240423-3-052 ทางเอกภาค3-ตอน052(หน้า275)-พ่อท่าน-สันติอโศก-ท057.txt

ต้องเร่งอาจจะต้องไม่ๆๆไม่ไปบินสบายทุกวันตอนนี้ช่วงนี้ขอเวลามาเร่งหนังสือนะ ถ้าเรามาเริ่มเรียนกันต่อเราได้เน้นเข้ามาถึงเรื่องกรรมถึงเรื่องกรรมแล้วก็เน้นเข้ามาหาถึงเรื่องศาสนาเขาแปลคำว่าคำสอนก็จริงที่สุดหลังที่ได้อยากได้เน้นให้ฟังแล้วว่ามันเป็นเรื่องของสิ่งที่ผู้เป็นศาสดาได้รู้ได้เข้าใจได้เห็นแจ้งได้เป็นได้มี ใช้ปฏิภาณใช้โวหารสื่อออกมาสื่อออกมาทางไหนก็ไม่ได้ดีเท่าคำสอนคำพูดคำกล่าวอธิบายคำสอนคำพูดเป็นคำบอกที่ละเอียดกว่ารู้ได้รอบด้านมากกว่าก็ยังมีคำสอนนั่นน่ะเป็นเรื่องถ่ายทอดแล้วเมื่อมีศาสดาเป็นผู้ค้นพบสิ่งที่เยี่ยมที่สุดก็ทรงสอนสอนให้แก่ผู้อื่นได้รู้ตามที่นี่มันก็มีลักษณะอยู่ 2 อย่างที่กล่าวแล้วคำสอนของพระพุทธเจ้าคือคำสั่งกับคำสอนหรือคำสอนของศาสดาก็มี 2 อย่างและคำสั่งกับคำสอนศาสดาองค์ไหนเหมือนกันเหมือนกันหมดศาสดาบางองค์ถน คำสั่งไม่ค่อยอธิบายไม่ค่อยสอนไม่ค่อยใช้คำง่ายไม่ใช่ก็ใช้คำที่ไม่บังคับโดยพยายามทำให้คนอื่นเขาเข้าใจแล้วเห็นจริงตามแล้วเอาเองไม่มีการบังคับไม่มีการขู่เข็ญอะไรบีบคั้นศาสดาบางองค์ถนัดทำบีบคั้นคำสั่งลักษณะนั้นเราก็จะยังเห็นได้อยู่ว่าเป็นลักษณะถ้าเผื่อว่าเจ้าตัวไม่ยอมให้สั่งมันก็มีปฏิกิริยามีปฏิกิริยาย้อนแย้งเพราะลักษณะนั้นศาสนาพุทธเห็นรู้ละเอียดละออพระพุทธองค์เนี่ยเป็นผู้ที่มี ปัญญาธิคุณชาญฉลาดสุดคุ้มประณีตก็สั่งการสั่งคนอื่นเนี่ยมันเป็นการเบียดเบียนเป็นวิหิงสาชนิดหนึ่งสั่งโดยที่เขาไม่ยินยอมในการสั่งที่เบียดเบียนเพราะฉะนั้นจึงจะต้องมีขั้นตอนถ้าของพุทธแล้วเราก็จะไปสั่งคนอื่นนี่ต้องสั่งเมื่อผู้นั้นปวารณาแล้วผู้นั้นศรัทธาเลื่อมใสแล้วผู้นั้นยอมมอบให้สั่งเพราะฉะนั้นถึงครั้งถึงคราวที่กิเลสมันขึ้นแต่จำเป็นจะต้องสั่งก็จะต้องสั่งนี่ถือว่าเป็นเมตตาถือว่าเป็นกรุณาเป็นสิ่งที่ทำโดยสัญญากันแล้วกำหนดกันแล้วจะสั่ง ก็จะมีแนวโน้มถ้าไม่สั่งได้จะใช้วิธีเป็นคำสอนคำอธิบายคำบอกกล่าวให้เข้าใจแล้วเจ้าตัวเอาเองเจ้าตัวสมัครใจพอใจเอาเองยินดีรับคำอธิบายนั้นหรือคำนั้นเป็นคำฟื้นคำต้องไปกระทำอย่างอดทนจำใจหนักหนาเหน็ดเหนื่อยอย่างไรก็ต้องเอาผู้นั้นเอาเองอย่างนี้เป็นการไม่บังคับบทเบียดเบียนหมดเวรที่สุดหมดเด็กดีที่สุดถือว่าเป็นการให้เกียรติกันมีสิทธิมนุษยชนสูงสุดจะเห็นได้ว่าศาสนาพุทธมีแนวโน้มอย่างนั้นไม่บังคับบังคับน้อยแต่รู้สึกเลยว่าศาสนา บริษัทสยามบังคับน้อยไม่บังคับข่มขี่ให้โดยเฉพาะบังคับให้เชื่อไม่มีการบังคับให้เชื่อจะเชื่อก็เชื่อเองเห็นเองเข้าใจเองใช้ปัญญาของทุกคนมีสิทธิมนุษยชนที่จะใช้ปัญญาของเรารู้ตัดสินและรับเอาแบบนี้อยู่นานแบบนี้โทษใครไม่ได้ขอโทษแม้แต่ผู้สอนก็ไม่ได้เพราะฉะนั้นแม้แต่จะมาบังคับเอาบ้างก็บอกแล้วว่ามันมีข้อแม้มีเงื่อนไขอยู่จะบังคับกันก็ต่อเมื่อเรามายอมอยู่ในกฎในระเบียบยอมอยู่ในแวดวงที่ว่าถ้าจะเป็นอย่างนี้คุณก็มาได้อันนึงแล้วคุณก็จะต้องยอมอยู่ในกฎนะ รออยู่ในรูประเบียบการอย่างนี้นะวินัยอย่างนี้นะมันถึงจะทำได้มันเป็นเรื่องของกฎสังคมสังคมไม่มีระเบียบสังคมไม่มีกฎสังคมไม่มีวินัยไม่ได้แม้แต่สัตว์เดรัจฉานเขาก็เริ่มมีแล้ว CPU มันก็เป็นของอยู่ก็เป็นหมู่นี่มันต้องมีกฎระเบียบของหมู่ละแม้แต่เดรัจฉานแม้แต่สัตว์โค้งมากหลายชนิดเขามีระเบียบเขามีเป็นที่รู้กันเขาก็พัฒนาเหมือนกันพัฒนาตามภูมิประเทศตามความฉลาดของหัวหน้าของของผู้นำหรือของผู้ที่แล้วแต่เขาจะทำคือเกิดมันก็เหมือนเกิดก็มีโดยเฉพาะในมนุษย์นี่มันต้องมีแน่ๆ สวนสมเด็จเราจะเข้าใจอันนี้ไม่ได้เราจะกลายเป็นว่าถ้าเผื่อว่าเราจะเป็นผู้ที่อิสระเสรีสูงสุดแล้วคือคนไม่ต้องมีระเบียบไม่ต้องมีวินัยไม่ต้องมีกฎมีหลักอะไรเลยในของใครๆใครจะทำอะไรก็ได้ตามอำเภอใจแบบนั้นพังหมดเลยกิเลสแต่ละกิเลสมันเยอะแยะแม้แต่ความเห็นแต่ละความเห็นมันไม่เท่ากันความเห็นไม่เท่ากันปัญญาไม่เท่ากันแม้พระอรหันต์เป็นพระอรหันต์แล้วเราถือว่าเป็นผู้ที่สำเร็จทางจิตเป็นผู้ที่บรรลุทางจิตสูงสุดแล้วคือรู้จุดสำคัญที่จะทำให้ตนเองพ้นทุกข์ได้สูงสุดแล้วก็ไม่ได้หมายความว่าพระอรหันต์มีปัญญาเท่ากันไม่มีความเห็นเหมือนกัน ไม่เหมือนก็เห็นต่างกันได้พระอรหันต์เองก็เห็นต่างกันอันเห็นดีอันนึงอีกอันนึงก็มีอีกคนนึงก็เห็นดีอีกอันนึงไม่เหมือนกันได้ความเห็นไม่เหมือนกันแต่ท่านจะต้องอยู่ตามกฎกลางไม่รู้ว่าใครจะเห็นยังไงก็ตามใจเมื่อเราเจอคนกลางเป็นระเบียบเป็นกฎเป็นวินัยกลางเขาแล้วต้องทำตามกฎกลางโดยเฉพาะกฎที่ออกโดยหมู่หรือโดยศาสดากฎที่ได้ตกลงกันโดยศาสดาโดยผู้นำโดยประธานที่ได้ตกลงกันไปแล้วตัดสินกันไปแล้วเราจะต้องปฏิบัติตามหลักนี้กฎนี้นะก็จะต้องใช้กฎใช้หลักนั้นเป็นเครื่องตัดสินพิจารณา เอาตามกฎตามหลักนั่นมันก็สงบแม้จะคัดค้านค้านแย้งความเห็นขัดแย้งนั้นแหละความเข้าใจความเห็นของผู้นั้นผู้นั้นพระอรหันต์เองจึงต้องเคารพกฎเคารพรักระเบียบหมู่แม่ตัวเองจะไม่เห็นอย่างนั้นก็ต้องยอมตามเมื่อมันต้องเป็นไปตามกฎและพิจารณาแล้วของใครต้องกดขั้นสุดท้ายไปตามกฎตามระเบียบก็ต้องปล่อยวางเป็นเพราะอรหันต์ต้องรู้อันนี้ดีเพราะเป็นสันติไม่ยึดมั่นถือมั่นแม้ความเห็นนั้นจะต้องเป็นไปตามหมู่ของเราเลือกหมู่แล้วถ้าเราไม่เลือกหมู่เราก็ออกไปเป็นปัจเจกไปเป็นปัจจัยการตั้งหมู่คณะใหม่เผด็จ เองหรือว่าจะไม่เผด็จการก็ตามแต่ผู้นั้นแต่ส่วนมากผู้นั้นเห็นความเห็นของตัวเองเป็นใหญ่ในส่วนมากจะมีเชื้อเผด็จการมันจะออกไปทำก็ไปทำอย่างเผด็จการเป็นปัจเจกที่มันยึดถือความเห็นของตัวเองมันก็ทนไม่ได้มันก็อยู่ไม่ได้มันปล่อยไม่ได้วางไม่ได้ไม่ใช่พระอรหันต์ด้วยไม่ใช่เพราะอรหันต์ด้วยมันอยู่ไม่ได้มันปล่อยไม่ได้มันวางไม่ได้มันจะต้องเอาตามความเห็นของตัวเอาตามกฎตามหลักของตัวตามความเห็นของตัวนั่นแหละแล้วตัวเองก็บันดาลคนบันดาลหลักของตัวเองก็ทำเองทั้งๆที่กดกลางหลักกลางวินัยกลางๆเนี่ยให้ช่วยกันคิดช่วยกันอ่านหรือความเห็นที่เรายกยอดแล้วว่าเป็นประธานเป็นผู้ใหญ่ที่ตัดสินสูงสุดแล้วเราก็รับรอง