค์ข้างหน้าองค์นี้มองข้างหน้ามองไม่เห็นสติตกไม่มององค์ข้างหน้าตรงนี้กลับขากับองค์ข้างหน้าหางเขาจะจัดแถวกองกันหมดเลยกี่องค์เขาก็จะจัดพร้อมกันหมดเลยข้างหน้าเขาก็พร้อมกันตรงนั้นน่ะเค้าจะรู้เลยว่าองค์นั้นน่ะระวังนะมันจะฟ้องขายขี้หน้าตัวเองเพราะฉะนั้นระวังองค์ข้างหน้าของเราเสมอเท่านั้นเองไม่ต้องไปตัดสายดูองค์กรไกลอะไรไม่ต้องแล้วยุ่งยากด้วยดูข้างหน้าเท่านั้นเราเห็นและรักษาเท่านั้นถ้าสติตกไม่พร้อมองค์ข้างหน้าปั๊บเมื่อไหร่แล้วก็เดี๋ยวมันจะเกิดเขาเห็นเลย น่าจะรู้สึกจะเข้าใจได้เพราะว่าระวังนะให้เดินให้พร้อมพรั่งดูถ้ายิ่งย่ำเท้านี่ให้มันถ้าเท้าเดินลอยซ้ำรอยเท้าได้ด้วยยิ่งตรงกันเป๊ะเลยแต่ทีนี้ฝ่ายหญิงเคยว่าบอกว่าแหมผู้หญิงขาไม่ยาวเท่าผู้ชายมันเลยยำรอยเท้าไม่ได้ถ้าผู้ชายย้ำไปขามันกว้าง 9 มันยาวผู้หญิงก็เลยพอตามแล้วก็ไม่ได้มันไกลกว่าก็ขอย้ำซอยแต่อย่างน้อยก็เอานะเพราะฉะนั้นบางทีผู้หญิงเดินกับหมู่พระบางทีมันก็ดูไม่ค่อยเข้ากันเท่าไหร่แต่ก็ไปหมู่หญิงเองหมู่ที่มองกันเองก็ให้มันเรียบร้อยมันก็จะได้ฝึกฝนรักษาไปอันนี้เป็นของบิณฑบาตที่เราจะรักษารูปประธรรมส่วนกลางจะทำในการวางใจในการอะไรๆไปอ่าน เกลียดดูในเรื่องคนคิดขอเงินเดือนก็ว่าจะพิมพ์ให้มันออกมาอีกแล้วก็พอมีอ่านได้ในห้องสมุดในอนาคตของเราก็พอมีกันดูศึกษาแล้วซื้อเนื้อหาต่างๆเนี่ยพยายามศึกษาเขียนขึ้นมาให้พวกเรานี่แหละศึกษาถ้าเราไม่ศึกษาใครจะศึกษายิ่งกว่านี้ไม่ต้องรู้ต้องเตือนตอนไม่ใช่เอาแต่วันหนึ่งวันหนึ่งก็ไม่รู้เรื่องไม่ศึกษาไม่อะไรก็ได้หนังสือนี้พยายามแล้วทำออกมาให้ง่ายอ่านกันแม้แต่หนังสือรายคาบหนังสืออะไรอ่านศึกษาแล้วจะได้รู้ว่าอะไรเป็นไปยังไงเราจะได้พากเพียรก็จะได้รู้ทุกสิ่งทุกอย่างไปพร้อมๆกันทำออกมาไม่ใช่ว่าเราเผยแพร่ไปข้างนอกแล้วก็ข้างในของเราเองตัวเราเองที่ไม่เคยอ่านไม่เคยรู้ขายขี้หน้าเค้ามาถามแล้วก็ไม่รู้เรื่องไม่ได้แล้วต่อไปข้อ 5 การทุบตีเกี่ยวข้องกันระหว่าง หญิงและชายนั้นให้มีกิจจะลักษณะแสดงให้เห็นสภาวะการแยกสมมุติอันหมายถึงความหลุดพ้นจากกันเป็นอิสระอันสมบูรณ์ให้ผู้ที่เขาเข้าใจยังไม่ได้เห็นได้อย่างชัดๆง่ายๆเสมอเพื่อจะได้เป็นที่น่าศรัทธาเลื่อมใสต่อผู้ยังยึดสมมุติอยู่สัจธรรมสูงสุดย่อมไม่มีเขาไม่มีเราไม่มีหญิงไม่มีชายไม่มีสูงไม่มีต่ำนั่นเฉพาะส่วนผู้บรรลุแล้วจึงอยู่ในจิตของผู้บรรลุแล้วจึงนั้นเท่านั้นไม่มีตัวไม่มีต้นคนอื่นไม่รู้กับเราดอกและก็ผู้บรรลุแล้วจริงเท่านั้นด้วยที่จะรู้ธรรมรู้อัฏฐะรู้ตนรู้ประมาณรู้กาลรู้การกระทำเพื่อผู้อื่น