เพลง คนโลกใหม่(1).docx

”ก็ได้อธิบายงาน“ศิลปะ”ว่า งานขั้น“ลามก”กับงานขั้น“ราคะ”นั้นไม่ใช่งาน“ศิลปะ”นั้นแน่ชัดอยู่แล้ว เป็นงานยั่วกิเลสประโลมโลกธรรมดาสามัญ แล้วงานที่เริ่มพิจารณาว่า เป็น“ศิลปะเป็น“ศิลปะ”อย่างไร? ได้อธิบายมาถึงขั้นที่มี“สาระ” แต่ถ้าถึงขั้นเป็น“เพลงหรืองาน”ที่“การปรุงแต่งมี(๑)สุนทรียะกับ (๒)สาระ” จึงจะเริ่มนับเข้าหาความเป็น“ศิลป์” โดยวัดเปอร์เซ็นต์ว่า มี“สุนทรียรส”มากไปกว่า“สาระ” หรือมีสาระ”มากกว่า“สุนทรียรส” ถ้าสุนทรียรสมากกลบสาระ”ก็ไม่นับว่าเป็น“ศิลป์” ได้แค่“ราคะหรือลามก”ตรงนี้แหละนัยสำคัญยิ่งๆ ที่เป็น“ภาวะหมุนรอบเชิงซ้อน”(ปฏินิสสัคคะ) ที่กลับกันไปมาระหว่าง“สุนทรียศิลป์กับสารศิลป์”อันเป็น“องค์ประกอบสำคัญ” ๒ อย่างที่ชี้บ่งความเป็น“ศิลป์”หรือไม่? ถ้ามีแต่“สาระ”ก็เป็นได้แค่“สารคดีหรือวิชาการ”เท่านั้น ยังนับเป็น“ศิลปะ”ไม่ได้ ก็แตกต่างกันตรงนี้ ต้องมีทั้ง“สาระ”เป็นสำคัญแล้วมี“สุนทรียะ”ชี้ชวนช่วย ถ้างานใดมี“สุนทรียะ”เจือเข้าไปในงานนั้น แต่ต้อง ไม่มาก“กลบสาระ”ของงานนั้น หาก“สุนทรียะ”มากจัดไป จนกลบ“สาระ”งานนั้น ก็ด้อยค่าทางศิลป์ ถึงขั้น“ไม่มีศิลปะ” แต่ถ้างานใดมีแต่“สุนทรีย์”เต็มที่ ไร้“สาระ”สนิท ก็ยิ่งแย่หนัก ตีทิ้งได้เลย เป็น“งานไร้สาระบ้าๆบอๆ”นับเป็นงาน “ศิลปะ”ไม่ได้เลย ซึ่งมีมากๆๆๆๆในสังคมยุคนี้ หลอกกันด้วย คำว่า“งานศิลปะ”กันเต็มโลก งานศิลป์ต้องมี“สาระ” ถ้า“ไร้ สาระ-เพ้อเจ้อ-ลมแล้งๆ”เช่น “งานที่มีแต่การหลงอยู่กับเทค นิก”ของการปรุงแต่งรูป-แสง-สี-เสียง-กลิ่น-รส-สัมผัส นั่นไม่ใช่“ศิลปะ” เลย ถ้าสูงไปกว่า“สาระ”ก็เป็น“คุณงามความดี”ก็เข้าขั้น“ธรรมะ” ยิ่งมี“คุณงามความดี”เข้าขั้นลดกิเลสก็คือ“ศิลปะอันเป็นมงคลอันอุดม” ฉะนี้จึงเป็นงาน“ศิลปะโลกุตระ”. • สมณะโพธิรักษ์ (๖ ม.ค. ๖๑) *[หลังปก“เราคิดอะไร”ฉบับ ๓๓๑ ก.พ. ๖๑ ครั้งที่ ๘๘]