เราก็ทำกันไปตามนั้นเพราะเราใช้หลักของพระพุทธเจ้าเป็นกฎหลักกลางด้วยเมื่อเวลาเรามารวมหมู่กันแล้วเราก็มีกฎมีหลักของเราขึ้นมาด้วยแล้วเราก็ใช้ตามกฎตามหลักปรางค์นี้มันก็อยู่กันอย่างสบายนี่เน้นให้ฟังถึงรายละเอียดของคำว่าบังคับหรือคำว่าคำสั่งหรือคำว่าอิสระเสรีภาพอิสระเสรีภาพปล่อยให้ลอยตัวปล่อยอย่างสูงสุดมีสิทธิมนุษยชนสูงสุดนั้นจะเห็นได้ว่าบางศาสนาเขามีลักษณะหนึ่งหรือแม้แต่ตัวเราเองเราก็ต้องทำความเข้าใจว่าเรายังมีลักษณะเผ การแล้วต้องมีลักษณะบังคับลักษณะสั่งทำตามใจเราเราเป็นเจ้าเราเป็นเจ้าเป็นใหญ่หรือว่าเจ้าเป็นตัวที่จะต้องบงการเอาชนะคับคานขนาดใดเราก็จะต้องรู้เราต้องคิดว่าถ้าผู้ใดเข้าใจอย่างนี้แล้วเราก็ไม่ไม่พยายามทำฝึกมันเคยผู้ใดมีนิสัยมีวาสนาบารมีแบบนี้มันมีนะชอบเจ้าที่จัดการใหญ่โตสั่งการอย่างนู้นอย่างนี้บังคับคนนั้นคนนี้อะไรอะไรต่างๆนานาแล้วเราก็ต้องดูจะไปบังคับกันเกินไปแต่มันก็ต้องมีบังคับคดีบ้างมาอยู่กับหมู่กับกลุ่มตามฐานะผู้ใหญ่ก็ให้มีการบังคับเด็กบ้าง ถ้าไม่มีคำสั่งไม่มีปากกาบังคับมีเงินเลยไม่ไม่ได้หรอกในลักษณะมันต้องมีลักษณะบ้างแต่ก็ต้องรู้ทั้งผู้สั่งและผู้ที่จะรับคำสั่งถ้าต่างคนต่างสังวรต่างคนต่างลดละเออเขามั่งเรามั่งเนี่ยแบ่งรับแบ่งเอาแบ่งรับแบ่งสู้ผ่อนปรนกันยืดหยุ่นกันไปในตัวมันก็สำเร็จในต่างคนต่างเอาแต่ใจตัวแรงๆๆก็ปะทะทานกันก็แข็งก็ลำบากนี่เป็นเรื่องที่ไม่เรียบร้อยไม่สันติเป็นเรื่องที่จะเกิดการไม่ราบรื่นเรียบร้อยอยู่กันอย่างไม่สุขเย็นทั้งสิ้นเพราะถ้าเกิดว่าเรามีความรู้อันนี้แล้วก็มีการประมาณและมีการทำจิตทำใจอย่างนี้กันจริงๆแล้วก็ปล่อยวางจริงๆ เรามาเรียนรู้บทปล่อยวางหมดที่ประสมประสานกันแล้วเราจะให้ไปเท่ากันเสมอกันไม่ได้หรอกกลุ่มเรานั้นจะเห็นได้อยู่ด้วยกันเนี่ยพอเราคิดว่าเรารู้ดีมันจะมีเชิงเป็นมานะแล้วมีเชิงถือดีถือตัวถือความเห็นนึกว่าเรามีปัญญาดีนึกว่าเราถูกรางวัลดีอะไรแล้วแต่เสร็จแล้วมันก็จะเป็นตัวเจ้ากี้เจ้าการตัวเจ้าของความเห็นเจ้าของคำสั่งมันจะเป็นเจ้ามันจะผสมผสานมาเรียนเถอะเราจะละเอียดละออเราเรียนไปแล้วเราจะละเอียดแล้วจะรู้ว่าเราไม่ใช่เป็นจอมเผด็จการไม่จะเป็นจอมคำสั่งการที่จะไปสั่งเขาก็ทำกับการที่เขาทำโดยที่ไม่ต้องสั่ง