และรู้ระดับของผู้อื่นและแยกสมมุติให้ถูกส่วนถูกระดับตามฐานะตามวาระของปัจจุบันหมายความว่าเรื่องผู้หญิงผู้ชายเนี่ยโดยปรมัตถ์บอกว่าเราบรรลุแล้วเราไม่มีหญิงไม่มีชาเราถูกต้องตัวกันได้ใกล้ชิดก็ไม่เป็นไรอะไรแต่เราไม่สปาร์คแล้วอะไรต่างๆแล้วเราจะถือว่าไม่งั้นเราก็คลุกคลีเกี่ยวข้องแตะต้องทำไม่มีท่าทางสำรวมสังวรให้เห็นเลยปล่อยปละละเลยอย่างนี้ไม่ใช่ผู้บรรลุจริงเป็นคนประมาทเพราะคนประมาทแม้มันรู้จริงแล้วเราก็จะต้องให้คนอื่นเขารู้คนที่บรรลุจริงแล้วยิ่งเป็นพระอรหันต์ท่านจะไม่เกรงกลัวคนอื่นเขาจะทวงจริงใช่ป่ะแหมพระองค์นี้สงสัยจะยังไม่บรรลุอ่ะยังดูท่าทีใช้สติคอยระวังสงบหรือสังวรอยู่เลยยังไม่รู้สึกว่าพลอยจะเป็นธรรมชาติจะ แตะจะต้องจะทุบตีกันยังไงก็ได้เป็นธรรมชาติยังรู้สึกว่ายังคอยระวังๆอยู่เลยพระอรหันต์เจ้าท่านจะไม่กลัวคนว่าท่านจะยินดีให้คนเขาว่าด้วยว่าพระองค์นี้สำรวมนะคอยสำรวมคอยระวังคอยสังวรอยู่เรื่อยเลยท่านจะยินดีเพราะว่าการสังวรสำรวมคือผู้มีสติผู้ไม่มีสติสังวรสำรวมไม่ได้ตกบกพร่องเพราะฉะนั้นผู้ที่มีสติอยู่เสมอใครจะมาตู่ว่าพระองค์นี้สังวรทั้งรวมอยู่นะคงจะไม่ใช่บรรลุถ้าบรรลุแล้วต้องไม่ต้องสงวนและเป็นอัตโนมัติเดินชนเดินเตะอะไรจะทุกทีแตะต้องอะไรไม่ต้องระมัดระวังไม่ต้องควบคุมมือมาจะเป็นจะตายอะไรก็ได้ไม่ใช่มานั่งมายืนยืนเวลาเดินก็เดินเอามือเกาะกันไว้อย่างนี้ถ้าอย่างนั้นยังไม่บรรลุพระอรหันต์เจ้าจะไม่กลัว จะไม่กลัวเขาว่าเราสังวรอย่างนี้ทั้งดวงนี้คุมไว้อะไรก็ไม่กลัวเพราะความแสดงความสังวรให้เป็นสมมติสัจจะให้คนอื่นรู้นั้นมันเป็นความจริงว่าผู้นั้นมีสติจึงจะทำได้มีสติและมีสัมปชัญญะปัญญาจึงจะรู้ว่าเราควรทำอย่างนี้ที่เหมาะสมเวลาจะเปิดจะปล่อยอะไรก็มีบ้างแต่ก็มาอยู่ในรูปที่เราถือว่ารูปนี้เป็นรูปที่ควรทำในภาวะอย่างนั้นอย่างนั้นเพราะพวกนั้นจะสังวรสงวนแม้จะยืนเดินนั่งนอนทำจิตทำการอะไรท่านจะมีสติรู้จะอยู่ในลักษณะที่ควรอยู่ในรูปที่ส่วนมากหรือส่วนถาวรหรือส่วนควรทรงจึงเรียกว่าธรรมะธรรมะได้แปลว่าสิ่งทรงอยู่เพราะฉะนั้นสิ่งที่จะทรงอยู่สังวรให้มันเป็นอย่างนั้นอย่างนั้นอยู่ท่านจะเข้าใจเพราะเราจะต้องพยายามระมัดระวัง เป็นผู้หญิงผู้ชายในสังวรกันเรารู้เลยตามกฎตามระเบียบด้วยแม้เราจะคิดจะแตะจะต้องได้ก็ไม่ต้องกลัวว่าเราแตะต้องไม่ได้แล้วก็ไม่แสดงถึงว่าเราบรรลุไม่จริงไม่แตะต้องก็ไม่เห็นเป็นไรในละเมิดแล้วก็อยู่ในภาวะจะต้องเคารพนับถือฝ่ายหญิงก็ต้องรู้ว่าเป็นฝ่ายหญิงจะต้องให้ความเคารพอย่างฝ่ายหญิงแม้แต่ในกฎของพระพุทธเจ้าท่านบอกให้ภิกษุณีก็จะต้องให้ขึ้นมาคารวะจะตีตัวเสมอพระไม่ได้จะต้องให้เขาเคารพนับถือแม้แต่กราบก็ต้องแม้เป็นผู้ฝ่ายหญิงภิกษุณีบวชแล้ว 