เป็นแต่เพียงเขาเห็นว่าเขาน่าช่วยเขาน่าที่จะต้องทำคราวหน้าที่จะรู้โดยปฏิภาณไหวพริบเร็วอย่างนั้นมันเรียบร้อยอย่างนั้นมันยิ่งใหญ่ยิ่งกว่าไปสั่งเขาทำคนบางคนนึกว่าแม่สั่งก็ได้มีอำนาจเด็ดขาดโก้เก๋ใหญ่โตเป็นความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ที่จึงไม่จริงนะไม่ใหญ่เท่าไม่ต้องสั่งหรอกเป็นแต่เพียงคิดว่าสิ่งนี้น่าทำแล้วคนนั้นรู้เห็นคนนี้ก็ช่วยเหลือฝ่ายกันมาเลยถ้าไม่มีใครรู้ใครเห็นเราเป็นแต่เพียงและเชิงไม่ต้องถึงเป็นคำสั่งและเป็นแต่เพียงเปรยปรายขึ้นมาคนกลัวกันมาทำมาช่วยกันมาแก้ไขมาปรับปรุงอย่างนี้เหนือชั้นกว่าที่เป็นบังคับเขาใช้อำนาจสั่งให้ทำอย่างนี้ๆๆเนื้อชัดกว่าเป็นไหนๆคุณคิดดู มันลึกซึ้งกว่ามันยอดเยี่ยมกว่าเพราะฉะนั้นเรื่องอำนาจกับไอ้เรื่องการที่เรียกว่ายอมสยบเห็นดีเห็นตามมีศรัทธาช่วยเหลือโปรไฟล์อย่างนี้มันเหนือชั้นกว่าเยอะต้องฟังดูดีๆในชั้นกว่าเพราะฉะนั้นในเรื่องคำสั่งกับในเรื่องของคำกล่าวธรรมดาหรือคำสอนคำบอกเลยเป็นไปธรรมดาเสร็จแล้วคนนั้นเห็นก็มาทำคนนี้เห็นเข้ามาประพฤติตามอะไรก็ได้นั่นมันถือว่ามันเป็นเรื่องที่จริงกว่าสัจธรรมกว่าเป็นสิ่งที่มีคุณค่ามากกว่าเยอะศาสนาพุทธเราเห็นแนวอันนี้เห็นรอยอันสุขุมวันนี้แล้วก็มีแนวโน้มไปในจุดที่ ตังค์น้อยไม่บังคับมีจริงๆเลยเขาถึงหาว่าศาสนาพุทธเป็นศาสนาที่สบายตามใจเป็นไทยแท้อิสระเสรีไม่มีบังคับนี่เป็นเรื่องจริงแต่พร้อมกันนั้นก็จะต้องขยันก็ต้องขยันจะต้องสร้างสรรค์ปัญญาเมื่อสร้างสรรค์ปัญญามีปัญญาเรืองปัญญากันก็ไม่ต้องสั่งคนฉลาดคนรู้ดีคนกระทำดีก็พร้อมที่จะกระทำดีโดยความพอใจความยินดีนะเนี่ยเราลองเราฝึกหัดทั้งนั้นน่ะอาตมาเองผมเองผมก็ทำผมก็ทำพวกเราอยู่เนี่ยกระทำโดยรูปลักษณะนี้ตัวเองรู้รู้ว่าตัวเองพยายาม พยายามอนุสาสนีใช้คำสอนแต่ที่จริงคำสอนเรายกให้อันนี้คำสอนที่เป็นของพระพุทธเจ้าคือต้นรากใครจะใช้เป็นของต้นรากก็ใช้ผู้นั้นมีสิทธิ์สั่งผู้นั้นมีสิทธิ์สอนถ้าเป็นประธานหรือเป็นผู้นำหรือเป็นหัวหน้าอยู่ก็เราก็ถือว่าอันนี้เป็นของหัวหน้าของอันที่ร่วมมาเราเรียกว่าอาคมเป็นคำสอนที่เติมมาเพิ่มมาเป็นพยัญชนะตัวอักษรที่เพิ่มมาเติมมาเรียกว่าอาคมลักษณะคำสั่งอนุสาสนีคำสอนอาคมคำสอนเหมือนกันคำอธิบายคำสอนเพิ่มคัมภีร์เพิ่มคาถาเพิ่มอ่านาก็มีทั้งคาถาคาถาคาถาคาถาคาถาแปลว่าคำที่เป็น [ข้อผิดพลาด: recognition connection failed: [Errno 32] Broken pipe] ที่เราร่วมอยู่เนี่ยมีทั้งคาถามีทั้งคัมภีร์และความหมายของคาถาของคำภีร์เป็นอย่างนั้นเรามีอาคมแล้วเราก็มีเลขค่ะคือมีตัวสิ่งนี้ยังสืบต่อคำสอนจึงสืบต่อและก็คำสอนหรือว่าการสอนการศึกษาการเรียนไม่ใช่เรียนแต่เฉพาะสืบต่อคำสอนเท่านั้นต้องเป็นจริงคำสั่งต้องเป็นจริงมันถึงจะเรียกว่ามีประสิทธิภาพเมื่อคำสั่งและคำสอนนั้นเป็นจริงจนกระทั่งผู้ได้รับคำสั่งคำสอนมาเข้าใจแล้วเอามาเป็นตามเป็นตามคำสั่งคำสอนนั้นยังไม่เป็นก็หัดก็ฝึกอบรมข้าวอบรมต้นฝึกหัดการจนกระทั่งเป็นได้ตามๆๆสิ่งนี้ก็สืบทอด ศาสนามีเลขค่ะคำสอนก็สืบทอดกันไปต่อตัวเป็นได้เป็นจริงก็เป็นไปต่อคนที่อยู่ในความหมายแห่งศาสดาก็จะเป็นคนอย่างนั้นต่อเพราะฉะนั้นศาสดาก็คือเป็นผู้ที่รู้ว่าคนควรจะเป็นอย่างนี้แล้วท่านก็เป็นอย่างนั้นเป็นอย่างที่ท่านเห็นว่าดีที่สุดท่านก็เป็นตัวแบบแต่ถ้าเขาสอนภาษาต่อไปต่อไปให้มันเป็นตัวอย่างท่านเป็นอย่างท่านต่อมาเรื่อยๆๆเมื่อคนอย่างท่านเหลืออยู่ในสังคมรวมกันอยู่ในสังคมก็เป็นสังคมของคนอย่างท่านมีพระคัมภีร์มีคำสอนมีคำห้ามคำให้ละให้เว คำไม่ทำอย่างนั้นอย่างนี้ซึ่งเป็นศีลเป็นวินัยเป็นธรรมะตามที่เราเรียกเป็นภาษาแล้วเราก็ดำเนินอยู่กับตามระบบธรรมะธรรมวินัยกฎหมายระเบียบการอย่างนั้นผู้ใดอยู่ตามกฎระเบียบอยู่งั้นสังคมที่ใช้กฎระเบียบอย่างงั้นก็เป็นสังคมนั้นอย่างนั้นคำว่าพิสูจน์ดูก็จะยังทันสมัยของที่มันลึกซึ้งของที่ดีซึ่งผมแน่ใจว่าศีลธรรมกฎวินัยระเบียบรัฐธรรมนูญของพระพุทธเจ้านี้เป็นกฎระเบียบสำหรับมนุษย์ที่จะมีพฤติกรรมมีความเห็นมีความเป็นได้อย่างที่พระพุทธองค์ท่านตราไว้เนี่ยมันประเสริฐมันเลิศยอดใช้ได้อยู่ กูไม่ว่าสมัยนี้ยิ่งจำเป็นผมว่ายิ่งจำเป็นโลกทุกวันนี้มันไม่เป็นอยู่สุขเพราะไปใช้กฎใช้หลักของใครต่อของใครอวดดีกันทั้งนั้นน่ะตรวจสามารถว่าจะปรับปรุงพัฒนาสังคมพัฒนามนุษย์เดี๋ยวนี้วิชาสังคมศาสตร์มากหลายเยอะแยะวิชาสังคมวิชามนุษยศาสตร์ที่จะให้มนุษย์มันอยู่เจริญมากหลายแต่มันก็มันไม่ได้ทำให้สุขเย็นเท่ามีหลักการมีแต่จะเฟ้อจะหนักจะมากนี่เรามากันมารวมพิสูจน์มารวมพิสูจน์หลักการของพระพุทธเจ้ากันคือมารวมพิษสู่ศาสนารวมที่ศาสนาพระพุทธเจ้าด้วยหลักการทฤษฎีของพระพุทธเจ้ากันแล้วเราก็จะเห็น ผมเองผมรับผมรับแล้วเต็มที่ผมยอมแล้วเต็มที่เห็นจริงแล้วก็เอามาถ่ายทอดเอามาใช้เอามาอธิบายเอามากระจายความให้เข้าใจกันดีแล้วพวกคุณก็จะยอมรับเห็นตามก็ใช้หลักกฎของพระพุทธเจ้าที่มีแนวโน้มก็ไม่บังคับกันเกินการแต่ก็มีความบังคับอยู่บ้างดังที่กล่าวแล้วไม่ได้อยู่ในที่นี้มีกฎมีหลักมีระเบียบใช้บังคับคุณก็ต้องปฏิบัติตามไม่ปฏิบัติตามก็ยังขอร้องออกกันไปถ้าอยู่ในกฎระเบียบอย่างนี้ก็อยู่กันได้แล้วก็เป็นไปได้สบายๆและตัวเองก็ปรับปรุงตนเองอยู่จะรู้สึกสบายหรือไม่สบายคุณก็รู้เองอยู่ก็ยังเนี่ยอยู่กันอย่างที่เรียกว่าเป็นมนุษย์กลุ่มแปลกๆหนักเข้าจนกระทั่งไม่ต้องเดือดร้อนไม่กี่หลักเลยก็เงินทองก็ สมบัติโลกที่เขาแย่งเขาชิงกันอย่างโลกๆลาภยศสรรเสริญอะไรกันก็แย่งเขาชิงเขาพยายามสะสมเอามาอวดว่าอ้างว่าโอ๋นึกว่าถือว่าเป็นความสำเร็จของชีวิตอะไรต่างๆนานาพวกเราเมินเฉยไม่หลงใหลแล้วเราสมบูรณ์พูนสุขเราเต็มไม่มีเงินสักบาทเราก็เต็มเต็มแล้วเราอยู่กันสบายถ้าบอกว่าลาบนี้วันหนึ่งคืนหนึ่งแล้วไม่มีอะไรใครเขาเอาอะไรมาให้เลยก็ไม่ได้เดือดร้อนดิ้นรนมาดิ้นรนอะไรที่จะให้ใครเขาเอาอะไรมาให้ไม่เดือดร้อนที่รถแต่เราก็ต้องทำงานเราไม่ใช่คนที่เขาจะมาตู่ทวงได้ว่าเป็นคนขี้เกียจงอมืองอเท้าใหม่พัฒนา