100 ปีก็ยังต้องปราบแม้แต่พระที่บวชวันนี้วันเดียวอย่างนี้เป็นต้นเราก็จะต้องแสดงจะตีตนเสมออยู่ในฝ่ายหญิงก็มีวันนี้จะไม่อาจกฏฝ่ายหญิงเพราะฉะนั้นฝ่ายหญิงก็จะต้อง เอาแต่ในนี้หรือว่าจะมีข้อต่อไปอนุสนธิจากข้อ 5 คือข้อ 6 อนุสนธิจากข้อ 5 ให้ปฏิบัติดังนี้กการฉันอาหารในฝ่ายหญิงเป็นธุระดูแลบริการให้ฝ่ายชายวงเล็บเปิดประก็ยิ่งบริการให้มากยิ่งขึ้นกว่าๆขวานนาคขึ้นไปอีกตามควรกับฐานะวงเล็บปิดงานนี้ก็ขอแชร์อีกนิดนึงว่าอันนี้เราวงเล็บไว้แต่ว่าก็ควรจะบริการให้เป็นฐานะที่ช่วยให้มากยิ่งขึ้นไปก่อนหน้าอย่างนี้แล้วก็พูดเอาไว้แต่ก่อนนี้ที่เรามีฐานะปะหน้าเดี๋ยวนี้มันมีมากกว่านั้นคือมีอาคันตุกะเพราะฉะนั้นก็ยิ่งสำคัญไปกว่าปกติต้องคอยบริการหรือคอยดูคอยแลอะไรขึ้นไปเพราะเราเป็นอาคารทุกอย่างที่มาปฏิบัติธรรม หมายความว่าก็คือปักที่ยังไม่ลงทะเบียนนั่นเองก็เป็นอาคันตุกะผู้ที่เอาแน่ๆเอาจริงเอาจังอะไรนี่ก็คงรู้ตัวหรือแม้ผู้มาปฏิบัติจนจรก็ตามภาวะควรช่วยเหลือคนบริการควรทำอะไรได้ก็ฝึกตนแล้วก็รู้เป็นฐานะโดยสมมุติว่าเราเองเราตามเข้ามาอะไรอย่างนี้ต้องเข้าใจแล้วฝ่ายชายรับช่วงจัดถวายพระเป็นลำดับถ้าสถานที่มีเพียงพอแยกกันได้ก็ควรแยกให้ห่างเป็นคนละส่วนให้เห็นได้ชัดว่ามีฐานะอันได้ยกไว้แล้วตามสมมติสูงต่ำให้ถูกตรงขอการเสวนาธรรมหมายความว่าการควบคุมหรือการพูดจาคุยกันการใช้เวลาทำฝ่ายหญิงไม่ควรตีเสมอพระในทุก กรณีให้มีสัมมาคารวะให้มากถ้าไม่จำเป็นที่สุดไม่ควรถกปัญหาธรรมะกันเหมือนชาวบ้านธรรมดาที่เขาถกเถียงกันหากจะสากัจฉาทำก็ถูกกันเฉพาะหญิงกับหญิงชายกับชายเท่านั้นซึ่งก็มีผู้ปฏิบัติธรรมสูงต่ำเกื้อกูลกันและกันอยู่ในตัวแล้วด้วยยกเว้นแต่เมื่อใดไม่มีฐานะทางที่ว่านั้นเอาจริงๆพยายามเห็นความแท้จริงให้ได้อย่าเอาแต่มีมานะทิฐิวงเล็บเปิดคนที่เป็นครูของนักปราชญ์ที่แท้จริงฟังดีๆอันนี้มันเป็นปรัชญาคนที่เป็นครูของนักปราชญ์ที่แท้จริงนั้นคือคนโง่ที่เขานึกว่าเขาฉลาดที่สุดและนักปราชญ์ผู้สูงยิ่งกว่า โดยสัจธรรมเท่านั้นดังนั้นนักปราชญ์ที่แท้จริงจึงคือผู้ได้รับประโยชน์จากทุกๆคนเสมอวงเล็บปิดคือนักปราชญ์จะได้ประโยชน์จากแม้แต่ในคนโง่ก็ได้คนที่เป็นปราชญ์ยิ่งกว่าท่านแน่นอนแล้วหรือคนเสมอกันท่านก็ต้องได้เพราะคนที่โง่ที่สุดท่านยังได้ประโยชน์บางคนที่หลงตัวแล้วจะดูถูกลูกแทนคนโง่ไม่ได้อะไรหรอกมีแต่จะแบ่งตัวเองทั้งนั้นแต่ถ้าจำเป็นจะต้องมีสารัตถะกันระหว่างหญิงกับชายในบางโอกาสเมื่อใดก็จะต้องสำรวมสังวรให้มากๆจงทำตนให้เป็นแบบอย่างที่ดีถึงจะได้ชื่อว่าเป็นสมรรถนะที่แท้อริยชนที่แท้จริงนั้นย่อมเป็นผู้เกื้อกูลผู้อื่นได้ตลอดอนันตกาล