แรงงานไร้ผลผลิตไร้คุณค่าเปล่าเราเป็นคนไม่เป็นอย่างนั้นโดยสากลโดยสากลเราก็เถียงก็ไม่ได้ว่าคนที่มันไร้ค่ามันไร้ผลผลิตร้ายแรงงานเราไม่เป็นคนอย่างนั้นเราเป็นคนมีผลผลิตมีแรงงานมีคุณค่าเป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติต่ออยู่วันหนึ่งคืนหนึ่งเรามีให้มากที่สุดเท่าที่เราจะสามารถเราไม่แปลกเราต้องเข้าใจกันจริงๆก็เราเองเราทำงานได้มากเราเองเราสร้างผลผลิตได้มากทำคุณค่าอะไรลงไปให้แก่มนุษย์อยู่วันหนึ่งคืนหนึ่งได้มามันก็ดีอ่ะเราเองเราก็อาศัยเราหัดกินน้อยแล้วก็กินน้อยใช้น้อยสิ่งที่จะเอามาใช้สำหรับตัวเรานี่จะสังเคราะห์ชีวิตเปลืองน้อย เปลืองน้อยใช้สิ่งที่จะมาใช้สังเคราะห์นี่เป็นเชื้อเพลิงเป็นธาตุของโลกหรือเป็นสิ่งที่มีในโลกเอามาให้แก่เราเนี่ยน้อยแม้แต่จะเป็นวัตถุเอามาใช้ดินน้ำไฟลมเอามาใช้กับเราตัวเราน้อยแต่เราให้พลังงานให้บทบาทให้กิริยาให้คุณค่าที่จะสร้างสรรค์และรูปธรรมนามธรรมออกไปให้แก่โลกได้มากอันนี้มันเป็นความเจริญพัฒนาเป็นความเก่งเป็นความสามารถความสามารถของมนุษย์ใครคนไหนควบคุมตนเองทำได้เป็นสมรรถนะของคนนั้นเป็นความสามารถเป็นความเชี่ยวชาญ ของคนนั้นคนนั้นคนนั้นเราก็พัฒนาสิ่งนี้อยู่ศาสนาพระพุทธเจ้าไม่ได้ขัดแย้งจุดนี้เลยเด่นกว่าด้วยเพราะเราไม่ไปเอาแรงไปเสียหายแสบวุ่นวายอะไรเปลืองเปล่าอะไรในโลกมากมายเราจะมีเวลาเหลือเราจะมีแรงงานเหลือเราจึงมีทุนร้อนเราก็ไม่ได้เป็นคนเผาผลาญเพราะฉะนั้นคนเห็นคนรู้เขาก็มาร่วมทุนร่วมร้อยนึงเราก็เป็นคนที่เป็นนักเศรษฐศาสตร์ชั้นสูงไม่กักตุนด้วยทุนร้อนให้มาเท่าไหร่เท่าไรเราพยายามเอามาเป็นทุนจริงๆทำงานออกไปจนกระทั่งหมดทุนแล้วก็ทำไม่ได้อีกเขาไม่เอามาให้อีกแล้วก็ว่างแล้วก็หางานทำที่เป็นงานทำที่มันไม่ต้องใช้ทุนมันก็มีอยู่เท่านั้นที่มันพอเป็นพอไปใครก็เอา มาอีกแล้วก็มีโอกาสทำได้มากอีกเราไม่กักตุนนะเราไม่กอบเก็บเอาไว้ให้มันเสียค่าเสียแรงงานเราเป็นนักเศรษฐศาสตร์ชั้นที่สะพัดอย่างแม้แต่คนเอาทุนมาให้นั้นน่ะยังช้าไปเราใช้ทุนดอนอันนี้เข้ามาแปลเป็นผลผลิตเป็นแรงงานที่จะผลิตผลผลิตออกไปให้แก่โลกเร็วด่วนไวทุนไม่สะสมไม่กักเก็บเป็นธนาคารที่ไม่มีทุนร้อนค้างเลยหมุนเวียนเข้ามาแล้วก็สะพัดออกจ่ายทำให้ไปสร้างไปก่อไปดำเนินการไปผลิตไฟมากเพราะฉะนั้นหลักเศรษฐศาสตร์อันไหนที่จะมาสัมผัสเร็วกว่าบริษัท ไม่เป็นไม่มีบริษัทนี้จนกระทั่งอย่าว่าแต่สภาพทุนเลยสร้างเครดิตด้วยไปสร้างเครดิตอยู่ข้างนอกด้วยเขาเชื่อถือฝีมือเชื่อถือว่าจะมีทุนมาให้เขาได้สร้างเครดิตเชื่อไว้ก่อนทำงานเชื่อไว้ก่อนเลยจ่ายค่าแรงงานทีหลังหรือจ่ายค่าวัสดุทีหลังอะไรได้อย่างนี้เป็นต้นแต่ถ้าคุณเข้าใจในหลักเศรษฐศาสตร์เข้าใจในหลักการผลิตเศรษฐศาสตร์ก็คือพยายามที่จะผลิตพยายามที่จะทำความเจริญงอกงามให้ได้มากที่สุดแล้วก็ทำอยู่ในหลักอย่างนี้เพราะงั้นเรามาเป็นคนที่เหมือนกับคนที่จนที่สุด ไม่ใช่จนอย่างสิ้นไร้ไม้ตอกกลับจนอย่างที่มีผลผลิตสูงมีแรงงานที่มีคุณค่ามีปัญญาที่จะเลือกเฟ้นการงานที่กระทําของตัวเองให้เข้าใจเมื่อเราไม่ฝืนไม่ฝืนเมื่อเราไม่มีอะไรต่อต้านปฏิกิริยาการแยงอะไรในตัวเราเองแล้วเราก็คล่องทุกอย่างสบายราบรื่นเรียบร้อยไปเสร็จแล้วก็เป็นอย่างนี้แหละวันคืนวันคืนเป็นกิจวัตรเกิดมาเราก็มาสร้างสรรค์ได้ดีเราได้ทั้งอบรมเรียนรู้สิ่งที่ยังจะเพิ่มเติมหรือต้องทวนอะไรไปแล้วเรา จะทำงานกินแล้วก็กินแล้วก็พอแล้วสิ่งที่อาศัยเป็นปัจจัยแล้วก็พอเป็นพอไปน้อยกว่านี้เราก็ได้เรียนได้ฝึกแล้วแม้แต่จะน้อยจะพร่องกว่านี้เราก็วิเวกเราก็อยู่ได้พอขนาดนี้ก็พอน้อยกว่านี้หน่อยเราก็หัดหัดแล้วมักน้อยกว่านี้เราได้ฝึกตนเตรียมไว้แล้วน้อยกว่านี้เราก็พอเพราะฉะนั้นข้าวจะยากมากจะแพงของจะขาดลงบ้างอีกเราก็พอเราก็วิเวกวิเวทสงบสบายอสังสักพักไม่ไปหลงเฟ้อหลงเฟ้อกับสวรรค์ลูกๆๆที่เขามีอะไรมากอะไรยิ่งอะไรใหญ่อยู่ในนอกโลกเราก็ไม่สบายสบายง่ายเป็นคนที่สบายได้ก่อนคนอื่นๆ เรียนรู้อย่างนี้โลกมันจะวิกฤตวิกฤตอะไรขึ้นมาเราก็เป็นคนที่จะทุกข์น้อยกว่าเขาเพราะว่าเราฝึกเราหัดถ้ามันอยู่อย่างพอเป็นไปอย่างขนาดนี้แล้วมันจะทุกข์อะไรโลกทุกวันนี้คนข้างนอกเขาทุกข์คนนั้นคนนี้ก็ทุกข์หลากหลายเขาจนขนาดเรานี่เขาทุกข์เขารวยกว่าเราเขาก็ทุกข์เพราะจนขนาดเราก็กระทบจนกว่าเราอาจจะมีแต่มันจะไม่มีจนกว่าเราแล้วเราไม่มีสักบาทแล้วอ่ะมาถึงขั้นถึงสุดแล้วเนี่ยเราไม่มีสักบาทแล้วใครจะมาจนกว่าเราจนที่สุดนะว่าเราจนที่สุดเป็นขีดที่สุดแล้วเราไม่สะสมสมบัติมีอยู่แค่นั้นน่ะบ้านช่องเดินทางเราก็หยุดสะสมและจริงๆ หมดสงสัยเราคิดจะรู้ได้ว่าชีวิตของเราอยู่ได้อยู่ได้ด้วยแค่นี้เราอยู่ได้หมดสงสัยหมดกังวลเลยสบายจะอยู่ไปจนตายชีวิตนี้จนตายเราก็หมดข้อสงสัยไม่กังวลเลยไม่ว่าผู้หญิงไม่ว่าผู้ชายสบายมันถึงที่สุดได้แล้วมันไม่ห่วงกังวลอะไรชีวิตแล้วมันก็อยู่กับหมู่กับกลุ่มนี้มีกฎมีระเบียบมีหลักอะไรก็รวมกันคิดเราก็มีสิทธิ์ที่จะเสนอความคิดเวลาเข้าประชุมถึงเวลาเวลาวาระตามกฎตามระเบียบท่านมีก็เสนอความเห็นแม้ไม่ได้เวลากดเวลาอยู่เสมอกับผู้ใหญ่ผู้ใหญ่นำเข้าอีกก็ได้เสนอความเห็นแทรกซ้อนเสนอความเห็นโดยตรงได้ทั้งนั้นเราก็จะเป็นไปมันได้ก็เอาเราไม่ได้ไปยึดมั่นถือมั่นอะไรเกินการเมื่อ รู้ความหมายพวกนี้เป็นที่สุดที่ได้อธิบายพิสดารอธิบายแวดล้อมให้ฟังแล้วจะเห็นได้ว่าจุดจบของมนุษย์ที่จะเป็นสุขจุดจบของมนุษย์ไม่ไม่ต้องดินอะไรอีกเกินเราก็ไม่ใช่ว่าเราไม่เราไม่ทำงานหรือเราไม่มีบทบาทเรามีบทบาทอย่างเต็มที่แต่เราไม่ดิ้นเฟ้อดิ้นเกินดิ้นขี้ดินออกไปหาเรื่องร้อนอีกแล้วเราเห็นขอบเขตแล้วพุทธท่านขีดขอบเขตหรือท่านมีกฎมีระเบียบหรือท่านมีความหมายบอกความหมายไว้ว่าเอออย่างนี้อย่างนี้จะออกไปนอกนี้เลยออกไปนอกนี้มันก็เลอะเทอะออกไปแค่นี้ขนาดนี้มันก็สบายดีแล้ว เพราะขนาดนี้ก็ดีแล้วอะไรอย่างนี้เป็นต้นเราก็จะเห็นเราก็จะรู้นี่คือคำสั่งหรือคือคำสอนนี่คือศาสนานี่คือรัฐธรรมนูญนี่หรือคือกฎระเบียบของมนุษย์และเราก็เอามาศึกษาให้มันถูกตรงมันยังบกพร่องอยู่อย่างไรเราสอบผ่านว่าจะมาถูกตรงคำสั่งตรงของพระพุทธเจ้าคำสอนตรงพระพุทธเจ้าศาสนาของพระพุทธเจ้ากฎระเบียบหรือความหมายความหมายต่างๆของพระเจ้ามันตรงดีแล้วหรือมันสอบผ่านเข้าไปเข้าไปเข้าไปให้จริงและพิสูจน์เถิดยิ่งทำเข้าไปให้ตรงเท่าไหร่ยิ่งเข้าใจจริงเท่าไหร่ยิ่งจะเห็นเลยบอกเห็นในพระปัญญาที่คุณต้องศาสดาคุณเห็นบ้างไหมผมเห็นเห็นน่ะ โอ้โหยิ่งเห็นพระปัญญาที่คุณพระศาสดาจริงๆเห็นเรายิ่งเห็นโอ้โหเข้าใจได้อะไรละเอียดลออประเสริฐเลิศยอดอย่างนี้คิดได้ยังไงเห็นได้ยังไงต้นๆท่านเห็นแล้วท่านประธานทอดมาเราก็มารับรู้ตามรับรู้ยิ่งเห็นลึกซึ้งตามที่ท่านตัดสินที่ท่านยืนหยัดยืนยันว่ารองนี้รอยนี้นี่มันดีมีแนวนี้แจ๋วที่สุดละดีที่สุดแล้วเราก็เห็นตามเรายิ่งเห็นว่าโอ้โหมันดีจริงๆมันเถียงไม่ได้แล้วมันก็เป็นเรื่องที่ถ้าเราเข้าใจยังไม่ทะลุเราก็จะประหลาดเห็นแรกๆเห็นใหม่ๆเราก็จะประหลาดคิดได้ยังไงมันมันเป็นเหลี่ยมที่ละเอียดซับซ้อนลึกซึ้งละเอียดอ่อนดีจริงๆ มีดเข็นด้วยปัญญาว่าเรามีปัญญานะไม่ใช่ว่างมงายตามไปดูๆทุยๆเซ่อๆซ่าๆเปล่าเห็นจริงๆเลยว่ามนุษย์เป็นความดีงามเป็นความประเสริฐเป็นความสบายเป็นความหยุดดิ้นหยุดกรนเป็นความเรียบร้อยราบรื่นสบายสุขเย็นพอเป็นไปและสร้างสรรค์ไม่ใช่ว่าไร้คุณค่าไร้การสร้างสรรค์ไร้ประโยชน์ไม่ใช่จริงๆเลยเราไปสู่กันไปในพิสูจน์แล้วจะเห็นพระปัญญาธิคุณจริงๆเราจะเห็นว่าเออนี่เป็นพระกรุณาธิคุณของพระพุทธองค์เนี่ยท่านกรุณาและเราก็จะเป็นคนที่มีกรุณาเป็นคนที่กระทำเมื่อเห็นคนอื่นเขาทุกข์เห็นคนอื่นเขาเดือดร้อนเห็นคนอื่นเขาไม่ได้ดีเราอยาก ดีอยากให้เขาก้าวหน้าอยากให้เขาเจริญมันเป็นไม่ถึงก็ขยะอาจจะใช้คำว่าอยากอย่างเป็นตัณหาแต่มันจะมีวิภาวะตัณหาที่เป็นอุดมการณ์มันมีวิภวตัณหาที่เป็นอุดมการณ์หมายความว่าถ้าจะใช้คำว่าอยากหรือเปล่าถ้าหนาหรือต้องการมันก็มีความต้องการที่เป็นนัยยะอันจรรโลงสร้างสรรค์ทำให้สิ่งดีนี้ยังทรงอยู่เรียกว่าธรรมะอะไรให้ทรงกุศลจงทรงดีจงทรงประโยชน์จงส่งความเจริญงอกงามความสุขสำราญความที่มีสิ่งที่มีแล้วมันต้องมีในโลกมันต้องมีก็มันต้องไม่มีไม่มีคู่อยู่มีก็ไม่มีอ่านคนคืออะไรคนคืออะไรวิเคราะห์ แต่ดูเหมือนจะวิเคราะห์ไม่ละเอียดเพราะมีก็ไม่มีวิเคราะห์ไม่ละเอียดเท่าอยู่ในหนังสือลำธารชีวิตนำทางชีวิตวิเคราะห์เรื่องมีก็ไม่มีไว้ละเอียดกว่าหรือไงจำไม่แม่นอยู่ใน 2 เล่มมีแต่ก่อนได้วิเคราะห์ไว้ละเอียดแล้วมันต้องมีกับไม่มีเมื่อเรามีตามจริงเรายังมีรูปนามขันธ์ 5 เราก็ต้องมีอนุโลมตามมีส่ว